คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3680/2532

บันทึกข้อตกลงระหว่างโจทก์กับจำเลยที่ให้จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างหักค่าจ้างของลูกจ้างที่เป็นสมาชิกสหภาพโจทก์ตามรายชื่อและลายมือชื่อที่ยินยอมให้หัก แล้วส่งให้ประธานหรือเหรัญญิกของโจทก์เพื่อเป็นค่าบำรุง ค่าฌาปนกิจ เป็นข้อตกลงอย่างอื่น ไม่เกี่ยวกับสภาพการจ้างของนายจ้างหรือลูกจ้างอันเกี่ยวกับการจ้างหรือการทำงานบันทึกข้อตกลงดังกล่าวจึงมิใช่ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง ไม่อยู่ในบังคับพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 มาตรา 5 และมาตรา 12 ที่จำเลยจะต้องปฏิบัติตาม

โจทก์ฟ้องว่า เมื่อวันที่ ๔ มีนาคม ๒๕๓๐ จำเลยได้ทำข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้างกับโจทก์ โดยมีข้อตกลงเกี่ยวกับการหักค่าจ้างจากสมาชิกสหภาพแรงงานยางไฟร์สโตน (ประเทศไทย) ในแต่ละเดือนเพื่อเป็นค่าบำรุงและค่าฌาปนกิจ ตามรายชื่อและลายมือชื่อยินยอมจากพนักงานจำเลยที่เป็นสมาชิกแต่ละคนไม่เกินคนละ ๗๕ บาท มอบให้แก่ประธานหรือเหรัญญิกของสหภาพโจทก์เดือนละครั้ง นับแต่เดือนมีนาคม ๒๕๓๒ จำเลยไม่ยอมปฏิบัติตามข้อตกลงดังกล่าว แต่จะให้สมาชิกสหภาพซึ่งเป็นลูกจ้างของจำเลยชำระค่าสมาชิกให้กับสหภาพโจทก์โดยตรงขอให้บังคับจำเลยปฏิบัติตามข้อตกลงดังกล่าว จำเลยให้การว่า ข้อตกลงดังกล่าวมิใช่ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง เพราะไม่เป็นไปตามคำจำกัดความของคำว่าสภาพการจ้างและข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง การหักเงินจากสมาชิกเพื่อเป็นค่าบำรุงและค่าฌาปนกิจเป็นเรื่องของสหภาพแรงงานกับสมาชิก ไม่เกี่ยวข้องกับเงื่อนไขการจ้างหรือการทำงาน จึงนำพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์พ.ศ. ๒๕๑๘ มาใช้บังคับไม่ได้ ขอให้ยกฟ้อง ศาลแรงงานกลางพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ต่อศาลฎีกา ศาลฎีกาแผนกคดีแรงงานวินิจฉัยข้อกฎหมายว่า ตามพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘ มาตรา ๕ ได้ให้คำจำกัดความของคำว่า"สภาพการจ้าง" หมายความว่า เงื่อนไขการจ้างหรือการทำงาน กำหนดวันและเวลาทำงาน ค่าจ้าง สวัสดิการ การเลิกจ้าง หรือประโยชน์อื่นของนายจ้างหรือลูกจ้างอันเกี่ยวกับการจ้างหรือการทำงาน และคำว่า"ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง" หมายความว่า ข้อตกลงระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง หรือระหว่างนายจ้างหรือสมาคมนายจ้างกับสหภาพแรงงานเกี่ยวกับสภาพการจ้าง แต่ตามบันทึกข้อตกลงข้อ ๓.๖ เป็นเรื่องตกลงให้จำเลยซึ่งเป็นนายจ้างหักค่าจ้างของลูกจ้างที่เป็นสมาชิกสหภาพโจทก์ตามรายชื่อและลายมือชื่อที่ยินยอมให้หักค่าจ้างไม่เกินคนละ ๗๕บาทต่อเดือน แล้วส่งให้ประธานหรือเหรัญญิกของสหภาพโจทก์เพื่อเป็นค่าบำรุง ค่าฌาปนกิจ ซึ่งเป็นข้อตกลงอย่างอื่นไม่เกี่ยวกับสภาพการจ้างของนายจ้างหรือลูกจ้างอันเกี่ยวกับการจ้างหรือการทำงานแต่อย่างใด บันทึกข้อตกลงข้อ ๓.๖ ดังกล่าวจึงไม่ใช่ข้อตกลงเกี่ยวกัสภาพการจ้าง ไม่อยู่ในบังคับพระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. ๒๕๑๘ มาตรา ๕ และมาตรา ๑๒ ที่จำเลยจะต้องปฏิบัติตาม โจทก์ไม่มีสิทธิที่จะขอให้บังคับจำเลยหักค่าจ้างดังกล่าวให้แก่โจทก์อีก พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3680/2532 สหภาพแรงงานยางไฟร์สโตน (ประเทศไทย) โจทก์ บริษัทยางสยาม จำกัด จำเลย