คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2508/2520

จำเลยกู้เงินข.และออกเช็คให้ข.ไว้ 4 ฉบับแทนสัญญากู้โดยมีข้อตกลงกันยอมให้จำเลยออกเช็คฉบับใหม่แทนเช็คที่ถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินเช็คฉบับหนึ่งได้มีการชำระเงินไปแล้วโจทก์รับโอนเช็คพิพาทสามฉบับมาโดยรู้ถึงข้อตกลงดังกล่าวเมื่อโจทก์นำเช็คทั้งสามฉบับไปขึ้นเงินและธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินการกระทำของจำเลยย่อมไม่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัตว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ทรงเช็คของธนาคารไทยพัฒนาฯ รวม 3 ฉบับโดยจำเลยเป็นผู้สั่งจ่ายเงินเพื่อชำระหนี้ให้แก่นายขจัด ฉบับละ 25,000 บาทเป็นเช็คลงวันที่ 4 มกราคม 2518 วันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2518 และวันที่ 4 มีนาคม2518 ตามลำดับ วันที่ 1 เมษายน 2518 นายขจัดได้นำเช็คทั้งสามฉบับมาชำระหนี้ให้โจทก์ โจทก์จึงเป็นผู้ทรงเช็คโดยชอบด้วยกฎหมาย วันที่ 2 เมษายน2518 โจทก์นำเช็คทั้งสามฉบับไปเข้าบัญชีที่ธนาคารกสิกรไทยฯ ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน ทั้งนี้จำเลยออกเช็คโดยเจตนาจะไม่ให้มีการใช้เงินตามเช็คขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คพ.ศ. 2497 มาตรา 3 ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วประทับฟ้อง จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ไม่ได้มีการโอนเช็คเพื่อชำระหนี้กันจริง โจทก์ไม่ใช่ผู้ทรงเช็คโดยชอบด้วยกฎหมาย ไม่ใช่ผู้เสียหาย พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ลงโทษจำเลย จำเลยฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยกับนายขจัดมีความสัมพันธ์ส่วนตัวกันเป็นพิเศษมาก่อน จำเลยเคยยืมเงินนายขจัดโดยจำเลยออกเช็คให้นายขจัดยึดถือไว้แทนสัญญากู้มาก่อน ครั้งแรกจำเลยยืมเงินนายขจัด 150,000 บาทและออกเช็คสั่งจ่ายเงินจำนวนดังกล่าวให้นายขจัดแทนสัญญากู้ ต่อมาจำเลยชำระเงินให้นายขจัด 50,000 บาท และได้ออกเช็คใหม่สั่งจ่ายเงิน 100,000บาทให้นายขจัดแทนเช็คฉบับเก่า เงินยืมยังชำระไม่หมด ครั้งที่สองจำเลยก็ยืมเงินนายขจัดอีก 100,000 บาท และได้ออกเช็คสั่งจ่ายเงินจำนวนดังกล่าวแทนสัญญากู้ให้นายขจัดเช่นครั้งแรก เมื่อเช็คถึงกำหนดธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน จำเลยได้ออกเช็คใหม่ 4 ฉบับ ๆ ละ 25,000 บาทแทนฉบับเก่าฉบับหนึ่งได้มีการชำระเงินกันไปแล้ว ส่วนเช็คที่เหลืออีก 3 ฉบับ คือเช็คพิพาทซึ่งนายขจัดสลักหลังโอนให้โจทก์เป็นกรณีที่จำเลยกับนายขจัดได้มีข้อตกลงกันยอมให้จำเลยออกเช็คฉบับใหม่แทนเช็คที่ถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน โจทก์รับโอนเช็คมาจากนายขจัดโดยรู้ถึงข้อตกลงระหว่างจำเลยกับนายขจัดเกี่ยวกับเช็คพิพาททั้งสามฉบับ เมื่อโจทก์นำเช็คทั้งสามฉบับไปขึ้นเงินและธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน การกระทำของจำเลยจึงไม่เป็นความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2508/2520 นายณัฐ เศรษฐบุตร โจทก์ นายวิจิตร ลิ้มวัฒนา จำเลย