คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 227/2501

พฤติการณ์ที่จำเลยกับบิดาโจทก์อยู่กินกันฉันท์สามีภริยาและนำเอาเงินซื้อขายที่นาเดิมของจำเลยมาซื้อแล้วทำนาที่ซื้อใหม่นี้ร่วมกันจนบิดาโจทก์ตายเช่นนี้ แสดงให้เห็นว่าจำเลยกับบิดาโจทก์ได้ร่วมเข้าทำมาหากินด้วยกัน มีเจตนาให้ทรัพย์ที่ซื้อหามาใหม่นี้เป็นทรัพย์ร่วมกัน ทรัพย์ที่ได้มาในระหว่างอยู่กินร่วมกันทำนองนี้ ไม่ว่าจะใช้จ่ายเงินของฝ่ายใดซื้อหามาต้องถือว่าทั้งสองฝ่ายต่างเป็นเจ้าของร่วม (อ้างฎีกาที่ 303/2488)

โจทย์ฟ้องขอแบ่งทรัพย์มรดกท้ายฟ้องหมายเลข ๑,๒,๓,๔,๕,ครึ่งหนึ่ง อ้างว่าเป็นทรัพย์มรดกของนายเนนกับนางเขียวบิดามารดาโจทก์ จำเลยต่อสู้ว่าได้เป็นสามีภริยากับนายเนนมาตามประเพณี ทรัพย์หมายเลข ๑,๒ ตามฟ้องจำเลยขายนาเดิมของจำเลยเอาเงินซื้อมา จึงคงเป็นสินเดิมของจำเลย ทรัพย์หมายเลข ๓,๔ นานเนนกับจำเลยทำขึ้น ส่วนทรัพย์หมายเลข ๕ นายหยัดกับโจทก์เอาคืนไปแล้ว วันชี้สองสถานโจทก์รับว่าทรัยพ์หมายเลข ๕ ที่โจทก์รับไปแล้ว คงเหลือทรัพย์ที่พิพาทกันแต่เพียงทรัพย์หมายเลข ๑,๒,๓,๔ ศาลชั้นต้นฟังว่าทรัพย์หมายเลข ๑,๒ จำเลยขายนาเดิมของจำเลยเอาเงินมาซื้อ ทรัพย์หมายเลข ๓,๔ เป็นทรัพย์ที่นานเนนกับจำเลยทำหามาได้ร่วมกันมาเหมือนเป็นหุ้นส่วน พิพากษาว่าทรัพย์หมายเลข ๓,๔ เป็นของนายเนนและจำเลยคนละครึ่ง ส่วนของนายเนนเป็นมรดกตกได้แก่โจทก์และทายาท การแบ่งส่วนของนายเนนและจำเลยให้ประมูลระหว่างโจทก์จำเลย ฯลฯ ให้ยกฟ้องโจทก์สำหรับทรัพย์หมายเลข ๑,๒ และ ๕ โจทก์ฝ่ายเดียวอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษาแก้ว่า ทรัพย์หมายเลข ๑,๒ นายเนนบิดาโจทก์กับจำเลยเป็นเจ้าของร่วมกัน ส่วนของนานเนนครึ่งหนึ่งตกได้แก่โจทก์ ให้จำเลยแบ่งทรัพย์หมายเลข ๑,๒ ให้แก่โจทก์ครึ่งหนึ่ง ฯลฯ นอกจากที่แก้นี้คงให้เป็นไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่าพฤติการณ์ที่จำเลยกับนายเนนอยู่กินด้วยกันฉันท์สามีภริยาและนำเอาเงินซื้อขายที่นาเดิมของจำเลยมาซื้อที่นาหมายเลข ๑ และกระบือหมายเลข ๒ แล้วทำนาที่ซื้อใหม่นี้ร่วมกันมาจนนายเนนตาย เช่นนี้แสดงให้เห็นว่าจำเลยกับนายเนนได้ร่วมเข้าทำมาหากินด้วยกันมีเจตนาให้ทรัพย์ที่ซื้อมาหาใหม่นี้เป็นทรัพย์ร่วมกัน ทรัพย์ที่ได้มาใหนระหว่างอยู่กินร่วมกัน ทำนองนี้ไม่ว่าจะใช้จ่ายเงินของฝ่ายใดซื้อหามาต้องถือว่าทั้งนานเนนและจำเลยต่างมีส่วนเป็นเจ้าของร่วมกัน ตามแบบอย่างคำพิพากษาฎีกาที่ ๓๐๓/๒๔๘๘ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 227/2501 น.ส.พัน กัลพฤกษ์ (โดยนายยอง เมฆี ผู้แทนเฉพาะคดี) โจทก์ นางเยื้อน มาน้อย จำเลย