คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1495/2497

การเสียค่าอ้างเอกสารเป็นหน้าที่ของศาลจะพึงเรียกจากผู้อ้าง เมื่อศาลชั้นต้นได้พิจารณาวินิจฉัยปัญหาข้อเท็จจริงพิพากษาคดีมาแล้ว โดยมิได้ถือเอาเอกสาที่ยังไม่ได้เสียค่าอ้างเป็นข้อแพ้ชนะ มาชั้นอุทธรณ์จึงเป็นหน้าที่ของศาลอุทธรณ์จะพึงเรียกค่าอ้างจากผู้อ้างเสียให้ถูกต้อง แล้วพิพากษาคดีไป หาควรให้ศาลชั้นต้นพิพากษาใหม่ไม่

คดีนี้โจทก์จำเลยพิพาทกันเรื่องที่ดิน ต่างอ้างว่าเป็นเจ้าของ โจทก์ได้ระบุอ้างสำนวนการสอบสวนคดีนี้ปี ๒๔๙๕ ศาลได้เรียกเอกสารที่โจทก์อ้างจากอำเภอสา แล้วพิจารณาพิพากษาว่าจำเลยได้กรรมสิทธิที่นาพิพาทตาม ป.พ.พ.มาตรา ๑๓๘๒ พิพากษายกฟ้อง ในคำพิพากษาตอนหนึ่งวินิจฉัยว่าที่โจทก์นำสืบว่าโจทก์ได้นาพิพาทมาอย่างไรนั้น หลักฐานโจทก์ไม่มั่นคงพอให้ศาลเชื่อ พยานเอกสารที่โจทก์อ้าง โจทก์มิได้เสียค่าอ้างให้ศาลรับพิจารณาประกอบคำพยานบุคคล โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าการเสียค่าอ้างเอกสารเป็นหน้าที่ของศาลจะพึงเรียกจากผู้อ้าง เมื่อศาลไม่เรียกไว้จากโจทก์ประกอบการพิจารณาคดีต่อไปนั้น ไม่ต้องด้วยความเห็นของศาลอุทธรณ์ พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นเรียกค่าอ้างแล้วพิพากษาใหม่ตามรูปความ จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าที่ศาลอุทธรณ์เห็นว่าการเสียค่าอ้างเอกสารเป็นหน้าที่ของศาลจะพึงเรียกจากผู้อ้างนั้นชอบแล้วคดีนี้ศาลชั้นต้นได้พิจารณาวินิจฉัยปัญหาข้อเท็จจริงพิพากษาคดีมาแล้วโดยมิได้ถือเอาเอกสารที่ยังไม่ได้เสียค่าอ้างเป็นข้อแพ้ชนะ มาชั้นอุทธรณ์จึงเป็นหน้าที่ของศาลอุทธรณ์จะพึงเรียกค่าอ้างเอกสารจากผู้อ้างเสียให้ถูกต้อง แล้วพิพากษาคดีไป หาควรให้ศาลชั้นต้นพิพากษาใหม่ไม่ พิพากษายกคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ให้ศาลอุทธรณ์ดำเนินการเรียกค่าอ้างเอกสารเสียให้ถูกต้อง แล้วพิพากษาไปตามรูปความ. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1495/2497 นางปวน ยศคันโท โจทก์ นางสอน มะโนมัย จำเลย