คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2529/2522

เมื่อปรากฏว่างานของโจทก์มีสิ่งที่บกพร่อง จำเลยบอกกล่าวให้โจทก์แก้ไขสิ่งที่บกพร่องให้คืนดี หรือทำการให้เป็นไปตามสัญญาภายในเวลาอันสมควรซึ่งกำหนดให้ในคำบอกกล่าวนั้นแล้ว โจทก์ไม่ดำเนินการแก้ไขให้เป็นไปตามสัญญาจนคลาดกำหนดนั้นไป จำเลยจึงจ้างบุคคลภายนอกทำการแก้ไขสิ่งยกพร่องดังกล่าวได้ โดยโจทก์จะต้องออกค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตร 594 โจทก์ปลูกบ้านยังไม่เสร็จสมบูรณ์ จำเลยยังไม่ได้รับมอบบานนั้นจากโจทก์ยังไม่ถือว่าโจทก์ได้ชำระหนี้ให้แก่จำเลยแล้ว จำเลยมีสิทธเรียกเอาเบี้ยปรับในกรณีไม่ชำระหนี้ตรงตามเวลาที่กำหนดไว้จากโจทก์ได้ตามสัญญา โจทก์จำเลยตกลงกันว่า หากโจทก์ก่อสร้างไม่แล้วเสร็จภายในเวลาที่กำหนดยอมให้จำเลยปรับเป็นรายวัน จำเลยจึงมีสิทธิที่จะปรับโจทก์ได้ตั้งแต่วันหมดอายุสัญญาจนถึงวันที่งานก่อสร้างแล้วเสร็จ

โจทก์ฟ้องว่า ได้จ้างจำเลยทำการก่อสร้างบ้านพักตามบ้านตัวอย่าง หากทำงานไม่เสร็จภายในกำหนด ยอมให้จำเลยปรับเป็นรายวัน จำเลยค้างชำระค่าจ้างบางงวด โดยอ้างว่าโจทก์ไม่ทำงานตามสัญญาและงานไม่แล้วเสร็จตามงวด โจทก์มอบบ้านให้จำเลยเมื่องานก่อสร้างแล้วเสร็จไม่ต่ำกว่า ๙๕ เปอร์เซ็นต์ งานที่เหลือโจทก์พร้อมที่จะทำให้จำเลยได้ก่อนครบกำหนด จำเลยได้พยายามขัดขวางการปฏิบัติงานของโจทก์ ขอให้ศาลบังคับจำเลยชำระเงินส่วนที่ค้างจำนวน ๓๖๒,๙๒๘ บาท พร้อมดอกเบี้ยตามกฎหมาย จำเลยให้การว่า จำเลยไม่ชำระเงินบางงวดแก่โจทก์ เพราะโจทก์ไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไขในสัญญา มิได้จัดการแก้ไขสิ่งที่บกพร่องต่างๆ ตามที่จำเลยได้มีหนังสือแจ้งไปให้โจทก์ทราบแล้ว โจทก์จึงเป็นฝ่ายผิดสัญญา จำเลยบอกเลิกสัญญาไปยังโจทก์พร้อมกับเรียกค่าปรับตามสัญญา จำเลยยังไม่ได้ครอบครองบ้านโดยถูกต้อง ไม่เคยขัดขวางการปฏิบัติงานของโจทก์ จำเลยได้ว่าจ้างบุคคลภายนอกมาทำการซ่อมแซมบ้านจนเสร็จและได้เจรจาเพื่อหาความตกลงกับโจทก์ แต่โจทก์บิดพลิ้ว จำเลยจึงไม่ต้องรับผิดขอบในค่าดอกเบี้ยของจำนวนเงินที่ค้างชำระ ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า โจทก์เป็นฝ่ายผิดสัญญา จำเลยมีสิทธิจ้างบุคคลภายนอกมาทำการซ่อมแซมแก้ไขสิ่งที่บกพร่องของงานนั้นได้ตามกฎหมาย โดยโจทก์จะต้องรับผิดในความเสียหายและค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น ตลอดถึงเบี้ยปรับตามสัญญา โจทก์มีสิทธิ์ได้รับเงินค่าจ้างจากจำเลยอีก ๒ งวด และค่าจ้างอื่นๆ เมื่อหักกันแล้วจำเลยคงต้องรับผิดชำระเงินให้โจทก์เพียง ๙๙,๔๕๐ บาท พิพากษาให้จำเลยชำระเงินจำนวนดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ยตามกฎหมายแก่โจทก์ คำขออื่นให้ยก โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า โจทก์ทำงานไม่แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลา ยังไม่มีการส่งมอบงาน จำเลยมีสิทธิเรียกค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไปจากโจทก์ในการที่จ้างบุคคลภายนอกมาทำการซ่อมแซมแก้ไขสิ่งที่บกพร่องจนเสร็จ และมีสิทธิเรียกเบี้ยปรับจากโจทก์ได้อีกด้วย แต่ปรากฏว่าศาลชั้นต้นกำหนดค่าเสียหายให้จำเลยหักหนี้จากโจทก์เป็นการเพียงพอกับความเสียหายที่จำเลยได้รับแล้ว จะนำเบี้ยปรับมาหักจากโจทก์อีกไม่ชอบ พิพากษาแก้เป็นว่าให้จำเลยชำระเงินเพิ่มแก่โจทก์ ๓๒,๐๐๐ บาท พร้อมดอกเบี้ย นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น โจทก์และจำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่โจทก์ปลูกสร้างบ้านให้จำเลยไม่แล้วเสร็จภายในเวลาที่ได้ตกลงกันไว้ โจทก์จึงเป็นฝ่ายผิดสัญญา คดีรับฟังไม่ได้ว่าโจทก์ส่งมอบบ้านแก่จำเลยแล้ว เมื่อปรากฏว่างานของโจทก์มีสิ่งที่บกพร่อง จำเลยบอกกล่าวให้โจทก์แก้ไขสิ่งบกพร่องให้คืนดี หรือทำการให้เป็นไปตามสัญญาภายในเวลาอันสมควรซึ่งกำหนดให้คำบอกกล่าวแล้ว โจทก์ไม่ดำเนินการแก้ไขให้เป็นไปตามแบบแปลนและรายการก่อสร้างตามสัญญาจนกระทั่งล่วงเลยกำหนดนั้นแล้ว จำเลยจึงจ้างบุคคลภายนอกมาทำการซ่อมแซมหรือทำการก่อสร้างต่อจนเสร็จได้ ซึ่งโจทก์จะต้องออกค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๕๙๔ จำเลยยังไม่ได้รับมอบจากโจทก์ จะเรียกว่าโจทก์ได้ชำระหนี้ให้แก่จำเลยแล้วหาได้ไม่จำเลยมีสิทธเรียกเอาเบี้ยปรับ ในกรณีไม่ชำระหนี้ตรงตามเวลาที่กำหนดไว้จากโจทก์ได้ตามสัญญา จำเลยมีสิทธิที่จะปรับโจทก์ได้ตั้งแต่วันหมดอายุสัญญา จนถึงวันที่งานก่อสร้างแล้วเสร็จ ที่ศาลชั้นต้นให้โจทก์รับผิดเสียค่าปรับในกรณีไม่ชำระหนี้ตรงตามเวลาที่กำหนดไว้ เป็นเงินค่าปรับ ๓๑,๒๐๐ บาท ชอบแล้ว พิพากษาแก้คำพิพากษาศาลอุทธรณ์เป็นว่า ให้จำเลยชำระเงินเพิ่มแก่โจทก์อีกเพียง ๑,๐๐๐ บาท นอกจากที่แก้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2529/2522 บริษัทเมืองทองการก่อสร้าง จำกัด โจทก์ นาวาอากาศโทสิงขร ศิริไพบูลย์ ล.