คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2123/2519
📌 หลักกฎหมายที่วางไว้
การที่บุคคลอ้างตนเป็นเจ้าหน้าที่รัฐและเรียกรับเงินเพื่อแลกกับการไม่ออกคำสั่งรื้อถอนอาคารที่ต่อเติมโดยไม่ได้รับอนุญาตนั้น ไม่เป็นความผิดฐานเป็นเจ้าพนักงานเรียกรับทรัพย์สิน หรือปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ หากผู้เสียหายที่แท้จริงคือรัฐหรือหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมอาคารนั้นๆ ไม่ใช่ลูกจ้างของร้านที่ถูกกล่าวอ้าง
ย่อคำพิพากษา
โจทก์เป็นลูกจ้างของ ส. ประจำอยู่ที่ร้านแห่งหนึ่ง จำเลยไปที่ร้านดังกล่าวบอกโจทก์ว่าจำเลยเป็นเจ้าหน้าที่หน่วยควบคุมดูแลอาคาร ร้านดังกล่าวต่อเติมอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาต เป็นความผิด จำเลยมีอำนาจรายงานผู้บังคับบัญชาให้สั่งรื้อได้ ถ้าไม่ต้องการให้รื้อ ให้โจทก์จ่ายเงินให้จำเลย 1,000 บาท โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหาย และไม่มีอำนาจฟ้องจำเลยในความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 149, 157
⚠️ ย่อนี้สรุปอัตโนมัติจากคำพิพากษาต้นฉบับ ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย — โปรดตรวจสอบกับฉบับเต็มด้านล่าง
มาตราที่เกี่ยวข้อง
คำพิพากษาศาลฎีกา (ฉบับเต็ม)
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นเจ้าพนักงาน ใช้อำนาจในตำแหน่งหน้าที่เรียกให้โจทก์มอบเงิน ๑,๐๐๐ บาท ให้แก่จำเลยโดยมิชอบ โดยอ้างว่านายจ้างของโจทก์ต่อเติมอาคารโดยมิได้รับอนุญาต หากโจทก์ไม่ยอมมอบเงินแก่จำเลย จำเลยจะรายงานให้ผู้บังคับบัญชาออกคำสั่งให้นายจ้างของโจทก์รื้อถอนอาคาร ต่อมาจำเลยรายงานให้ผู้บังคับบัญชาของจำเลยออกคำสั่งให้รื้อถอนอาคารดังกล่าว ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๔๙ และ ๑๕๗
ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ววินิจฉัยว่า โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหาย พิพากษายกฟ้อง
โจทก์อุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน
โจทก์ฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์เป็นลูกจ้างนายสุริยา พงษ์สุริยา ประจำอยู่ที่ร้านพุทธประทีป จำเลยไปที่ร้านดังกล่าว บอกโจทก์ว่าจำเลยเป็นเจ้าหน้าที่หน่วยควบคุมอาคารร้านพุทธประทีปต่อเติมอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาต เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้าง จำเลยมีอำนาจรายงานผู้บังคับบัญชาให้สั่งรื้อได้ ถ้าไม่ต้องการให้รื้อให้โจทก์จ่ายเงินจำเลย ๑,๐๐๐ บาทในวันนั้น โจทก์ตกลงจะจ่ายให้แต่ขอผลัดให้นายสุริยากลับจากต่างประเทศก่อน จำเลยว่าถ้าไม่ได้วันนั้นก็ไม่ตกลง เช่นนี้ เมื่อมีการปลูกสร้างหรือดัดแปลงต่อเติมอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาต บุคคลที่จะถูกลงโทษตามพระราชบัญญัติควบคุมการก่อสร้างอาคาร พ.ศ. ๒๔๗๙ และผู้ที่จะต้องรื้อถอนอาคารที่ปลูกสร้างหรือดัดแปลงต่อเติม ได้แก่ผู้ที่ปลูกสร้าง โจทก์เป็นเพียงลูกจ้างนายสุริยา พงษ์สุริยา ผู้ปลูกสร้างหรือดัดแปลงต่อเติมอาคารดังกล่าว โจทก์จึงไม่มีความผิดฐานปลูกสร้างหรือดัดแปลงต่อเติมอาคารโดยไม่รับอนุญาต และโจทก์ไม่มีหน้าที่ต้องรื้อถอนอาคารส่วนที่ปลูกสร้างหรือดัดแปลงต่อเติมนั้น ทั้งเงินที่โจทก์ตกลงจะจ่ายให้แก่จำเลยก็ไม่ใช่เงินของโจทก์ แต่เป็นเงินของร้านพุทธประทีป โจทก์จึงมิใช่ผู้เสียหายและไม่มีอำนาจฟ้อง
พิพากษายืน
ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2123/2519
นายสุวัตร อภัยศักดิ์ โจทก์
นายสุทิน สถานสุข ล.
รายละเอียดคดี
| คู่ความ | โจทก์ - นายสุวัตร อภัยศักดิ์ · ล. - นายสุทิน สถานสุข |
| องค์คณะ (ผู้พิพากษา) | มงคล วัลยะเพ็ชร์ · สอน ไชยสุต · เพียร ศรีอรุณ |
| ศาลชั้นต้น / อุทธรณ์ | ศาลอาญา - นายพจน์ บุญเลี้ยง · ศาลอุทธรณ์ - นายปชงค์ นาคพันธวงศ์ |
| แหล่งที่มา | กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา |
ฎีกาที่เกี่ยวข้อง
💬 ให้ AI อธิบายฎีกานี้แบบเข้าใจง่าย + ปรับกับเรื่องของคุณแหล่งที่มา: คำพิพากษาศาลฎีกา (เอกสารสาธารณะ) · กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา