คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3254/2526

จำเลยออกเช็คให้แก่โจทก์เพื่อชำระหนี้ในมูลหนี้ค่าสินค้าแทนเช็คฉบับเดิมซึ่งขึ้นเงินไม่ได้ เมื่อเช็คฉบับเดิมและเช็คที่ออกแทนต่างก็ขึ้นเงินไม่ได้และจำเลยถูกศาลพิพากษาลงโทษในความผิดตามเช็คฉบับเดิมไปแล้ว ถือได้ว่าความเสียหายอันเนื่องมาจากมูลหนี้ค่าสินค้ารายนี้ระงับไปแล้ว โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหายและไม่มีอำนาจฟ้องให้จำเลยรับผิดตามเช็คที่ออกแทนนั้นอีก

โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. ๒๔๙๗ มาตรา ๓ และขอให้นับโทษต่อ ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้วให้ประทับฟ้องสำหรับเช็ค ๓ ฉบับ จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิพากษาว่า จำเลยมีความผิด ลงโทษจำคุกสามกระทง โจทก์และจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า ก่อนโจทก์ฟ้องคดีนี้ โจทก์เคยฟ้องจำเลยต่อศาลแขวงธนบุรีในข้อหาความผิดต่อพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค เนื่องจากมูลหนี้ซึ่งจำเลยออกเช็คชำระหนี้ค่าสินค้าให้แก่โจทก์ และโจทก์รับเงินตามเช็คนั้นไม่ได้ โจทก์จำเลยตกลงกันในคดีดังกล่าวให้จำเลยออกเช็คตามที่โจทก์ฟ้องในคดีนี้เพื่อผ่อนชำระหนี้จากเช็คขึ้นเงินได้ทั้งหมด โจทก์จะถอนฟ้อง ถ้าขึ้นเงินไม่ได้ก็จะไม่ถอนฟ้อง แต่โจทก์ก็รับเงินตามเช็คที่จำเลยออกให้ภายหลังนี้ไม่ได้อีก โจทก์จึงมิได้ถอนฟ้อง ศาลแขวงธนบุรีพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลย คดีถึงที่สุด โจทก์จึงมาฟ้องจำเลยตามเช็คที่จำเลยออกให้ใหม่ในคดีนี้และวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ที่จำเลยออกเช็ครายนี้ก็โดยมีเจตนาจะชำระหนี้รายเดียวกับที่ได้ออกเช็ครายแรก และโจทก์ก็ประสงค์จะได้รับชำระหนี้รายเดียวกันนั้น เมื่อเช็คที่จำเลยออกให้โจทก์ตามฟ้องในคดีก่อนและคดีนี้ต่างก็ขึ้นเงินไม่ได้ ความเสียหายของโจทก์ย่อมเกิดมีขึ้นเพียงครั้งเดียว ที่โจทก์มิได้ถอนฟ้องคดีก่อนจนศาลพิพากษาลงโทษจำเลย ถือได้ว่าความเสียหายอันเนื่องมาจากมูลหนี้ค่าสินค้ารายนี้ระงับไปแล้ว เช็คพิพาทจึงไม่มีมูลหนี้ที่จำเลยจะต้องรับผิดตามฟ้องอีก โจทก์จึงไม่ใช่ผู้เสียหายในคดีนี้ ไม่มีอำนาจฟ้องจำเลย พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3254/2526 นายจือชง แซ่ล้อ โจทก์ นายประชา ปัญญาไตรรัตน์ จำเลย