คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2782/2522

ความผิดฐานทำและใช้เอกสารปลอม มิใช่ความผิดอันยอมความได้ พนักงานสอบสวนมีอำนาจสอบสวนโดยมิต้องมีการร้องทุกข์ ส่วนความผิดฐานยักยอกเป็นความผิดอันยอมความได้ ต้องห้ามมิให้ทำการสอบสวน เว้นแต่จะมีการร้องทุกข์ เงินค่าสมัครสมาชิกสวัสดิการสงเคราะห์ซึ่งผู้สมัครชำระให้บริษัทประกันชีวิต พร้อมใบสมัคร โดยจำเลยเป็นตัวแทนของบริษัทประกันชีวิตมีหน้าที่หาสมาชิกและรับเงินค่าสมัครส่งให้บริษัทเป็นผู้รับไว้นั้น การรับเงินดังกล่าวของจำเลยจึงเป็นการรับไว้แทนบริษัทมิใช่รับไว้ในฐานะเป็นตัวแทนของผู้สมัครเพื่อนำไปมอบให้บริษัทไม่ บริษัทจึงเป็นผู้เสียหายในความผิดฐานยักยอก และมีอำนาจร้องทุกข์ได้

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยเป็นตัวแทนของบริษัทกรุงสยามประกันชีวิต จำกัด จำเลยได้รับเงินจากพระครูคุณสัมปันมุนีในการสมัครสมาชิกสวัสดิการสงเคราะห์ไว้แทน บริษัทดังกล่าว จำนวน ๑,๒๔๐ บาท ต่อมาจำเลยได้เบียดบังยักยอกเงินจำนวนนั้นโดยทุจริต ทั้งได้ทำและใช้เอกสารปลอมด้วย ขอให้ลงโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๖๔,๒๖๕,๒๖๘,๓๕๒,๓๕๔,๙๑ จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๖๔,๒๖๕,๒๖๘ ให้ลงโทษตามมาตรา ๒๖๕,๒๖๘ อันเป็นบทหนัก จำคุก ๒ ปี และผิดตามมาตรา ๓๕๒,๓๕๔ ให้ลงโทษตามมาตรา ๓๕๔ อันเป็นบทหนัก จำคุก ๒ ปี รวมจำคุก ๔ ปี จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกาปัญหาข้อกฎหมายว่า การสอบสวนความผิดฐานทำและใช้เอกสารปลอม ได้กระทำไปโดยไม่มีการร้องทุกข์ ส่วนการสอบสวนความผิดฐานยักยอกนั้นแม้จะมีการร้องทุกข์ แต่ก็กระทำไปโดยไม่ชอบ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ความผิดฐานทำและใช้เอกสารปลอมนั้น มิใช่ความผิดอันยอมความได้ พนักงานสอบสวนมีอำนาจสอบสวนได้โดยมิต้องมีการร้องทุกข์ ส่วนความผิดฐานยักยอกนั้นเป็นความผิดอันยอมความได้ ต้องห้ามมิให้ทำการสอบสวนเว้นแต่จะมีการร้องทุกข์ก่อน ได้ความว่าเงินที่จำเลยยักยอกไปเป็นเงินค่าสมัครสมาชิกสวัสดิการสงเคราะห์ ซึ่งพระครูคุณสัมปันมุนีชำระให้บริษัทพร้อมด้วยใบสมัคร โดยจำเลยซึ่งเป็นตัวแทนของบริษัทมีหน้าที่หาสมาชิกและรับเงินค่าสมัครส่งไปให้บริษัทเป็นผู้รับไว้ การที่จำเลยรับเงินดังกล่าวไว้จึงเป็นการรับไว้แทนบริษัท หาได้รับไว้ในฐานะเป็นตัวแทนของพระครูคุณสมปันมุนีเพื่อไปมอบให้บริษัทไม่ บริษัทจึงเป็นผู้เสียหายในความผิดฐานยักยอก มีอำนาจร้องทุกข์การร้องทุกข์เรื่องนี้จึงเป็นการชอบแล้ว พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2782/2522 พนักงานอัยการจังหวัดอุบลราชธานี โจทก์ นายสมควร ผ่องแผ้ว ล.