คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 503/2527

การซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยนั้น มิใช่การ ซื้อขายหุ้นตามปกติธรรมดา แต่เป็นการซื้อขายหุ้นซึ่งกระทำตามระเบียบวิธีปฏิบัติของการซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ ฯ เป็นกรณีพิเศษต่างหาก จึงไม่จำต้องปฏิบัติตามแบบของการโอนหุ้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1129

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยให้โจทก์เป็นตัวแทนในการซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย โดยตกลงปฏิบัติต่อกันตามประเพณีในการซื้อขายหุ้น กล่าวคือ เมื่อจะซื้อหรือขายหุ้นชนิดใด จำเลยจะสั่งโจทก์เป็นคราว ๆ ในการซื้อโจทก์จะออกเงินทดรองจ่ายค่าหุ้นแทนจำเลย ส่วนในการขายโจทก์จะรับเงินค่าหุ้นแทนจำเลย แล้วจึงหักทอนบัญชีชำระหนี้ต่อกัน ต่อมาจำเลยได้สั่งให้โจทก์ซื้อขายหุ้นต่าง ๆ และมีการหักทอนบัญชีกัน ปรากฏว่าจำเลยยังค้างชำระหนี้แก่โจทก์คือค่าซื้อหุ้นตามตั๋วสัญญาใช้เงิน ๗ ฉบับ ขอให้บังคับจำเลยชำระเงินดังกล่าวพร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์ จำเลยให้การว่า จำเลยมิได้ซื้อหุ้นดังฟ้อง โจทก์มิได้ซื้อแทนจำเลยการซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์กรรมสิทธิ์ยังไม่โอนไปจนกว่าจะได้ทำให้ถูกต้องตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ว่าด้วยการซื้อขายหุ้นบริษัท คือต้องทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อผู้โอนและผู้รับโอนมีพยานคนหนึ่งรับรองลายมือชื่อรวมทั้งต้องแถลงหมายเลขหุ้นซึ่งโอนกันนั้น แต่โจทก์ไม่มีหลักฐานหนังสือการโอนหุ้นกรรมสิทธิ์ในหุ้นที่โจทก์อ้างว่าซื้อให้จำเลยยังไม่ตกเป็นของจำเลย การซื้อขายหุ้นที่ฟ้องเป็นโมฆะ จำเลยไม่ต้องรับผิด ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินและดอกเบี้ยให้แก่โจทก์ตามฟ้อง จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาฟังข้อเท็จจริงว่า จำเลยเป็นหนี้โจทก์ตามตั๋วสัญญาใช้เงินทั้ง๗ ฉบับเป็นเงินตามที่โจทก์ฟ้องนั้นถูกต้อง และวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ที่จำเลยฎีกาว่าไม่ต้องรับผิดเพราะการซื้อขายหุ้นจำเลยมิได้ลงชื่อผู้รับโอนกรรมสิทธิ์ในตราสารนำขึ้นทะเบียนและมิได้รับมอบใบหุ้นดังที่บัญญัติไว้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์นั้น เห็นว่า กรณีเรื่องนี้มิใช่การซื้อขายหุ้นตามปกติธรรมดาแต่เป็นการซื้อขายหุ้นซึ่งจำเลยตกลงให้โจทก์กระทำแทนตามระเบียบวิธีปฏิบัติของการซื้อขายหุ้นในตลาดหลักทรัพย์เป็นกรณีพิเศษต่างหาก หุ้นที่ซื้อขายมีราคาขึ้นลงเคลื่อนไหวตามภาวะเศรษฐกิจของตลาดซึ่งต้องทำการซื้อขายโดยรวดเร็วตามที่ตนวิเคราะห์คาดหมายเพื่อให้ได้ผลกำไรจากการที่ซื้อราคาต่ำขายราคาสูงอยู่ตลอดเวลาจำเลยยอมผูกพันตนและรับผลการปฏิบัติเกี่ยวข้องอยู่กับโจทก์มาแต่ต้นโดยหาเคยสนใจที่จะให้ใส่ชื่อตนเป็นผู้รับโอนกรรมสิทธิ์ในใบหุ้นและลงทะเบียนตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไม่ จำเลยเพิ่งจะยกเป็นเหตุอ้างไม่รับผิดในหนี้เงินที่โจทก์ออกทดรองจ่ายแทนค่าซื้อหุ้นให้แก่จำเลยในชั้นนี้หาได้ไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 503/2527 บริษัทเงินทุนหลักทรัพย์สินเอเซีย จำกัด โจทก์ นายชัชวาล ตันตระการวุฒิ จำเลย