คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 949/2515

ในคดีร้องขอเป็นผู้จัดการมรดก ซึ่งมีผู้คัดค้านหลายคน และผู้คัดค้านเหล่านั้นต่างร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกด้วย ผู้ร้องขอถอนคำร้องไม่ติดใจดำเนินคดี ศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้ถอนคำร้องได้ และสั่งจำหน่ายคดีทั้งหมด ให้ผู้คัดค้านไปดำเนินคดีใหม่ เมื่อผู้คัดค้านคนหนึ่งอุทธรณ์ขอให้ศาลชั้นต้นไต่สวนคำร้องของคนต่อไป หากศาลอุทธรณ์เห็นว่าคำสั่งศาลชั้นต้นยังไม่ถูกต้อง ก็ชอบที่จะพิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ดำเนินการไต่สวนคำร้องเฉพาะของผู้คัดค้านที่อุทธรณ์ จะให้ดำเนินคดีไต่สวนคำร้องของผู้คัดค้านอื่น ซึ่งมิได้อุทธรณ์ด้วยหาได้ไม่ เพราะกรณีไม่เกี่ยวด้วยการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้

ผู้ร้องยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกไม่มีพินัยกรรมของนายจุน จีระแพทย์ ผู้คัดค้านทั้งสี่ยื่นคำร้องคัดค้าน และพร้อมกับได้ร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกด้วย ศาลชั้นต้นสอบถามทุกฝ่าย ต่างแถลงไม่ยอมเป็นผู้จัดการมรดกร่วมกัน ผู้ร้องแถลงว่า เพื่อตัดความยุ่งยาก ขอถอนคำร้องไม่ติดใจดำเนินคดีต่อไป ผู้คัดค้านไม่คัดค้าน ศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องถอนคำร้องได้ ส่วนที่ผู้คัดค้านขอให้ตั้งตนเป็นผู้จัดการมรดกนั้น เห็นว่ามีหลายคนด้วยกัน การดำเนินคดีนี้ต่อไปอาจยุ่งยาก เพราะในระหว่างกันเองมีการคัดค้านว่าใครไม่สมควรอย่างไร หากติดใจให้ไปดำเนินคดีใหม่เป็นเรื่อง ๆ ให้เป็นกิจจะลักษณะ ให้จำหน่ายคดีเสีย ผู้คัดค้านที่ ๓ ผู้เดียวอุทธรณ์ขอให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องของผู้คัดค้านที่ ๓ ที่ขอเป็นผู้จัดการมรดก ศาลอุทธรณ์เห็นว่า การถอนคำร้องของผู้ร้องไม่มีผลกระทบกระเทือนถึงผู้คัดค้าน เพราะผู้คัดค้านเองในขณะเดียวกันได้ยื่นคำร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายและเสียค่าธรรมเนียมครบถ้วน ศาลชั้นต้นสั่งรับแล้ว การที่ผู้ร้องถอนคำร้องไป หาทำให้มีผลถึงคำร้องคัดค้านของผู้คัดค้านไม่ พิพากษาให้ยกคำสั่งศาลชั้นต้นให้ดำเนินการไต่สวนคำร้องคัดค้านของผู้คัดค้านทั้สี่ต่อไป แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี ผู้คัดค้านที่ ๓ ฎีกาขอให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องของผู้คัดค้านที่ ๓ แต่ผู้เดียว ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่ผู้คัดค้านที่ ๑,๒,๓ และ ๔ แต่ละฝ่ายได้ร้องขอเป็นผู้จัดการมรดกมาด้วยนั้น เมื่อศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้จำหน่ายคดี หากฝ่ายใดติดใจก็ให้ไปดำเนินคดีใหม่เป็นเรื่อง ๆ และผู้คัดค้านที่ ๑,๒,๔ ก็มิได้อุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้น คำร้องขอของผู้คัดค้านที่ ๑,๒,๔ ได้ถึงที่สุดไปแล้ว เช่นนี้ เมื่อผู้คัดค้านที่ ๓ แต่ผู้เดียวอุทธรณ์คำสั่งศาลชั้นต้น ขอให้ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องที่ผู้คัดค้านที่ ๓ ขอให้ตั้งผู้คัดค้านที่ ๓ เป็นผู้จัดการมรดกด้วยนั้น ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๔๕ คำพิพากษาหรือคำสั่งชั้นอุทธรณ์ย่อมมีผลเฉพาะระหว่างคู่ความชั้นอุทธรณ์ เว้นแต่ในกรณีเกี่ยวด้วยการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้ตามอนุ (๑) แต่คดีนี้ผลของการมีคำสั่ง การไต่สวนคำร้องขอของผู้คัดค้านที่ ๓ เป็นการเฉพาะตัวของผู้คัดค้านที่ ๓ มิได้เกี่ยวด้วยการชำระหนี้อันไม่อาจแบ่งแยกได้เกี่ยวข้องกับผู้คัดค้านที่ ๑,๒,๔ ที่มิได้อุทธรณ์แต่อย่างใด เมื่อศาลชั้นต้นสั่งจำหน่ายคดีแล้ว ผู้คัดค้านที่ ๑,๒,๔ จะดำเนินคดีต่อไปหรือไม่ จึงเป็นเรื่องของผู้คัดค้านที่ ๑,๒,๔ และผู้คัดค้านที่ ๑,๒,๔ ก็มิได้อุทธรณ์ การที่ศาลอุทธรณ์พิพากษาให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องของผู้คัดค้านที่ ๑,๒,๔ ด้วยนั้น ศาลฎีกาไม่เห็นด้วย พิพากษาแก้ ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการไต่สวนคำร้องของผู้คัดค้านที่ ๓ แต่ผู้เดียว ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 949/2515 นายจิตรเกษม จีระแพทย์ ผู้ร้อง นางศิริพร จีระแพทย์ ที่ 1 นายเกรียงไกร จีระแพทย์ ที่ 2 นายพินิจ จีระแพทย์ ที่ 3 นางประยงค์ จีระแพทย์ ที่ 4 ผู้คัดค้าน