คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2571/2529

สัญญาจ้างก่อสร้างมีข้อตกลงว่าหากจำเลยไม่ส่งมอบงานให้แล้วเสร็จในกำหนดโจทก์มีสิทธิเรียกค่าปรับจากจำเลยได้เบี้ยปรับดังกล่าวจึงเป็นกรณีที่จำเลยได้ลงมือทำงานแล้วแต่ก่อสร้างไม่แล้วเสร็จในกำหนดไม่รวมถึงกรณีที่จำเลยไม่ชำระหนี้เลยหรือไม่ลงมือทำการก่อสร้างแต่อย่างใด.

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ทำสัญญาว่าจ้างจำเลยก่อสร้างบ้านพักครูมีข้อตกลงว่าหากจำเลยไม่ส่งมอบงานให้แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาตามสัญญา และโจทก์เห็นว่าจำเลยไม่อาจปฏิบัติให้เป็นไปตามสัญญาได้โจทก์มีสิทธิบอกเลิกสัญญาและริบเงินประกันสัญญาและเรียกค่าปรับจากจำเลยเป็นรายวันนับแต่วันครบส่งมอบงานจนถึงวันบอกเลิกสัญญาได้และโจทก์มีอำนาจทำสัญญาว่าจ้างบุคคลอื่นทำการก่อสร้างบ้านพักครูแทนจำเลยต่อไป โดยจำเลยต้องรับผิดในค่าจ้างที่เพิ่มขึ้นจากค่าค่าจ้างเดิม ครบกำหนดตามสัญญา จำเลยผิดสัญญาไม่ได้ก่อสร้างบ้านพักครูเลย โจทก์จึงบอกเลิกสัญญา และว่าจ้างบุคคลอื่นก่อสร้างแทน ขอให้ศาลบังคับให้จำเลยชำระเงินค่าปรับ กับค่าเสียหายที่เป็นค่าจ้างเพิ่มขึ้น จำเลยขาดนัดยื่นคำให้การ และขาดนัดพิจารณา ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินค่าเสียหายที่เป็นค่าจ้างเพิ่มขึ้น แต่ไม่ควรให้เบี้ยปรับอีก โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่าโจทก์ไม่มีสิทธิปรับจำเลยตามสัญญาจ้างเอกสารหมาย จ. 2 ข้อ 19(1) เพราะการกระทำของจำเลยไม่เป็นการส่งมอบงานล่าช้า เนื่องจากจำเลยไม่ได้ลงมือทำการก่อสร้างเลย พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "...ข้อเท็จจริงฟังได้ว่า จำเลยได้รับจ้างโจทก์ก่อสร้างบ้านพักครู 3 หลังตามสัญญาจ้างเอกสารหมาย จ.2จำเลยผิดสัญญาไม่ทำการก่อสร้างเลย โจทก์จึงบอกเลิกสัญญาตามเอกสารหมาย จ.5 แล้วว่าจ้างผู้อื่นทำการก่อสร้างแทนตามเอกสารหมายจ.4 คงมีปัญหาตามที่โจทก์ฎีกาว่าโจทก์มีสิทธิฟ้องเรียกค่าปรับตามสัญญาจ้างเอกสารหมาย จ.2 ข้อ 19(1) จากจำเลยได้เพียงใดหรือไม่ พิเคราะห์แล้ว ปรากฎตามสัญญาจ้างระหว่างโจทก์จำเลยดังกล่าวระบุถึงข้อตกลงตามสัญญาข้อ 19 เอกสารหมาย จ.2 ว่า ถ้าจำเลยส่งมอบงานล่าช้ากว่าวันแล้วเสร็จตามสัญญา จำเลยยอมให้โจทก์ปรับเป็นรายวัน และตามเอกสารหมาย จ.2 ก็ไม่ปรากฎในข้อสัญญาว่า ถ้าจำเลยไม่ทำการก่อสร้างเลยได้กำหนดเบี้ยปรับกันไว้อย่างไร ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่เห็นว่า ค่าปรับหรือเบี้ยปรับตามสัญญาข้อ 19เป็นเบี้ยปรับที่กำหนดไว้ สำหรับกรณีที่ผู้รับจ้างคือจำเลยส่งมอบงานล่าช้ากว่าวัน แล้วเสร็จตามสัญญาซึ่งมีความหมายอยู่ในตัวว่าจะใช้บังคับเฉพาะในกรณีที่จำเลยได้ลงมือทำงานแล้วแต่การก่อสร้างนั้นไม่แล้วเสร็จภายในกำหนดเวลาที่ระบุไว้ในสัญญา ส่วนกรณีที่จำเลยไม่ชำระหนี้เลยหรือไม่ลงมือทำการก่อสร้างเลยตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 มิได้กำหนดเบี้ยปรับไว้ ดังนั้นโจทก์จึงไม่มีสิทธิที่จะปรับจำเลยตามสัญญาเอกสารหมาย จ.2 ข้อ 19 ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน จำเลยมิได้แก้ฎีกาจึงไม่กำหนดค่าทนายความชั้นฎีกาให้". ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2571/2529 กรมอาชีวศึกษา โจทก์ นาย ใหญ่ อิ่มเอิบสิน จำเลย