คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3020/2532

จำเลยมีสิทธิได้รับเงินบำเหน็จเนื่องจากลาออกจากราชการและจำเลยเพิ่งได้รับเงินบำเหน็จมาจากเจ้าหน้าที่การเงินโดยที่เงินบำเหน็จนั้นยังมิได้ปะปนกับเงินอื่นของจำเลยจนแยกไม่ออกเช่นนี้ โจทก์จะขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดเงินบำเหน็จดังกล่าวจากจำเลยเพื่อชำระหนี้ตามคำพิพากษาหาได้ไม่. (ประชุมใหญ่ครั้งที่ 5/2532)

คดีสืบเนื่องจากศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอมให้จำเลยทั้งสองร่วมกันใช้เงินตามเช็คแก่โจทก์ ต่อมาจำเลยผิดนัด ศาลออกหมายบังคับคดีจัดการยึดหรืออายัดทรัพย์สินของจำเลย โดยยึดเงินบำเหน็จส่วนหนึ่ที่ทางการจ่ายให้แก่จำเลยที่ ๑ เพื่อนำมาชำระหนี้ตามคำพิพากษาจำเลยที่ ๑ จึงยื่นคำร้องต่อศาลชั้นต้นว่า จำเลยที่ ๑ เป็นข้าราชกาตำรวจได้ลาออกจากราชการ ทางราชการจ่ายเงินบำเหน็จให้ ๒๐๐,๔๗๕ บาทจำเลยที่ ๑ รับบำเหน็จจากเจ้าหน้าที่การเงินมาแล้วทันใดนั้นผู้แทนโจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดเงินบำเหน็จที่เพิ่งได้รับมานั้นไปบางส่วนเป็นเงิน ๑๔๐,๐๐๐ บาท เงินบำเหน็จไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี ขอให้มีคำสั่งเพิกถอนการยึด และคืนเงินดังกล่าวให้จำเลยที่ ๑ ศาลชั้นต้นให้ยกคำร้อง จำเลยที่ ๑ อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้เพิกถอนการยึดและคืนเงินที่โจทก์นำยึดให้จำเลยที่ ๑ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาโดยมติที่ประชุมใหญ่วินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๘๖(๒) บัญญัติว่า ภายใต้บังคับบทบัญญัติแห่งกฎหมายอื่น สิทธิเรียกร้องเป็นเงินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาที่เป็นเงินเดือน ค่าจ้าง บำนาญ บำเหน็จ และเบี้ยหวัดของข้าราชการหรือลูกจ้างของรัฐบาล ฯลฯ ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี ซึ่งมีผลทำให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาไม่มีสิทธิขออายัดเงินเช่นว่านั้นเพื่อนำมาชำระหนี้ตามคำพิพากษา ก็โดยมีเจตนารมณ์จะให้ข้าราชการและลูกจ้างของรัฐบาลทั้งที่ยังรับราชการอยู่ และพ้นจากราชการไปแล้วได้มีเงินเลี้ยงชีพ การที่นำเงินเช่นว่านั้นมาชำระหนี้ตามคำพิพากษาจึงเป็นการขัดต่อเจตนารมณ์ของบทมาตราดังกล่าว เมื่อข้อเท็จจริงปรากฏว่าในทันทีที่จำเลยที่ ๑ ได้รับเงินบำเหน็จจากเจ้าหน้าที่การเงิน ผู้แทนโจทก์ก็นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดเงินบำเหน็จดังกล่าว ซึ่งเป็นที่เห็นได้ว่าเงินบำเหน็จนั้นยังมิได้ปะปนกับเงินอื่นของจำเลยที่ ๑ จนแยกไม่ออก ดังนั้นแม้จำเลยที่ ๑ จะรับเงินบำเหน็จมาแล้ว โจทก์ก็ไม่มีอำนาจขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดียึดเงินบำเหน็จจากจำเลยที่ ๑ มาชำระหนี้ตามคำพิพากษา ศาลอุทธรณ์พิพากษาชอบแล้ว ฎีกาโจทก์ฟังไม่ขึ้น พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3020/2532 นางปราณีต เพ็งขันธ์ โจทก์ นายดาบตำรวจสวงษ์ นิลสวัสดิ์หรือนิลสกุล กับพวก จำเลย