คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 533/2506

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 443 ซึ่งบัญญัติให้ผู้ทำละเมิดรับผิดใช้ค่าปลงศพรวมทั้งค่าใช้จ่ายอันจำเป็นอื่น ๆ อีกด้วย นั้น จะต้องพิเคราะห์ตามฐานานุรูปของผู้ตาย มิใช่ว่าถ้ามีการใช้จ่ายเงินทำศพตามประเพณีเป็นจำนวนเท่าใดแล้ว ผู้ทำละเมิดจะต้องรับผิดทั้งหมด

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์ที่ ๑ กับที่ ๕ เป็นสามีภรรยากัน โจทก์ที่ ๒, ๓, ๔ เป็นบุตรของโจทก์ที่ ๑, ๕ จำเลยที่ ๑ ซึ่งเป็นลูกจ้างของจำเลยที่ ๒ ขับรถยนต์สาธารณะชนนางขั้ง แซ่ตั้ง มารดาของโจทก์ที่ ๑ ถึงแก่ความตายโดยประมาท ศาลพิพากษาลงโทษจำคุกจำเลยที่ ๑ แล้ว การกระทำของจำเลยที่ ๑ ทำให้โจทก์เสียหาย คือค่าใช้จ่ายในการทำบุญทำศพนางขั้งรวม ๔๗ รายการ ๘๘,๐๖๐ บาท ตามบัญชีท้ายฟ้อง กับค่าเสียหายอื่นที่ไม่มีปัญหามาสู่ศาลฎีกา ขอให้จำเลยร่วมกันใช้ จำเลยให้การต่อสู้ว่า จำเลยที่ ๑ มิได้ขับรถชนนางขั้งโดยประมาท และต่อสู้ในเรื่องค่าเสียหาย แต่ต่อมาจำเลยแถลงยอมรับผิดต่อโจทก์ คงต่อสู้แต่จำนวนค่าเสียหาย ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยใช้ค่าสินไหมทดแทนในการทำศพแก่โจทก์ ๓๔ รายการ เป็นเงิน ๖๓,๐๐๐ บาท โจทก์ที่ ๑ กับจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ลดจำนวนเงินใน ๓๒ รายการ ที่ศาลชั้นต้นให้จำเลยใช้นั้น ไม่แก้ ๒ รายกร กับให้ใหม่อีก ๗ รายการ พิพากษาแก้ให้จำเลยใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่โจทก์ที่ ๑ เป็นเงิน ๖๐,๐๐๐ บาท จำเลยฎีกาคัดค้านค่าสินไหมทดแทน ๒๕ รายการ ศาลฎีกาเห็นว่า ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๔๔๓ ซึ่งบัญญัติให้ผู้ทำละเมิดรับผิดใช่ค่าปลงศพทั้งค่าใช้จ่ายอันจำเป็นอย่างอื่น ๆ อีกด้วยนั้น จะต้องพิเคราะห์ตามฐานานุรูปของผู้ตาย มิใช่ว่าถ้ามีการใช้จ่ายเงินทำศพตามประเพณีเป็นจำนวนเท่าใดแล้ว ผู้ทำละเมิดจะต้องรับผิดทั้งหมด ศาลฎีกาจึงกำหนดให้ใช้ (รายการที่จำเลยฎีกา) ตามที่เห็นสมควร รายการที่กำหนดจำนวนเงินให้จำเลยใช้ คือ ค่าอาหารไหว้ศพตอนเย็นวันที่ตายกับในวันรุ่งขึ้น ค่าเครื่องเซ่นไหว้ขณะที่บรรจุศพ ค่าอาหารเครื่องดื่มรับแขกและดอกไม้ธูปเทียนในการบรรจุศพที่โรงพยาบาล ค่าอาหารเลี้ยงแขกและผู้ที่ช่วยจัดงานในการตั้งศพที่วัดกับค่าเครื่องดื่ม บุหรี่ หมากพลูถวายพระและเลี้ยงคนและเงินกับของถวายพระหน้าศพ ค่าเครื่องเซ่นศพก่อนนำไปสุสาน ค่าอาหาร เครื่องดื่ม บุหรี่เลี้ยงแขกตอนจะเคลื่อนศพไปยังสุสาน ค่าดอกไม้ธูปเทียน กระดาษเงินกระดาษทองที่โปรยในระหว่างทางไปยังสุสาน ค่าผ่านด่านรถทั้งไปกลับ ค่าของไหว้เจ้าที่และเทวดาตอนจะฝังศพ ค่าซื้อที่ฝังศพที่สุสาน ค่าทำฮวงซุ้ยคอนกรีต ค่าแผ่นศิลาสลักชื่อหน้าฮวงซุ้ย ค่าบำรุงสุสาน ค่าน้ำมันเติมตะเกียงสุสาน ค่าอาหาร เครื่องดื่มและบุหรี่เลี้ยงแขกที่สุสาน ค่าเครื่องกระดาษจำลองสิ่งของต่าง ๆ ใช้ในพิธีกงเต็ก รายการที่ศาลฎีกาตัดออก คือ ค่าเช่ารถบรรทุก ค่าน้ำมันรถ และค่าผ่านด่านไปทำบุญร้อยวันที่สุสาน ค่าอาหาร เครื่องดื่ม บุหรี่ในการทำบุญร้อยวัน ค่าอาหารและของไหว้ศพในการทำบุญร้อยวัน และค่าของไหว้ศพทุกระยะ ๑๐ วันจนครบ ๙๐ วัน เพราะโจทก์ได้จัดการศพตามประเพณีไทย ทำกงเต็ก ทำฮวงซุ้ยฝังศพและนำศพไปบรรจุฮวงซุ้ยเสร็จแล้ว ซึ่งศาลให้จำเลยชดใช้แล้ว ไม่ควรให้รับผิดตามรายการเหล่านี้อีก ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 533/2506 นายเล็ก ศิลาชัยยะ กับพวกรวม 5 คน โจทก์ นายเจริญ ศรีเกษร กับพวกรวม 2 คน ล.