คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 465/2486

บัญชีซึ่งทำเปนพาสาต่างประเทศตามกดหมายจะต้องมีพาสาไทยกำกับไว้. ไนกรนีที่ห้างหุ้นส่วนสามัญจดทเบียนจะต้องทำบัญชีตาม พ.ร.บ.การบัญชี 2482 นั้น เปนหน้าที่ของผู้จัดการจะต้องเปนผู้จัดทำตามกดหมาย เสมียนผู้ช่วยจัดทำไม่มีความผิดร่วมด้วย

ได้ความว่าจำเลยที่ ๑ เปนผู้จัดการห้างหุ้นส่วนสามัญยี่ห้อเค่งฮวดเส็ง ประกอบการค้าประเภทโรงอุตสาหกัมเลื่อยไม้ ซึ่งได้จดทเบี้ยนเปนนิติบุคคลตามกดหมายแล้ว และมีหน้าที่ทำบัญชีแยกประเภทรายได้รายจ่ายของห้างหุ้นส่วน จำเลยที่ ๒ เปนเสมียนมีหน้าที่ลงบัญชีร่วมกับจำเลยที่ ๑ ด้วย จำเลยทั้ง ๒ ได้ทำบัญชีกล่าวแล้วขึ้นเปนพาสาต่างประเทส แต่หาได้มีทาสาไทยกำกับไว้ไม่. ศาลชั้นต้นพิจารนาแล้วพิพากสาว่าจำเลยที่ ๑ ผู้เดียวมีความผิดตาม พ.ร.บ.การบัญชี ๒๔๘๒ มาตรา ๑๘ คงปรับ ๘๐ บาท จำเลยที่ ๒ ไม่มีผิดไห้ปล่อยตัวไป. โจทอุธรน์ขอไห้ลงโทสจำเลยที่ ๒ ด้วย สาลอุธรน์พิพากสายืน โจทดีกา สาลดีกาเห็นว่าตามพ.ร.บ.การบัญชี ๒๔๘๒ มาตรา ๗ กำหนดไห้ผู้จัดการห้างหุ้นส่วนเปนผู้มีหน้าที่ทำบัญชี และไนมาตรา ๑๒ กล่าวว่าบัญชีนั้นจะทำเปนพาสาต่างประเทสก็ได้ แต่ไห้มีพาสาไทยกำกับไว้ ตามมาตรา ๑๘ เปนบทกำหนดโทสผู้ฝ่าฝืนมาตรา ๑๒ และตาม พ.ร.บ. ซึ่งไนกรนีห้างหุ้นส่วนกดหมายกำหนดหน้าที่ไว้แก่ผู้จัดการเปนผู้มีหน้าที่ทำบัญชี เพราะเปนสิ่งที่กดหมายกำหนดไว้ฉเพาะตัวบุคคล จำเลยที่ ๒ ไม่มีหน้าที่ตาม พ.ร.บ. ต้องทำบัญชีหย่างได จึงไม่มีความผิด พิพากสายืนตาม. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 465/2486 พนักงานอัยการ โจทก์ นายบิ้ว ที่ 1 นายสีเย้า ที่ 2 จำเลย