คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 316-320/2506

ผู้จัดการทรัพยืมรดกต้องจัดการ่วมกัน ผู้จัดการแต่ละคนจะจัดการโดยลำพังไม่ได้ ฉะนั้น เมื่อศาลตั้งให้โจทก์ทั้งสองเป็นผู้จัดการมรดก โจทก์ที่ 2 จะลงชื่อฎีกาแต่ผู้เดียวย่อมไม่ได้ เพราะการดำเนินคดีเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการมรดก หนังสือมอบอำนาจยึดทรัพย์นั้น รูปลักษณะและความประสงค์มุ่งไปในทางมอบอำนาจจัดการทางธุระการ จึงไม่มีผลเป็นการมอบอำนาจให้ดำเนินที่เกิดข้อพิพาทขึ้นในศาลแต่อย่างใด

คดีขัดทรัพย์ทั้ง ๕ สำนวนนี้ศาลชั้นต้นรวมพิจารณา เดิมโจทก์ชนะคดีจำเลยชั้นบังคับคดีโจทก์นำยึดที่ดินอ้างว่าเป็นของจำเลย ผู้ร้องทั้ง ๕ สำนวนจึงร้องขัดทรัพย์ขอให้ศาลสั่งถอนการยึด ศาลชั้นต้นเห็นว่าผู้ร้องขัดทรัพย์ได้รับซื้อที่ดินโดยมีค่าตอบแทนและจดทะเบียน โจทก์นำสืบไม่ได้ว่าผู้ร้องรับโอนโดยไม่สุจริต จึงพิพากษาให้ถอนการยึด นางศร ไกรรณรงค์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่า ศาลตั้งให้โจทก์ทั้งสองเป็นผู้จัดการมรดก โจทก์ทั้งสองจึงต้องกระทำร่วมกัน นางศรไกรรณรงค์แต่ผู้เดียวจึงไม่มีอำนาจยื่นอุทธรณ์พิพากษาให้ยกอุทธรณ์ของโจทก์ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ในชั้นฎีกานางศรไกรรณรงค์ โจทก์ที่ ๒ เป็นผู้ลงชื่อในฎีกาแต่ผู้เดียวอีก แต่การดำเนินคดีเป็นส่วนหนึ่งของการจัดการมรดก และผู้จัดการมรดกเป็นผู้ทำการแทนกองมรดก ฉะนั้น ในกรณีที่มีผู้จัดการมรดกหลายคน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๕ จึงบัญญํติเป็นหลักไว้ว่า ผู้จัดการแต่ละคนจะจัดการไปโดยลำพังไม่ได้ เว้นแต่จะเข้าข้อยกเว้นที่ผู้จัดการมรดกคนอื่นไม่สามารถหรือไม่เต็มใจที่จะจัดการและมีผู้จัดการมรดกเหลืออยู่แต่คนเดียว ซึ่งในคดีนี้โจทก์ที่ ๒ ก็หาได้แสดงไม่ว่าโจทก์ที่ ๑ ไม่สามารถหรือไม่เต็มใจที่จะจัดการอย่างใดไม่ ศาลฎีกาได้ตรวจหนังสือมอบอำนาจตามที่โจทก์ที่ ๒ กล่าวอ้างนั้นแล้วปรากฏว่าเป็นหนังสือมอบอำนาจยึดทรัพย์ทำต่อกองหมาย กระทรวงยุติธรรม รูปลักษณะและความประสงค์มุ่งไปในทางมอบอำนาจจัดการทางธุรการอันเกี่ยวแก่การยึดทรัพย์เท่านั้น หนังสือนี้เป็นแบบพิมพ์ของกองหมาย กระทรวงยุติธรรม และเจ้าพนักงานบังคับคดีเป็นผู้สั่งอนุญาต ฉะนั้น จึงไม่มีผลเป็นการมอบอำนาจให้ดำเนินคดีที่เกิดข้อพิพาทขึ้นในศาล เมื่อคำฟ้องฎีกานี้มีแต่นางศร ไกรรณรงค์ โจทก์ที่ ๒ ฎีกาขึ้นมาแต่ผู้เดียว ก็ย่อมเป็นฎีกาที่ทำขึ้นมาโดยปราศจากอำนาจ ขัดต่อประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๑๕ ดังกล่าวข้างต้น ศาลฎีกาจะรับวินิจฉัยในประเด็นแห่งคดีให้ไม่ได้ พิพากษาให้ยกฎีกาเสีย ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 316 - 320/2506 พันเอกพระยาราชอัคนิรักษ์ ที่ 1 นางศรไกรรณรงค์ (นาน พิบูลภานุวัธน์) ที่ 2 โจทก์ นางนิ่ม อินทะวัจนะ ล. นางหวง หรั่งยิ้ม กับพวกรวม 5 สำนวน ผู้ร้อง