คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1725/2524

กรมธรรม์ประกันภัยมีใบสลักหลังว่า "การเอาประกันนี้ได้เป็นที่ยอมรับกันทั้งสองฝ่ายว่าหากเกิดการเสียหายแก่ทรัพย์สินที่เอาประกันภัยและบริษัทจำต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแล้วไซร้ผู้เอาประกันภัยยินยอมโอนสิทธิอันพึงได้รับจากการเอาประกันนี้ให้แก่ธนาคารกรุงไทย จำกัดสาขาคลองเตย เป็นผู้รับประโยชน์แต่ฝ่ายเดียวเป็นสัญญาที่โจทก์จำเลยตกลงจะชำระหนี้แก่ บุคคลภายนอก เมื่อบุคคลภายนอกซึ่งเป็นผู้รับประโยชน์เรียกร้องให้ผู้รับประกันภัยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแล้ว อันเป็นกรณีที่ผู้รับประโยชน์แสดงเจตนาที่จะถือเอาประโยชน์แห่งสัญญาแล้วโจทก์ผู้เอาประกันภัยจะเรียกให้จำเลยผู้รับประกันภัยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหาได้ไม่

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยกับบริษัทประกันภัยอื่น ๆ ได้ร่วมตกลงรับประกันอัคคีภัยในทรัพย์สินของโจทก์ อันมีสิ่งปลูกสร้างตัวโรงงานและเครื่องจักรในโรงงานเป็นต้น จำเลยเป็นผู้รับประกันอัคคีภัยไว้ต่อโจทก์ส่วนหนึ่งจำนวนเงินสี่แสนบาทระยะเวลาหนึ่งปี ในระหว่างระยะเวลาตามสัญญาได้เกิดอัคคีภัยขึ้นที่สำนักงานของโจทก์ รวมค่าเสียหายประมาณ 5,200,000 บาท โดยผลแห่งการรับประกันภัย จำเลยและบริษัทที่ร่วมประกันภัยต้องชดใช้ค่าสินไหมให้โจทก์ ขอให้ศาลพิพากษาบังคับให้จำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนจำนวนสี่แสนบาทแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า โจทก์ไม่ใช่คู่สัญญาในการเอาประกันภัยต่อจำเลยไม่มีสิทธิเรียกร้องตามสัญญากรมธรรม์ประกันภัย โจทก์ตกลงยินยอมโอนสิทธิอันพึงได้รับจากการเอาประกันภัยรายนี้ให้แก่ธนาคารกรุงไทย จำกัดสาขาคลองเตย เป็นผู้รับผลประโยชน์แต่ฝ่ายเดียว โจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหายหรือผู้มีสิทธิรับผลประโยชน์ จึงไม่มีสิทธิฟ้อง ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า กรมธรรม์ประกันภัยที่จำเลยออกให้โจทก์ในการรับประกันภัยทรัพย์สินของโจทก์มีใบสลักหลังว่า "การเอาประกันนี้ได้เป็นที่ยินยอมกันทั้งสองฝ่ายว่า หากเกิดการเสียหายแก่ทรัพย์สินที่เอาประกันและบริษัทจำต้องใช้ค่าสินไหมแล้วไซร้ผู้เอาประกันภัยยินยอมโอนกรรมสิทธิ์อันพึงได้รับจากการเอาประกันนี้ให้แก่ธนาคารกรุงไทย จำกัด สาขาคลองเตยเป็นผู้รับประโยชน์แต่ฝ่ายเดียว" ดังนี้ถือว่าเป็นสัญญาที่โจทก์จำเลยตกลงจะชำระหนี้แก่บุคคลภายนอก ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 374 วรรคแรก และมาตรา 374 วรรคสอง ก็บัญญัติไว้ว่า กรณีดังกล่าวมาในวรรคต้นสิทธิของบุคคลภายนอกย่อมมีขึ้นตั้งแต่เวลาที่แสดงเจตนาแก่ลูกหนี้ว่าจะถือประโยชน์จากสัญญานั้นตามข้อเท็จจริงก็ปรากฏว่า ธนาคารกรุงไทย จำกัด สาขาคลองเตย ได้เรียกร้องให้จำเลยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแล้ว จึงฟังได้ว่าธนาคารดังกล่าวแสดงเจตนาที่ถือเอาประโยชน์แห่งสัญญาดังกล่าวแล้ว โจทก์จำเลยหาอาจที่จะเปลี่ยนแปลงระงับสิทธิของธนาคารดังกล่าวได้ไม่ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 375 พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1725/2524 ห้างหุ้นส่วนจำกัดนำสินอุตสาหกรรม โจทก์ บริษัทประกันสรรพภัยแห่งประเทศไทย จำกัด จำเลย