⚖️ LawArai ค้นกฎหมาย · ค้นฎีกา · ✨ ผู้ช่วยร่าง
หน้าแรกค้นฎีกา › ฎีกา 149/2492

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 149/2492

📌 หลักกฎหมายที่วางไว้
* ผู้พิพากษาที่เคยนั่งพิจารณาคดีในศาลชั้นต้น แม้จะถูกย้ายไปอยู่ศาลอื่น หากยังคงเป็นผู้พิพากษาอยู่ ย่อมมีอำนาจอนุญาตให้คู่ความในคดีนั้นฎีกาได้ * ศาลอุทธรณ์มีอำนาจไม่พิจารณาพยานเอกสารต่อไป หากเห็นว่าพยานบุคคลรับฟังไม่ได้และพยานเอกสารนั้นไม่มีผลดีแก่คดีแล้ว * ทายาทหรือผู้จัดการมรดกของเจ้าทรัพย์ไม่มีอำนาจฟ้องคดีลักทรัพย์ หากจำเลยกระทำผิดก่อนเจ้าทรัพย์ถึงแก่ความตาย * หากไม่สามารถชี้ชัดได้ว่าจำเลยกระทำผิดในระยะเวลาใด และไม่สามารถทราบได้ว่าโจทก์จะมีอำนาจฟ้องหรือไม่ ศาลฎีกาไม่จำเป็นต้องพิจารณาข้อเท็จจริงต่อไป * ทายาทหรือผู้จัดการมรดกของผู้ตายไม่มีอำนาจฟ้องคดี

ย่อคำพิพากษา

ผู้พิพากษาซึ่งเคยนั่งพิจารณาคดีในศาลชั้นต้น แม้จะถูกย้ายไปอยู่ศาลอื่นก็ตาม ถ้าหากยังคงเป็นผู้พิพากษาอยู่ ก็ย่อมอนุญาตให้คู่ความในคดีนั้นฎีกาได้ตาม ป.ม.วิ.อาญามาตรา221. คดีของโจทก์มีพะยานเอกสารมากมาย เมื่อศาลอุทธรณ์เห็นว่าพะยานบุคคลรับฟังไม่ได้ แม้มีพะยานเอกสารสารมาเจือสมก็ไม่มีผลดีแก่คดีของโจทก์แล้ว ศาลอุทธรณ์จะไม่พิจารณาพะยานเอกสารนั้น ๆ ต่อไปก็ได้ ไม่เป็นการผิดกฎหมาย คดีลักทรัพย์ ถ้าปรากฎว่าจำเลยได้กระทำผิดก่อนเจ้าทรัพย์ถึงแก่กรรม ทายาทหรือผู้จัดการมฤดกของเจ้าทรัพย์ย่อมไม่มีอำนาจฟ้องร้อง เพราะไม่ใช่ผู้เสียหาย ฟ้องโจทก์ได้กล่าวหาว่าจำเลยปลอมหนังสือสัญญากู้และกระทำพะยานหลักฐานเท็จตั้งแต่ระยะเวลาก่อนผู้เสียหายถึงแก่กรรมตลอดมาจนภายหลังถึงแก่กรรม คดีไม่อาจชี้ได้ว่าจำเลยกระทำผิดในระยะใด คดีไม่มีทางที่จะรู้ได้ว่าโจทก์จะมีอำนาจฟ้องได้หรือไม่ เช่นนี้ในชั้นฎีกาก็ไม่จำเป็นต้องพิจารณาข้อเท็จจริงต่อไป ในข้อหาที่ว่าจำเลยอ้างหลักฐานเท็จในคดีแพ่ง คือหาว่าจำเลยอ้างสัญญากู้ที่จำเลยทำปลอมขึ้นโดยเจตนาจะใช้แทนสัญญากู้ฉะบับที่จำเลยกู้เงินจากผู้ตาย ดังนี้เมื่อเป็นคดีที่จำเลยฟ้องร้องกันเองในคดีแพ่ง โจทก์ซึ่งเป็นทายาทหรือผู้จัดการมฤดกของผู้ตาย ย่อมไม่ใช่เป็นผู้เสียหายในคดีนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้องคดีอาญาในข้อหาฐานอ้างหลักฐานเท็จ.

⚠️ ย่อนี้สรุปอัตโนมัติจากคำพิพากษาต้นฉบับ ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย — โปรดตรวจสอบกับฉบับเต็มด้านล่าง

มาตราที่เกี่ยวข้อง

กฎหมายลักษณะอาญา ม.4 กฎหมายลักษณะอาญา ม.157 กฎหมายลักษณะอาญา ม.223 กฎหมายลักษณะอาญา ม.224 กฎหมายลักษณะอาญา ม.226 กฎหมายลักษณะอาญา ม.228 กฎหมายลักษณะอาญา ม.288 กฎหมายลักษณะอาญา ม.293 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ม.2 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ม.28 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ม.29 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา ม.221 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ม.104 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ม.105 พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายลักษณะอาญา พ.ศ.2477 (ฉบับที่ 4) ม.4

คำพิพากษาศาลฎีกา (ฉบับเต็ม)

โจทก์ฟ้องว่า ระหว่างวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ถึงวันที่ ๓๑ มีนาคม ๒๔๘๕ วันเวลาใดไม่ปรากฎ จำเลยทั้ง ๔ ได้สมคบกันลักเอาเอกสารสัญญากู้ของนายพรท มัธยมจันทร์ (หลวงจำนงยุทธกิจ) ไป ๓ ฉะบับพร้อมด้วยโฉนดนายพรท มัธยมจันทร์ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๔๘๕ ในระหว่างเวลาดังกล่าว จำเลยที่ ๑,๒,๓ สมคบกันปลอมหนังสือกู้ขึ้นแทนสัญญากู้ฉะบับที่จำเลยที่ ๑ กู้นายพรท ต่อมาระหว่างวันที่ ๖ มิถุนายน ถึงวันที่ ๒๐ มิถุนายน ๒๔๘๕ จำเลยที่ ๑,๒,๓ ได้สมคบกันทำหนังสือกู้ปลอมไปอ้างในคดีที่จำเลยที่ ๒ ฟ้องเรียกเงินกู้จากจำเลยที่ ๑ ขอให้ลงโทษตาม ก.ม.ลักษณะอาญามาตรา ๑๕๗,๒๒๓,๒๒๔,๒๒๖,๒๘๘,๒๙๓ และแก้ไขเพิ่มเติม ก.ม.อาญา ม.๑๕๗๗,+++++ จำเลยให้การปฏิเสธ ต่อมา พ.อ.ชิต ป.มัธยมจันทร์ +++++++ +++++++++++ ยื่นคำร้องขอ++++เป็นโจทก์ร่วม+++++++++++ ศาลชั้นต้นเห็นว่าพะยานหลักฐานไม่พอฟังลงโทษจำเลยได้ พิพากษายกฟ้อง แต่มีผู้พิพากษานายหนึ่งทำความเห็นแย้งว่า คดีควรลงโทษจำเลยที่ ๑,๒,๓ ฐานปลอมหนังสือได้ และลงโทษจำเลยที่ ๒,๓ ฐานลักทรัพย์ได้ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องขอเข้าเป็นโจทก์ทั้ง ๓ คนฎีกา โดยผู้พิพากษาซึ่งนั่งพิจารณาในศาลชั้นต้นอนุญาตให้ฎีกา แต่ในเวลาที่อนุญาตให้ฎีกานั้น ได้ย้ายไปเป็นผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์แล้ว ศาลฎีกาได้วินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ว่า เรื่องอนุญาตให้ฎีกานั้น ผู้พิพากษาซึ่งเคยนั่งพิจารณาคดีนั้น แม้จะถูกย้ายไปอยู่ศาลอื่นแล้วก็ตาม ถ้าหากยังคงเป็นผู้พิพากษาอยู่ ก็ย่อมอนุญาตให้ฎีกาได้ ตาม ป.ม.วิ.อาญา มาตรา ๒๒๑ ในข้อที่โจทก์ฎีกาว่า พะยานเอกสารในคดีนี้มีมากมาย ศาลอุทธรณ์พิจารณาแต่พะยานบุคคล ถ้าหากศาลอุทธรณ์พิจารณาพะยานเอกสารถี่ถ้วนทุกฉะบับแล้ว +++เจือสมพะยานบุคคลของโจทก์ตามฟ้องทุกประการ คำวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์จึงไม่ชอบนั้น เห็นว่า++++++++++ศาลอุทธรณ์เห็นว่าพะยานบุคคลรับฟังไม่ได้ ซึ่งแม้จะมีพะยานเอกสารเจือสมก็ไม่มีผลแก่คดีของโจทก์ ศาลอุทธรณ์จะไม่พิจารณาพะยานเอกสารนั้นต่อไปก็ได้ ไม่เป็นการผิดกฎหมาย ฎีกาโจทก์ข้อที่ว่า ศาลล่างวินิจฉัยว่า ได้ตรวจตู้เซฟถี่ถ้วนจึงไม่พบสัญญากู้ ๓๐๐๐ บาท ที่โจทก์มีพะยานหลายปากยืนยันในข้อนี้ตรงทุกประการ คำวินิจฉัยดังกล่าวเป็นความสันนิษฐานโดยปราศจากพะยานหลักฐานสนับสนุนและขัดด้วยเหตุผล เป็นการฝืนพะพานหลักฐานในสำนวน จึงคลาดเคลื่อนต่อ ก.ม.นั้น เห็นว่าศาลล่างได้วินิจฉัยชี้ขาดในข้อผิดอาศัยพะยานหลักฐานในสำนวนสนับสนุน จึง++++วินิจฉัยที่คลาดเคลื่อนด้วยกฎหมาย. โจทก์เสนอหลักฐานกล่าวอ้างพะยานหลายอย่างอันเป็นข้อแสดงว่า จำเลยได้สมคบกันลักทรัพย์ไปก่อนวันหลวงจำนงฯ ถึงแก่กรรม ศาลฎีกาเห็นว่า ถ้าข้อเท็จจริงเป็นดังฎีกาโจทก์ฟ้องจำเลยกระทำผิดฐานลักทรัพย์ก่อนหลวงจำนงฯ ถึงแก่กรรม โจทก์ซึ่งอ้างว่าเป็นผู้เสียหายทั้ง ๓ คนก็ไม่มีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องร้องเพราะหลวงจำนงฯ เป็นผู้เสียหาย โจทก์เป็นทายาทผู้จัดการมฤดกย่อมไม่มีอำนาจฟ้องร้อง ข้อหาฐานปลอมหนังสือในข้อฟ้องของโจทก์กล่าวหาว่า จำเลยกระทำผิดตั้งแต่ระยะเวลาก่อนหลวงจำนงฯ ถึงแก่กรรม ตลอดมาจนภายหลังถึงแก่กรรมแล้ว แต่คดีนี้ข้อเท็จจริงไม่อาจชี้ได้ว่าจำเลยกระทำผิดในระยะใด ถ้าหากจำเลยทำปลอมขึ้นก่อนโจทก์ซึ่งอ้างว่าเป็นผู้เสียหายย่อมไม่มีอำนาจฟ้อง เมื่อคดีไม่มีทางจะรู้ว่าโจทก์จะมีอำนาจฟ้องไม่ เช่นนี้ ก็ไม่จำต้องพิจารณาข้อเท็จจริงต่อไป ข้อหาฐานกระทำพะยานหลักฐานเท็จตามมาตรา ๑๕๗ ก็ดุจเดียวกับความผิดฐานปลอมหนังสือ ส่วนข้อที่ว่า จำเลยอ้างหลักฐานเท็จในคดีแพ่ง ก็ได้ความว่าเป็นกรณีจำเลยฟ้องร้องเอง โจทก์ซึ่งเป็นผู้เสียหายทั้งสามมิใช่ผู้เสียหายในคดีนั้น จึงไม่มีอำนาจฟ้อง. พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 149/2492 พนักงานอัยยการและ พ.อ.ชิต ป.มัธยมจันทร์ กับพวก โจทก์ นายอิดหมิง แซ่เบ๊ กับพวก ล.

รายละเอียดคดี

คู่ความโจทก์ - พนักงานอัยยการและ พ.อ.ชิต ป.มัธยมจันทร์ กับพวก · ล. - นายอิดหมิง แซ่เบ๊ กับพวก
องค์คณะ (ผู้พิพากษา)ลัดพลีธรรมประคัลภ์ · ธรรมบัณฑิต · ปรีชาวินิจฉัย
แหล่งที่มากองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา

ฎีกาที่เกี่ยวข้อง

ฎีกา 4359/2540ฎีกา 8080/2538ฎีกา 2186/2550ฎีกา 618/2568ฎีกา 1795/2493ฎีกา 730/2486ฎีกา 4225/2559ฎีกา 62/2539ฎีกา 2252/2560ฎีกา 235/2499ฎีกา 11720/2555ฎีกา 753/2483ฎีกา 724/2493ฎีกา 514/2486ฎีกา 3005/2541ฎีกา 1166/2491ฎีกา 767/2490ฎีกา 1813/2531ฎีกา 769/2486ฎีกา 45/2484ฎีกา 10552/2553ฎีกา 2386/2541ฎีกา 2027/2536ฎีกา 582/2510
💬 ให้ AI อธิบายฎีกานี้แบบเข้าใจง่าย + ปรับกับเรื่องของคุณ

แหล่งที่มา: คำพิพากษาศาลฎีกา (เอกสารสาธารณะ) · กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา