คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 788/2497

สัญญาซื้อขายเรือนกันโดยมีข้อสัญญาว่าผู้ขายอาจซื้อกลับคืนได้ภายในกำหนดเวลา 2 เดือน ถ้าพ้นกำหนดแล้วไม่ซื้อคืนผู้ซื้อจะรื้อเรือนไปดังนี้เป็นสัญญาขายฝากอสังหาริมทรัพย์ เพราะเรือนจะต้องคงสภาพเป็นอสังหาริมทรัพย์อยู่จนกว่าผู้ขายจะไม่ซื้อคืน สัญญาขายฝากอสังหาริมทรัพย์ เมื่อไม่ได้จดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ ย่อมเป็นโมฆะ

โจทก์จำเลยทำสัญญาซื้อขายเรือนฝากระดานกันเองโดยมีข้อสัญญาว่าโจทก์ยอมให้จำเลยซื้อคืนภายใน ๒ เดืนอ ถ้าจำเลยไม่ซื้อคืนโจทก์จะรื้อเอาเรือนไป ครบกำหนดจำเลยไม่ซื้อคืนโจทก์จึงฟ้องของให้ขับไล่เพื่อโจทก์จะรื้อเรือนไป จำเลยให้การว่าความจริงเป็นเรื่องกู้เงินเอาเรือนเป็นประกัน ศาลชั้นต้นงดสืบพยาน แล้ววินิจฉัยว่าสัญญารายนี้เป็นโมฆะตาม ป.พ.พ.มาตรา ๔๕๖ พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกาว่าไม่ใช่สัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ อ้างฎีกาที่ ๙๒๓/๒๔๘๕ ศาลฎีกาเห็นว่าฎีกาที่โจทก์อ้างนั้นได้อ้างถึงฎีกาที่ ๑๖๙/๒๔๗๘ ซึ่งเป็นการซื้อขายเพื่อรื้อถอนและได้รื้อไปแล้ว จึงเป็นการซื้อขายไม้ส่วนสัญญาคดีนี้เป็นสัญญาขายฝากเรือน ซึ่งเรือนจะต้องคงสภาพเป็นอสังหาริมทรัพย์อยู่จนกว่าจำเลยจะไม่ซื้อคืน และโจทก์รื้อเอาไป ฉะนั้นจึงเป็นสัญญาขายฝากอสังหาริมทรัพย์ เมื่อมิได้จดทะเบียนจึงเป็นโมฆะ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 788/2497 นายมู่ง สะตะ โจทก์ นายพิพัฒน์ แสนโสภณที่ 1, นางคำ แสนโสภณที่ 2, จำเลย