คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 798-799/2499

คดพิพาทกันเรื่องกรรมสิทธิที่ดิน โจทก์อ้างว่าซื้อมา จำเลยต่อว่าให้ที่ดินทำต่างดอกเบี้ย ในขณะที่โจทก์อ้างตนเองเป็นพยานและจำเลยเป็นฝ่ายถามค้าน โจทก์ให้การปฏิเสธการกู้เงิน จำเลยย่อมอ้างเอกสารการกู้เงินมายันโจทก์ได้โดยไม่ต้องระบุพยานและส่งเอกสารล่วงหน้า เมื่อโจทก์รับรองเอกสารนั้นแล้วจำเลยก็ย่อมส่งอ้างเป็นพยานประกอบคำโจทก์ได้.

คดีสองสำนวนนี้พิจารณารวมกัน สำนวนแรกโจทก์ฟ้องว่านายเตี้ยเอาที่ดินส่วนได้ในโฉนดที่ ๕๐๐ ขายให้โจทก์ ได้ทำสัญญากันไว้แต่หายังไม่พบ ไม่ได้แก้ทะเบียนตาม ก.ม. โจทก์เข้าครอบครองเป็นเจ้าของจนทุกวันนี้ นายเตี้ยวายชนม์ไปเมื่อ ๕ ปี จำเลยกลับไปประกาศขอรับมรดก ส่วนสำนวนฟ้องที่สองโจทก์ฟ้องว่านายเล็กสามีจำเลยได้ขายส่วนได้ที่ดินในโฉนดที่ ๕๐๐ ให้โจทก์ ๆ ได้ครอบครองเป็นเจ้าของตลอดมา นายเล็กวายชนม์เมื่อ ๑๐ ปีมาแล้ว จำเลยได้มอบให้บุตรเขยไปประกาศรับมรดก จึงขอให้ศาลพิพากษาว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ขอให้ถอนชื่อนายเตี้ย นายเล็ก ออกจากโฉนด จำเลยต่อสู้ทำนองเดียวกันว่านายเตี้ย นายเล็กได้กู้เงินสามีโจทก์แล้วมอบที่ดินให้ทำต่างดอกเบี้ยต่อมาได้ชำระหนี้ให้แล้ว และสามีโจทก์ก็ได้คืนสัญญากู้ให้แล้ว วันสืบพยานตัวโจทก์ระหว่างที่จำเลยถามค้านจำเลยยื่นระบุพยานเพิ่มเติมและส่งเอกสาร ๒ ฉบับ โจทก์คัดค้านว่าจำเลยไม่ได้ส่งสำเนาก่อน ๓ วัน จำเลยว่าเพิ่งค้นพบเอกสารและโจทก์มีโอากาสตรวจดูได้ทันที ทั้งจำเลยยกเป็นข้อต่อสู้ไว้แล้ว และโจทก์ยอมรับว่าเป็นเอกสารที่นายเล็กนายเตี้ยทำไว้ให้แก่สามีโจทก์จริง จึงควรให้จำเลยอ้าง ศาลชั้นต้นสั่งอนุญาตให้จำเลยอ้างเอกสารได้ และสั่งงดสืบพยานโจทก์แล้ววินิจฉัยว่าเป็นเรื่องกู้ ไม่ใช่ขายพิพากษาให้ยกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์เห็นว่าการที่จำเลยไม่ส่งสำเนาเอกสารให้โจทก์ก่อนนั้นเป็นการเอาเปรียบพิพากษาให้ยกคำพิพากษา ศาลชั้นต้นเสีย ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการพิจารณาพิพากษาใหม่ต่อไป. จำเลยฎีกาศาลฎีกาเห็นว่าการที่จำเลยอ้างเอกสารโดยไม่ได้ส่งสำเนาให้แก่โจทก์ก่อน ๓ วันนั้นถ้าหากศาลเห็นว่าเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรมศาลก็อาจรับฟังพยานเช่นนั้นได้ ศาลฎีกาเห็นว่าดุลยพินิจของศาลชั้นต้นมีเหตุผลสมควรแล้ว และโจทก์ก็ได้รับรองเอกสารนั้นแล้วจะอ้างว่าไม่เป็นธรรมได้อย่างไร อนึ่งปรากฏว่าจำเลยเป็นฝ่ายถามค้านตัวโจทก์ซึ่งอ้างตนเองเป็นพยาน ชั้นแรกโจทก์ปฏิเสธการกู้เงิน ฉนั้นจำเลยจึงอาจอ้างเอกสารมายืนยันโจทก์ได้โดยไม่ต้องระบุพยานและส่งเอกสารล่วงหน้า อย่างอ้างเอกสารธรรมดา เมื่อโจทก์รับรองเอกสารนั้น จำเลยก็ย่อมอ้างเป็นพยานหลักฐานประกอบคำของโจทก์ก็ได้ พิพากษากลับให้ยกฟ้องโจทก์. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 798 - 799/2499 นางหรุ่น สาธร โจทก์ นางสอน ครุธสาคร กับพวก จำเลย