คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3153/2525
📌 หลักกฎหมายที่วางไว้
นายจ้างต้องร่วมรับผิดในผลแห่งละเมิดที่ลูกจ้างได้กระทำไปในทางการที่จ้าง แม้ลูกจ้างจะกระทำนอกเหนือคำสั่งหรือกระทำธุรกิจส่วนตัวในระหว่างปฏิบัติหน้าที่ก็ตาม
ย่อคำพิพากษา
จำเลยที่ 2 ลูกจ้างขับรถยนต์ไปส่งจำเลยที่ 1 ในทางการที่จ้าง ในระหว่างรอรับจำเลยที่ 1 กลับบ้านจำเลยที่ 2 ได้ลอบขับรถไปทำธุรกิจส่วนตัว แล้วขับรถไปชนโจทก์ได้รับบาดเจ็บ ก็ถือได้ว่าจำเลยที่ 2 ยังอยู่ในระหว่างปฏิบัติหน้าที่ในทางการที่จ้างนั้น เพราะจำเลยที่ 2 จะพ้นหน้าที่ขับรถให้แก่จำเลยที่ 1 ก็ต่อเมื่อได้รับจำเลยที่ 1 ส่งกลับ นำรถเข้าที่เก็บเรียบร้อยเป็นปกติเช่นที่เคยปฏิบัติทุกวันนั้นแล้ว ขณะที่จำเลยที่ 2 ยังอยู่ในหน้าที่ขับรถ จำเลยที่ 1 ชอบที่จะควบคุมดูแลจำเลยที่ 2 ให้เป็นไปตามคำสั่งจำเลยที่ 1 จะอ้างการละเว้นการปฏิบัติตามคำสั่งของจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นเรื่องระหว่างจำเลยทั้งสองในฐานะเป็นนายจ้างลูกจ้างมาใช้ยันโจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกเพื่อปฏิเสธความรับผิดหาได้ไม่ และจำเลยที่ 1 จะอ้างบทบัญญัติของกฎหมายว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของนายจ้างและลูกจ้างตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 575 และมาตรา 583 ซึ่งเป็นบทบัญญัติบังคับระหว่างนายจ้างและลูกจ้างเพื่อปฏิเสธความรับผิดของนายจ้างต่อบุคคลภายนอกในมูลละเมิดที่ลูกจ้างกระทำต่อบุคคลภายนอกก็ไม่ได้เช่นกัน จำเลยที่ 1 จึงต้องรับผิดร่วมกับจำเลยที่ 2
⚠️ ย่อนี้สรุปอัตโนมัติจากคำพิพากษาต้นฉบับ ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย — โปรดตรวจสอบกับฉบับเต็มด้านล่าง
มาตราที่เกี่ยวข้อง
คำพิพากษาศาลฎีกา (ฉบับเต็ม)
โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๒ ลูกจ้างของจำเลยที่ ๑ ขับรถในทางการที่ว่าจ้างของจำเลยที่ ๑ ชนโจทก์ซึ่งเดินข้ามถนนในทางม้าลายโดยประมาทปราศจากความระมัดระวังโดยละเมิดเป็นเหตุให้โจทก์ได้รับบาดเจ็บ ขอให้ศาลบังคับให้จำเลยทั้งสองร่วมกันหรือแทนกัน ชดใช้ค่ารักษาพยาบาล ค่าทนทุกข์เวทนาทรมาน ค่าเสียสุขภาพอนามัยที่ต้องพิการตลอดชีวิต ค่าขาดประโยชน์รวมเป็นเงิน ๖๒๒,๔๐๐ บาท พร้อมดอกเบี้ย และค่าเสียหายวันละ ๑๐,๐๐๐ บาทนับแต่วันฟ้องจนกว่าขาของโจทก์จะหายเป็นปกติ
จำเลยที่ ๑ ให้การว่า จำเลยที่ ๒ ไม่ได้เป็นลูกจ้างและขับรถในทางการที่ว่าจ้างของจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๒ ขับรถไปธุระส่วนตัวของจำเลยที่ ๒ โดยมิได้รับอนุญาตและฝ่าฝืนคำสั่ง เหตุที่เกิดขึ้นเป็นเพราะความประมาทของโจทก์ฟ้องโจทก์เกี่ยวกับการขับรถในทางการที่จ้างเป็นฟ้องเคลือบคลุม ค่าเสียหายเกินสมควร
จำเลยที่ ๒ ขาดนัดยื่นคำให้การ
ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่าฟ้องโจทก์ไม่เคลือบคลุม จำเลยที่ ๒ ขับรถประมาทชนโจทก์เป็นการกระทำละเมิด แต่ขณะเกิดเหตุจำเลยที่ ๒ ไม่ได้เป็นลูกจ้างขับรถไปในทางการที่จ้างของจำเลยที่ ๑ พิพากษาให้จำเลยที่ ๒ ใช้ค่าเสียหายแก่โจทก์พร้อมดอกเบี้ย ยกฟ้องโจทก์สำหรับจำเลยที่ ๑
โจทก์อุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยที่ ๒ เป็นลูกจ้างขับรถไปในทางการที่จ้างของจำเลยที่ ๑ พิพากษาแก้ ให้จำเลยที่ ๑ ร่วมรับผิดชดใช้ค่าเสียหายพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์
จำเลยที่ ๑ ฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า จำเลยที่ ๒ เป็นลูกจ้างของจำเลยที่ ๑ ในขณะกระทำละเมิดต่อโจทก์ การที่จำเลยที่ ๒ ขับรถยนต์ไปส่งจำเลยที่ ๑ ที่มหาวิทยาลัยมหิดลและในระหว่างจำเลยที่ ๒ รอรับจำเลยที่ ๑ กลับไปบ้าน จำเลยที่ ๒ ได้ลอบขับรถไปที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาโดยไม่ได้รับอนุญาตจากจำเลยที่ ๑ เพื่อสอบคัดเลือกเข้าเป็นพนักงานขับรถตามที่เคยสมัครไว้แล้วเกิดขับไปชนโจทก์ได้รับบาดเจ็บ จำเลยที่ ๒ จะพ้นหน้าที่ขับรถให้แก่จำเลยที่ ๑ ก็ต่อเมื่อได้รับจำเลยที่ ๑ ส่งกลับ นำรถเข้าที่เก็บเรียบร้อยเป็นปกติเช่นที่เคยปฏิบัติทุกวันนั้นแล้ว ขณะที่จำเลยที่ ๒ ยังอยู่ในหน้าที่ขับรถจำเลยที่ ๑ จึงชอบที่จะควบคุมดูแลจำเลยที่ ๒ ให้เป็นไปตามคำสั่ง จำเลยที่ ๑ จะอ้างการละเว้นการปฏิบัติตามคำสั่งของจำเลยที่ ๒ ซึ่งเป็นเรื่องระหว่างจำเลยทั้งสองในฐานะเป็นนายจ้างลูกจ้างมาใช้ยันโจทก์ซึ่งเป็นบุคคลภายนอกเพื่อปฏิเสธความรับผิดและจำเลยที่ ๑ จะอ้างบทบัญญัติของกฎหมายว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ของนายจ้างและลูกจ้างตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๕๗๕ และมาตรา ๕๘๓ ซึ่งเป็นบทบัญญัติบังคับระหว่างนายจ้างและลูกจ้างเพื่อใช้ปฏิเสธความรับผิดของนายจ้างต่อบุคคลภายนอกในมูลละเมิดที่ลูกจ้างได้กระทำต่อบุคคลภายนอกหาได้ไม่ ถือได้ว่าจำเลยที่ ๒ ปฏิบัติหน้าที่ในทางการที่จ้างของจำเลยที่ ๑ จำเลยที่ ๑ ต้อร่วมรับผิดกับจำเลยที่ ๒ ชดใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์
พิพากษายืน
ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3153/2525
นายวิชิต อารยะสัจจพงษ์ โจทก์
นายเจริญ ธรรมพานิช กับพวก จำเลย
รายละเอียดคดี
| คู่ความ | โจทก์ - นายวิชิต อารยะสัจจพงษ์ · จำเลย - นายเจริญ ธรรมพานิช กับพวก |
| องค์คณะ (ผู้พิพากษา) | พิศิษฏ์ เทศะบำรุง · สุชาติ จิวะชาติ · วีระ ทรัพยไพศาล |
| ศาลชั้นต้น / อุทธรณ์ | ศาลแพ่ง - นายบุญทรง เค้าไพบูลย์ · ศาลอุทธรณ์ - นายปชา วรธรรมพินิจ |
| แหล่งที่มา | กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา |
ฎีกาที่เกี่ยวข้อง
💬 ให้ AI อธิบายฎีกานี้แบบเข้าใจง่าย + ปรับกับเรื่องของคุณแหล่งที่มา: คำพิพากษาศาลฎีกา (เอกสารสาธารณะ) · กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา