คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5704/2533

ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็ควันที่ 1 มิถุนายน 2530 ต่อมาวันที่ 12 มิถุนายน 2530 จำเลยได้ชำระหนี้ตามเช็คนั้นให้แก่โจทก์ เป็นการชำระเงินตามเช็คใน 15 วันนับแต่วันที่ธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงิน คดีเป็นอันเลิกกันตามความหมายแพ่ง ป.วิ.อ.ตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 มาตรา 5สิทธินำคดีอาญามาฟ้องของโจทก์ย่อมระงับ

โจทก์ฟ้องว่า เมื่อประมาณเดือนมีนาคม ๒๕๓๐ จำเลยกู้ยืมเงินโจทก์และออกเช็คเพื่อชำระหนี้ให้โจทก์ เมื่อเช็คถึงกำหนดโจทก์นำไปเรียกเก็บเงินธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงิน ขอให้ลงโทษตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. ๒๔๙๗ มาตรา ๓ ศาลชั้นต้นไต่สวนมูลฟ้องแล้ว เห็นว่าคดีมีมูล ให้ประทับฟ้อง จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษาว่า จำเลยมีความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. ๒๔๙๗ มาตรา ๓ให้จำคุก ๓ เดือน จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า จำเลยได้ชำระเงินตามเช็คแก่โจทก์ภายใน๑๕ วัน หลังจากที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน คดีของโจทก์และจำเลยเป็นอันเลิกกันตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คพ.ศ. ๒๔๙๗ มาตรา ๕ พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงฟังได้ตามจำเลยนำสืบโดยโจทก์ไม่ได้โต้แย้งว่า โจทก์มีอาชีพออกเงินให้กู้และออกเงินกู้ให้แก่บรรดาครูซึ่งเป็นสมาชิกสหกรณ์ออมทรัพย์ครูอำเภอกุดบากเพื่อนำเงินไปชำระหนี้แก่สหกรณ์แล้วขอกู้เงินใหม่จำนวนเงินสูงกว่าเดิมที่เป็นหนี้ได้เงินกู้ใหม่แล้วจะนำไปชำระหนี้คืนแก่โจทก์พร้อมด้วยดอกเบี้ยจำเลยกู้เงินโจทก์ไปเพื่อชำระหนี้เดิมแก่สหกรณ์เช่นเดียวกัน เมื่อจำเลยได้รับเช็คจากสหกรณ์สั่งจ่ายให้จำเลยและนางพนิดา รวมทั้งเช็คของนางสมจิตรที่ได้รับมาจากสหกรณ์ จำเลยนำส่งมอบแก่โจทก์เกินกว่าจำนวนเงินกู้พร้อมด้วยดอกเบี้ย ส่วนเกิน โจทก์ให้ออกเช็คสั่งจ่ายเงินคืนแก่จำเลยแล้ว โดยจำเลยมีเช็คของนางจุฬาลัย ปิตรังสี ภริยาโจทก์เป็นเอกสารประกอบฟังได้ว่า โจทก์ได้ออกเช็คสั่งจ่ายเงินคืนแก่จำเลยแล้วจริงและจำเลยกล่าวแก้ว่าที่จำเลยไม่ติดตามเอาเช็คตามฟ้องกลับคืนเพราะโจทก์แจ้งว่า จะฉีกทำลายเสียเอง โจทก์ไม่ได้นำสืบโต้แย้งในข้อนี้และไม่ได้นำสืบว่า เป็นการชำระหนี้ในรายอื่นหรืออย่างไร พยานหลักฐานของจำเลยหักล้างพยานโจทก์ได้ ศาลฎีกาเชื่อว่าเมื่อธนาคารตามเช็คปฏิเสธการจ่ายเงินในวันที่ ๑ มิถุนายน ๒๕๓๐ จำเลยได้ชำระหนี้ตามเช็คนั้นให้โจทก์แล้วเมื่อวันที่ ๑๒ มิถุนายน ๒๕๓๐คดีจึงเป็นอันเลิกกันตามความหมายแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาและสิทธินำคดีอาญามาฟ้องของโจทก์ย่อมระงับไป พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5704/2533 นายกิตติ ปิตรังสี โจทก์ นายทองไสย สีวาดมา จำเลย