คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 782-283/2508

การทำปลอมรูปรอยประดิษฐ์หรือข้อความของผู้อื่นขึ้นตรงตามลักษณะเดิมซึ่งมิใช่เป็นแต่เพียงเลียนแบบเท่านั้นแม้เจ้าของจะมิได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าไว้ก็เป็นผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 272(1) ได้ แต่ถ้าเป็นการปลอมเครื่องหมายการค้าของผู้อื่นซึ่งได้จดทะเบียนไว้แล้วก็เป็นผิดตามมาตรา 273 ซึ่งผู้กระทำมีโทษหนักขึ้น และถ้าหากเป็นเพียงการกระทำที่เลียนเครื่องหมายการค้าของผู้อื่นซึ่งได้จดทะเบียนไว้แต่ไม่ใช่ทำปลอมก็อาจเป็นผิดตามมาตรา 274 ฉะนั้น เมื่อการกระทำของจำเลยไม่เข้าลักษณะดังกล่าวจึงหามีความผิดแต่อย่างใดไม่

คดีสองสำนวนนี้ ศาลชั้นต้นสั่งรวมพิจารณา โดยโจทก์สองสำนวนฟ้องมีใจความอย่างเดียวกันว่า จำเลยทั้งสามได้ร่วมกันนำเข้ามาในราชอาณาจักร จำหน่าย และเสนอจำหน่ายซึ่งยาคลอเตตราไซคลีนซึ่งจำเลยทุกคนรู้อยู่ว่าเป็นการเลียนเครื่องหมายการค้าของบริษัทโจทก์ ขอให้ลงโทษจำเลยตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 272, 274, 275 และ 83 กับขอให้ริบยาของกลาง จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นเห็นว่าคดีฟังไม่ได้ว่าจำเลยได้เลียนแบบเครื่องหมายการค้าของโจทก์ พิพากษายกฟ้อง ของกลางไม่ริบ โจทก์ร่วมฝ่ายเดียวอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ร่วมฝ่ายเดียวฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 272(1)นั้นเป็นเรื่องเอารูปรอยประดิษฐ์หรือข้อความใด ๆ ในการประกอบการค้าของผู้อื่นมาใช้หรือทำให้ปรากฏที่สินค้า ฯลฯ เช่น ทำปลอมรูปรอยประดิษฐ์หรือข้อความของเขาขึ้นตรงตามลักษณะเดิมของเขาซึ่งมิใช่แต่เพียงเลียนแบบเท่านั้น ถ้าปลอมดังนี้แล้วถึงแม้เจ้าของจะมิได้จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าไว้ก็ตาม ก็เป็นผิดตาม มาตรา 272(1) นี้ได้ แต่ถ้าเป็นการกระทำที่ปลอมเครื่องหมายการค้าของผู้อื่นซึ่งเขาได้จดทะเบียนไว้แล้วผู้กระทำก็มีโทษหนักตามที่ มาตรา 273 บัญญัติไว้ อนึ่ง ถ้าหากเป็นเพียงการกระทำที่เลียนแบบเครื่องหมายการค้าของผู้อื่นซึ่งได้จดทะเบียนไว้แล้ว แต่ไม่ใช่ทำปลอมเครื่องหมายการค้าของเขาทีเดียว ก็อาจเป็นความผิดตามมาตรา 274 ได้ ซึ่งอัตราโทษเบาลงเท่ากับความผิดในมาตรา 272 เห็นว่าการใช้ชื่อหรือรูปรอยประดิษฐ์หรือข้อความใด ๆ ของผู้อื่นต้องทำให้เหมือนโดยตรงจึงจะเป็นความผิดตามมาตรา 272(1) เพราะถ้าเป็นการทำให้ชื่อหรือรูปรอยประดิษฐ์ผิดเพี้ยนไปก็เป็นเพียงเข้าลักษณะเลียนแบบซึ่งจะเป็นความผิดก็ต่อเมื่อเป็นการเลียนแบบเครื่องหมายการค้า และได้จดทะเบียนไว้แล้ว ดังที่มาตรา 274 บัญญัติไว้ หรือมิฉะนั้นก็ต้องเป็นการเลียนแบบชื่อป้ายหรือสิ่งอื่นทำนองเดียวกันจนประชาชนน่าจะหลงเชื่อว่าสถานที่การค้าของตนเป็นสถานที่การค้าของผู้อื่นที่ตั้งอยู่ใกล้เคียงดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 272(2) อย่างไรก็ดีการกระทำของจำเลยดังกล่าวหาใช่เป็นเรื่องที่จำเลยเอาชื่อหรือรูปรอยประดิษฐ์ หรือข้อความใด ๆ โดยตรงเหมือนของโจทก์มาใช้ไม่จำเลยจึงไม่มีความผิดตามมาตรา 272(1) และที่จำเลยนำเข้ามาในราชอาณาจักรหรือเป็นผู้จำหน่าย เสนอจำหน่ายสินค้ายาตามฟ้องก็ไม่เป็นผิดตามมาตรา 275 ที่โจทก์อ้าง พิพากษายืนให้ยกฎีกาโจทก์ร่วม ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 782 - 283/2508 ผู้ว่าคดีศาลแขวงพระนครเหนือ โจทก์ โจทก์ร่วม โจทก์ บริษัทอเมริกันไซยันนามิด คัมปะนีฯ โจทก์ ห้างหุ้นส่วนจำกัดซิบชัยเภสัช ที่ 1 นางส่วงจิง แซ่อั้ง ที่ 2 จำเลย นายสมเกียรติ ศรีพฤทธิเกียรติ ที่ 3 จำเลย ผู้ว่าคดีฯ โจทก์ ห้างหุ้นส่วนฯ จำเลย