คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1973/2494

โจทก์ฟ้องว่าจำเลยได้รับมอบอำนาจจากตัวการให้ทำสัญญาจำนองทรัพย์สินของตัวการไว้กับโจทก์ ขอให้จำเลยไถ่ถอนการจำนองและโจทก์ได้เสนอสำเนาหนังสือมอบอำนาจพร้อมกับฟ้อง ซึ่งข้อหนึ่งแห่งหนังสือมอบอำนาจมีว่า "มีอำนาจเป็นโจทก์ฟ้องคดีทั้งหลายแทนตัว ข้าพเจ้า ฯลฯ และมีอำนาจปราณีปรานอมยอมความ ทั้งมีอำนาจแต่งทนายแก้ต่างว่าต่างได้ด้วย" ดังนี้ จำเลยย่อมมีอำนาจฟ้องแย้ง ให้โจทก์ไปจดทะเบียนการไถ่ถอนจำนองได้

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นบุตรนางแอบ ๆ ได้ทำใบมอบอำนาจทั่วไป ให้จำเลยจัดการทรัพย์สินของนางแอบ จำเลยได้นำห้องแถวของนางแอบ ๖ ห้อง มาจำนองไว้แก่โจทก์ ๑๐๐๐๐ บาท แล้วจำเลยได้ผ่อนชำระ คงขาดอีก ๓๖๐๐ บาท หาชำระไม่ จึงฟ้องขอให้จำเลยไถ่ถอนจำนอง ๓๖๐๐ บาท กับดอกเบี้ย จำเลยต่อสู้ว่าชำระเงินให้แก่โจทก์ครบถ้วนแล้ว โจทก์จึงเวรคืนสัญญาจำนองให้แก่จำเลย ๆ จึงฟ้องแย้งให้บังคับโจทก์ ไปจดทะเบียนการไถ่ถอนจำนองรายนี้เสีย ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงิน ๓๖๐๐ บาท กับดอกเบี้ยให้โจทก์ ยกฟ้องแย้งจำเลย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าจำเลยเป็นตัวแทนของนางแอบ โจทก์ทราบดีอยู่แล้วว่านางแอบเป็นตัวการชอบที่จะฟ้องนางแอบ โจทก์จะฟ้องจำเลยให้รับผิดเป็นการส่วนตัวไม่ได้ และจำเลยก็ไม่มีสิทธิจะฟ้องแย้ง พิพากษากลับให้ยกฟ้อง และฟ้องแย้งเสีย จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าคดีนี้โจทก์ฟ้องว่าจำเลยได้รับมอบอำนาจจากนางแอบให้ทำสัญญาจำนองทรัพย์สินของนางแอบไว้กับโจทก์ และโจทก์ได้รับมอบอำนาจจากนางแอบให้ทำสัญญาจำนองทรัพย์สินของนางแอบไว้กับโจทก์ และโจทก์ได้เสนอสำเนาหนังสือมอบอำนาจมาพร้อมกับฟ้อง ตามข้อ ๓ แห่งหนังสือมอบอำนาจว่า "มีอำนาจเป็นโจทก์ ฟ้องคดีทั้งหลายแทนตัวข้าพเจ้าได้ทุกเรื่องและทุกศาล และมีอำนาจปราณีประนอมยอมความตกลงให้อนุญาโตตุลาการพิจารณาคดีได้ และทั้งมีอำนาจแต่งทนายแก้ต่างว่าต่างได้ด้วย" เมื่อโจทก์ฟ้องจำเลยเกี่ยวพันด้วยเรื่องจำนอง จำเลยก็มีอำนาจสู้คดีรวมทั้งเป็นโจทก์ฟ้องแย้งได้ แม้จำเลยจะมิได้ใช้ถ้อยคำในฟ้องแย้งให้ชัดเจนว่าฟ้องแย้งแทนนางแอบก็ตาม เพราะฟ้องของโจทก์รับอยู่แล้วว่า จำเลยมีอำนาจทำแทนนางแอบได้ ส่วนฟ้องแย้งของจำเลยจะฟังขึ้นหรือไม่นั้น เป็นข้อเท็จจริง ที่ศาลอุทธรณ์ ยังมิได้วินิจฉัย พิพากษาคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ฉะเพาะข้อที่จำเลย ให้ศาลอุทธรณ์ชี้ขาดข้อเท็จจริงเรื่องฟ้องแย้งแล้ว ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1973/2494 นายการะซิงห์ นางบุญเปี่ยม ไบคาน โจทก์ นายเจียง ชนะกุล (ผู้ทำการแทนนางแอบ แซ่ตัง มารดา) จำเลย