คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2069/2522

ตามหลักศาสนาอิสลาม เมื่อมีญาติฝ่ายบิดาผู้ตายรับมรดกแล้วญาติทางฝ่ายมารดาไม่มีสิทธิรับมรดก เมื่อครอบครองมรดกโดยไม่มีสิทธิรับมรดกก็ยกอายุความต่อสู้ผู้จัดการมรดกไม่ได้

ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาให้จำเลยส่งมอบหลักฐานที่ดินตามสัญญาประนีประนอมยอมความแก่โจทก์ ให้จำเลยออกจากที่ดินและส่งมอบค่าเช่าบ้านเดือนละ 150 บาท จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า "ปัญหาจะต้องวินิจฉัยต่อไปมีว่า นายสะมะแอมีสิทธิได้รับมรดกของนางหะยีดีเมาะหรือไม่ นายหะยีนิยิ อิหม่ามประจำมัสยิดยะกังเบิกความว่า นายสะมะแอ มีสิทธิได้รับมรดกของนางหะยีดีเมาะ ภาคอาซาเมาะคือ ได้รับมรดกโดยสิทธิเป็นญาติฝ่ายบิดาของผู้ตาย ส่วนผู้มีสิทธิได้รับมรดกโดยเป็นญาติฝ่ายมารดาของผู้ตาย เรียกว่าภาคซาวิลอาระฮัม ตามหลักศาสนา เมื่อมีญาติทางฝ่ายบิดาของผู้ตายรับมรดกแล้ว ญาติทางฝ่ายมารดาของผู้ตายก็ไม่มีสิทธิได้รับมรดก ตามฎีกาของจำเลยก็รับว่า คดีนี้ถ้าโจทก์ไม่เป็นทายาทแล้ว มรดกย่อมตกได้แก่จำเลย ในฐานะจำเลยเป็นทายาทชั้นซาวิลอาระฮัม จึงฟังได้ว่านายสะมะแอมีสิทธิได้รับมรดกของนางหะยีดีเมาะ ส่วนจำเลยซึ่งเป็นญาติทางฝ่ายมารดาของนางหะยีดีเมาะไม่มีสิทธิได้รับมรดก ส่วนปัญหาเกี่ยวกับอำนาจฟ้องและอายุความนั้น โจทก์เป็นผู้จัดการมรดกของนายสะมะแอ ย่อมมีหน้าที่รวบรวมทรัพย์สินที่เป็นมรดกของนายสะมะแอทรัพย์พิพาทเป็นทรัพย์มรดกของนายสะมะแออยู่ในความครอบครองของจำเลยโจทก์จึงมีอำนาจฟ้องเรียกทรัพย์พิพาทจากจำเลยได้ตามที่ได้วินิจฉัยมาแล้วว่าจำเลยที่ 1 ถึงจำเลยที่ 6 ไม่มีสิทธิได้รับมรดกของนางหะยีดีเมาะจึงครอบครองทรัพย์มรดกโดยไม่มีสิทธิ จะยกอายุความมรดกขึ้นเป็นข้อต่อสู้ไม่ได้ คดีของโจทก์ไม่ขาดอายุความ" พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2069/2522 นายมะแอ อาหลำ โจทก์ นายอามะ อาแว กับพวก จำเลย