คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1981/2492

พ.ร.บ.การค้าข้าว 2489 (ฉะบับที่ 1) มาตรา 9 ที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉะบับที่ 2) มาตรา 5 เป็นเรื่องบัญญัติถึงผู้ประกอบการค้า หาได้บัญญัติถึงบุคคลทั่วไปที่ทำการค้าเป็นครั้งคราว โดยมิได้ขออนุญาตเป็นผู้ประกอบการค้าข้าวไม่ จึงมีผลเท่ากับว่า ข้อความที่บัญญัติในมาตรา 11 เป็นข้อยกเว้นสำหรับผู้ประกอบการค้าข้าว ดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 9. เรือที่ใช้เป็นพาหนะขนข้าวเปลือกไปแลกกับบุคคลอื่น ไม่ใช่สิ่งที่บรรจุ ไม่ริบ.

โจทก์ฟ้องหาว่า จำเลยได้เอาข้าวโภชน์ไปแลกข้าวเปลือกกับบุคคลอื่นรวมข้าวเปลือก ๖๘ ถัง ซึ่งเป็นการเกินกว่าปริมาณที่เจ้าหน้าที่ได้กำหนดไว้ให้ทำการแลกเปลี่ยนข้าวเปลือกได้ครั้งหนึ่งไม่เกิน ๑๐ ถัง ขอให้ลงโทษ ศาลชั้นต้นเห็นว่า ประกาศของคณะกรรมการฯ ขัดต่อพระราชบัญญัติ พิพากษายกฟ้อง ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา, ศาลฎีกาเห็นว่า พ.ร.บ.การค้าข้าวมาตรา ๑๑ ว่า บทบัญญัติในมาตรา ๙ มิให้ใช้บังคับแก่ผู้ที่ขายหรือแลกข้าวครั้งหนึ่งมีปริมาณข้าวเปลือกทุกชนิดไม่เกิน ๒ เกวียนหลวง มาตรา ๙ แห่ง พ.ร.บ.การค้าข้าว (ฉบับที่ ๑) ๒๔๘๙ ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยฉบับที่ ๒ มาตรา ๕ เป็นเรื่องที่บัญญัติถึงผู้ประกอบการค้าข้าวชนิดที่ต้องขออนุญาตประกอบการค้า หาได้บัญญัติถึงบุคคลทั่วไปที่ทำการค้าเป็นครั้งคราวโดยมิได้ขออนุญาตเป็นผู้ประกอบการค้าข้าวไม่ จึงมีผลเท่ากับว่า มาตรา ๑๑ เป็นข้อยกเว้นสำหรับผู้ประกอบการค้าข้าวที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๙. การที่พนักงานเจ้าหน้าที่อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๕ และประกาศของคณะกรรมการฯ ฉบับที่ ๔ ประกาศห้ามมิให้ผู้ใดซื้อขายแลกเปลี่ยนข้าวครั้งหนึ่งไม่เกิน ๑๐ ถังนั้น เป็นประกาศห้ามแก่บุคคลทั่วไปอีกเรื่องหนึ่งต่างหากโดยอาศัยอำนาจตามมาตรา ๘ ที่ได้แก้ไขเพิ่มเติมโดยฉบับที่ ๒ ไม่เกี่ยวแก่การบัญญัติถึงผู้ประกอบการค้าข้าวตามมาตรา ๙. การลงโทษก็แยกไว้ต่างบทกัน ซึ่งเห็นได้ว่าลักษณะความผิดต่างฐานกับคดี ฟังได้ว่าจำเลยทำผิดจริงดังฟ้อง พิพากษากลับให้จำคุกจำเลย ๑๑ เดือน ๑๕ วันแต่ให้รอการลงอาญาไว้ ข้าวของกลางริบ แต่เรือที่ใช้เป็นยานพาหนะ ไม่ใช่สิ่งที่ใช้บรรจุ ไม่ริบ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1981/2492 อัยยการสุพรรณบุรี โจทก์ นายวง มาไพบูลย์ ล.