คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 139/2535

ค่าปรับตามสัญญาประกันผู้ต้องหาชั้นสอบสวนเป็นเบี้ยปรับถ้าสูงเกินส่วน ศาลลดลงได้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 383.

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยได้ทำสัญญากับโจทก์ประกันตัวผู้ต้องหาโดยสัญญาว่าจะส่งตัวผู้ต้องหาต่อโจทก์ตามที่โจทก์ได้กำหนด ถ้าไม่สามารถส่งตัวผู้ต้องหาตามกำหนดนัดจำเลยยอมใช้เงิน 60,000 บาท ให้แก่โจทก์ปรากฏว่าจำเลยผิดนัดไม่นำผู้ต้องหาส่งให้แก่โจทก์ตามสัญญา โจทก์ได้มีคำสั่งปรับจำเลยตามสัญญาประกันดังกล่าวแล้ว ขอให้จำเลยชำระเงิน 60,000 บาท ให้แก่โจทก์ พร้อมด้วยดอกเบี้ย จำเลยให้การว่าจำเลยได้นำตัวผู้ต้องหามาส่งให้แก่โจทก์และโจทก์ได้รับตัวผู้ต้องหาไปจากจำเลยเพื่อฟ้องผู้ต้องหาตามกฎหมายแล้วหนี้ตามสัญญาประกันที่โจทก์นำมาฟ้องจึงระงับไป จำเลยจึงไม่มีหน้าที่ต้องส่งตัวผู้ต้องหาดังกล่าวให้โจทก์ตามสัญญาประกันอีกต่อไป ค่าปรับตามสัญญาจำนวน 60,000 บาท เป็นเบี้ยปรับที่สูงเกินส่วนและไม่ถูกต้องขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษากลับ ให้จำเลยชำระเงินจำนวน 30,000 บาทพร้อมดอกเบี้ยร้อยละเจ็ดครึ่งต่อปี นับตั้งแต่วันฟ้องจนกว่าจะชำระเสร็จแก่โจทก์ โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "พิเคราะห์แล้ว คดีมีปัญหาต้องวินิจฉัยตามฎีกาของโจทก์เฉพาะข้อที่ว่า จำเลยจะต้องรับผิดตามสัญญาประกันเพียงใด ซึ่งโจทก์ฎีกาว่า เมื่อจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญาจึงต้องบังคับตามสัญญาประกันตามที่กำหนดค่าปรับไว้เป็นจำนวน 60,000 บาท จะฟังว่าค่าปรับที่ตกลงกันไว้ในสัญญาสูงเกินไปไม่ได้ทั้งค่าปรับที่กำหนดไว้ในสัญญาประกันก็มิใช่เบี้ยปรับตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์...เห็นว่า ค่าปรับตามสัญญาประกันผู้ต้องหาชั้นสอบสวนเป็นเบี้ยปรับถ้าสูงเกินส่วน ศาลลดลงได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 383คดีนี้ จำเลยขอประกันตัวผู้ต้องหา ซึ่งออกเช็คสั่งจ่ายเงินจำนวนเพียง 60,000 บาท ในข้อหาตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2497 อันมีระวางโทษปรับไม่เกินสองเท่าของจำนวนเงินที่ระบุในเช็ค แต่ต้องไม่น้อยกว่าหนึ่งหมื่นบาท หรือจำคุกไม่เกินหนึ่งปีหรือทั้งปรับทั้งจำ การที่โจทก์กำหนดเงินค่าปรับไว้จำนวน 60,000 บาท จึงสูงเกินสมควร ที่ศาลอุทธรณ์ลดค่าปรับลงเป็นให้ปรับจำนวน 30,000 บาท จึงชอบด้วยเหตุผลและพฤติการณ์แห่งคดีแล้ว..." พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 139/2535 พนักงานสอบสวน สถานีตำรวจนครบาล บางนา โจทก์ นาย ประเสริฐ จอง วิริยะ วงศ์ จำเลย