คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 93/2484

เอกชนทำสัญญาแบ่งรายได้จากตลาดให้เทศบาลเพื่อให้เทศบาลงดสร้างตลาด จะเป็นโมฆะหรือไม่นั้นไม่เป็นปัญหาเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน

คดีนี้ได้ความว่าจำเลยมีตลาดอยู่ที่ท่าประดู่มาแต่เดิม ต่อมาเทศบาลจะจัดสร้างตลาดขึ้นอันจะทำให้ตลาดของจำเลยเสื่อมโทรม จำเลยจึงได้ตกลงทำสัญญายอมแบ่งรายได้จากตลาดของจำเลยให้เทศบาลเพื่อให้เทศบาลงดการสร้างตลาดเสีย ต่อมาจำเลยค้างชำระเงินตามสัญญา เทศบาลจึงสร้างตลาดขึ้น โจทก์จึงฟ้องเรียกเงินที่ค้างพร้อมทั้งดอกเบี้ย ศาลจังหวัดระยองพิพากษาให้จำเลยชำระเงินแก่โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ศาลขั้นต้นฉะเพาะจำนวนเงินที่ชำระ แต่ผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์นายหนึ่งมีความเห็นแย้งว่า การที่เทศบาลจะสร้างตลาดแล้วงดเสียไม่สร้าง กลับไปทำสัญญาแบ่งเอาผลประดยชน์รายได้ที่เก็บจากตลาดของเอกชนคือจำเลยเช่นนี้เป้นการขัดต่อวัตถุที่ประสงค์ของ พ.ร.บ.จัดระเบียบเทศบาลเป็นการฝ่าฝืนประมวลแพ่ง ๆ ม.๑๑๓ สัญญาเป็นโมฆะใช้บังคับไม่ได้ ควรพิพากษายกฟ้อง จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าในข้แที่จำเลยฎีกาว่าโจทก์ซึ่งเป็นเทศบาลไม่มีอำนาจทำสัญญานี้กับจำเลยเป้นการขัดต่อวัตถุที่ประสงค์ของ พ.ร.บ.จัดระเบียบเทศบาล สัญญาจึงเป็นโมฆะตามประมวลแพ่ง ฯ ม.๑๑๓ นั้นเป็นข้อที่มิได้ยกขึ้นว่ากันมาแต่ศาลขั้นต้น จะยกขึ้นมาว่าชั้นศาลฎีกาไม่ได้ เว้นแต่จะเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน แต่ปัญหาที่จำเลยยกขึ้นมานี้ไม่เกี่ยวกับประชาชนเลยเกี่ยวกับประโยชน์ของโจทก์จำเลยโดยฉะเพาะ จำเลยจึงฎีกาข้อนี้ไม่ได้ ส่วนข้อความที่ว่าสัญญาที่โจทก์จำเลยทำกันนี้เป็นโมฆะเพราะเป็นสัญญาที่เขาเปรียบจำเลยฝ่ายเดียวนั้นก็เห็นว่าจำเลยก็ได้รับประโยชน์จากการที่ดจทก์งดสร้างตลาดซึ่งไม่เป้นเหตุทำให้ตลาดของจำเลยต้องเสื่อมโทรมแล้ว จึงพิพากษายืนตามศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 93/2484 เทศบาลเมืองระยอง โจทก์ นายเดรีราม ศรีจัทร์งาม จำเลย