คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 681-686/2501

เดิมโจทก์เช่าที่ดินจากเทศบาลปลูกตึกพิพาท และจำเลยเป็นผู้เช่าตึกพิพาทจากโจทก์ ต่อมาเทศบาลได้ฟ้องขับไล่โจทก์ให้รื้อตึกพิพาท ในคดีนั้นศาลพิพากษาตามยอม คือโจทก์ยอมยกตึกพิพาทให้เป็นกรรมสิทธิ์ของเทศบาลและทางเทศบาลยอมให้โจทก์เช่าตึกพิพาทต่อไปอีก 1 ปี โดยมีเงื่อนไขว่าให้โจทก์ไปทำสัญญาเช่าหนังสือต่อเทศบาลภายในวันที่ 1 เม.ย.98 แต่แล้วโจทก์ก็มิได้ไปทำสัญญาเช่ากับเทศบาลเลยเช่นนี้ คำพิพากษาตามยอมนั้นแสดงว่าเทศบาลยอมให้โจทก์เช่าตึกพิพาทนี้แล้วด้วย ส่วนเงื่อนไขที่ว่าต้องไปทำสัญญาเช่าเป็นหนังสือนั้น เป็นแต่เพียงพิธีการ ภายหลังจากที่โจทก์ยกตึกพิพาทให้เทศบาลนั้นแล้วเทศบาลไม่ได้เปลี่ยนแปลงฐานะที่จะให้เช่าโจทก์จึงมีสิทธ์ให้จำเลยเช่าตึกพิพาทและมีสิทธิฟ้องจำเลยได้

คดีได้ความว่า เดิมโจทก์ปลูกตึกแถวรายพิพาทในที่ดินของเทศบาลนครกรุงเทพ โดยโจทก์เช่าจากเทศบาล จำเลยเหล่านี้เป็นผู้เช่าตึกแถวรายพิพาทจากโจทก์ ต่อมาวันที่ ๔ พ.ย.๒๔๙๗ เทศบาลได้ฟ้องขับไล่โจทก์ให้รื้อตึกแถวรายพิพาท ครั้นวันที่ ๑๖ มี.ค.๒๔๙๘ โจทก์ได้ทำสัญญาปรานีประนอมยอมความกับเทศบาลโดยโจทก์ยอมยกตึกรายพิพาทให้เป็นกรรมสิทธิ์ของเทศบาล และทางเทศบาลยอมให้โจทก์เช่าตึกแถวรายพิพาทต่อไปอีก ๑ ปี โดยมีเงื่อนไขว่าให้โจทก์ไปทำสัญญาเช่าต่อเทศบาลภายในวันที่ ๑ เม.ย.๒๔๙๘ ศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอม แต่โจทก์ก็มิได้ไปทำสัญญากับเทศบาล และต่อมาเมื่อสัญญาเช่าตึกแถวรายพิพาทระหว่างโจทก์กับจำเลยสิ้นอายุลง โจทก์ได้เรียกจำเลยให้มาทำสัญญากันใหม่ แต่ไม่ตกลงกันเรื่องเงินกินเปล่าและระยะเวลาเช่า โจทก์จึงบอกเลิกสัญญากับจำเลย ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์พิพากษาต้องกันว่า ให้ขับไล่จำเลยทุกรายและบริวารออกจากห้องเช่า ให้จำเลยใช้ค่าเช่าที่ค้างชำระ และให้จำเลยแต่ละรายใช้ค่าเสียหายแทนค่าเช่า นับ+วันฟ้องจนกว่าจำเลยจะออกจากห้อง จำเลยแต่ละสำนวนฎีกาในข้อฎหมายว่า ๑. โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง เพราะสัญญาระหว่างโจทก์กับเทศบาลจะเกิดขึ้นต่อเมื่อวันทที่ ๑ เม.ย.๒๔๙๘ ก่อนหน้านั้นสัญญาไม่มีระหว่างโจทก์จำเลย โจทก์จึงจะอ้างว่าเป็นผู้มีสิทธิ์ให้เช่าไม่ได้ ๒. แม้โจทก์จะเช่าจากเทศบาล โจทก์ไม่ได้ครอบครอง จำเลยเช่าจากเทศบาลตาม มาตรา ๕๖๙ จำเลยครอบครองตึก จำเลยจึงมีสิทธิดีกว่าโจทก์ตาม มาตรา ๕๔๓ (๑) ๓. โจทก์ฟ้องไม่ได้ เพราะไม่ได้เรียกร้องให้เทศบาลเข้ามาเป็นโจทก์ร่วม ในประเด็นข้อ ๑. ที่ว่าโจทก์จะมีสิทธิฟ้องจำเลยได้หรือไม่นั้น ศาลฎีกาเห็นว่าต้องพิจารณาตามคำพิพากษาตามยอมระหว่างโจทก์กับเทศบาลคำพิพากษา ตามยอมนั้นแสดงว่าเทศบาลได้ยอมให้จำเลยคือโจทก์ในคดีนี้เช่าตึก ๑๓ ห้องรวมทั้งตึกที่จำเลยทั้ง ๖ คดีนี้เช่าอยู่ด้วย เมื่อเทศบาลให้จำเลยคือ โจทก์ในคดีนี้เช่าแล้ว การทำสัญญาเช่าเป้นลายลักษณอักษรเป็นแต่เพียงพิธีการ ต้องถือว่าโจทก์มีสิทธิเหนือตึกรายพิพาทนี้ โจทก์จึงมีสิทธิฟ้องจำเลยได้ ตามคำพิพากษาท้ายสัญญายอม สิทธิและหน้าที่ของโจทก์ไม่เปลี่ยนแปลง เดิมที่ตึก ๑๓ ห้องเป็นของโจทก์ ๆให้เช่าได้ เมื่อโจทก์ยกตึกให้แก่เทศบาล ๆ ไม่ได้เปลี่ยนแปลงฐานะของโจทก์ที่จะให้เช่า โจทก์จึงมีสิทธิให้จำเลยเช่าตึกพิพาทไ้ด ส่วนฎีกาข้อ ๒-๓ ของจำเลย ๆ ไม่ได้ยกเป็นประเด็นต่อสู้ไว้ในคำให้การ ไม่วินิจฉัย พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 681 - 686/2501 น.ส.ทองใบ เซ็งสุทธา โดยนายทองห่อ เซ็งสุทธา ผู้รับมอบอำนาจ โจทก์ นายเอียวฮวดง้วน แซ่เอี้ย กับพวก รวม 6 สำนวน จำเลย