คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 89/2508

โจทก์ฟ้องขอให้ศาลบังคับจำเลยตามสัญญากู้ซิ่งมีมูลหนี้เดิมจากการทำละเมิดของจำเลย อายุความเรียกร้องต้องเป็นไปตามเรื่องกู้ มิใช่เรื่องมูลละเมิด จำเลยทำให้เกิดเพลิงไหม้ทรัพย์สินของโจทก์โดยประมาทเลินเล่อ และยอมใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์ โดยทำสัญญากู้ให้ไว้และโจทก์ยอมให้ลงวันที่ในสัญญากู้ย้อนหลังไป ไม่ถือว่าสัญญากู้นั้นมีวัตถุประสงค์โดยตรงอันจะมีผลให้จำเลยหลุดพ้นจากการต้องหาคดีอาญาฐานกระทำให้เกิดเพลิงไหม้โดยประมาท และไม่ใช่เป็นการทำสัญญากู้เพื่อให้โจทก์ช่วยเหลือจำเลยให้พ้นผิดทางอาญาด้วย สัญญากู้จึงไม่เป็นโมฆะเพราะขัดต่อความสวบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน เนื่องจากเจตนาอันแท้จริงของคู่กรณี เป็นเรื่องจะชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่กัน โจทก์บรรยายฟ้องว่าจำเลยก่อให้เกิดเพลิงไหม้โดยประมาทแก่เรือน เรือนครัว ยุ้งข้าว ข้าวเปลือก สิ่งของเครื่องใช้ในบ้านและต้นผลไม้ ถือว่าโจทก์ได้บรรยายรายละเอียดแห่งทรัพย์สินที่เสียหายไว้ในฟ้องชัดแจ้งแล้ว

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยจุดไฟเผากอไผ่โดยประมาทเลินเล่อ เป็นเหตุให้ไฟไหมบ้านเรือนและทรัพย์สินของโจทก์เสียหาย จำเลยยอมใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์ แต่ไม่มีเงินชำระทันที จึงแปลงหนี้ทำเป็นสัญญากู้เงินให้โจทก์ยึดไว้เป็นหลักฐาน แต่จำเลยก็ผิดนัดไม่ชำระดอกเบี้ยและต้นเงิน ขอให้ศาลบังคับจำเลย จำเลยสู้ว่า ไม่ได้จุดไฟทำให้ไหม้ทรัพย์โจทก์ จำเลยไม่เคยยินยอมใช้ค่าเสียหายโดยทำสัญญากู้ให้โจทก์ โจทก์กับพวกบุกรุกเข้าไปบังคับจำเลยให้พิมพ์ลายนิ้วมือในกระดาษซึ่งจำเลยไม่ทราบว่ากระดาษอะไร และตัดฟ้องว่า เรื่องจำเลยทำให้เกิดเพลิงไหม้โดยประมาทอัยการสั่งไม่ฟ้อง โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องเรียกค่าเสียหายทางแพ่งจากจำเลย ฟ้องโจทก์เคลือบคลุมและคดีขาดอายุความ เมื่อหนี้เดิมไม่มีก็ไม่มีทางแปลงหนี้ การลงวันที่ย้อนหลังในสัญญากู้เป็นกลฉ้อฉล ทุจริตพ้นวิสัย สัญญาเป็นโมฆะ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้จำเลยชำระเงินพร้อมทั้งดอกเบี้ย จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่จำเลยฎีกาว่าจำเลยไม่ได้ทำไฟไหม้บ้านโจทก์นั้น พยานโจทก์ฟังได้ว่าจำเลยได้จุดไฟเผาป่าไผ่ในนาจำเลย แล้วไฟลุกลามไปไหม้บ้านโจทก์และบ้านใกล้เคียง จำเลยทราบดีว่าความเสียหายเกิดขึ้นจากความผิดของตนเอง จึงได้ยอมใช้ค่าเสียหายให้แก่โจทก์โดยดี ประเด็นที่จำเลยฎีกาว่า จำเลยไม่ได้ยอมใช้ค่าเสียหายให้โจทก์ สัญญากู้ตามฟ้องเป็นโมฆะเพราะถูกข่มขู่ ศาลฎีกาฟังว่า จำเลยได้ทำสัญญากู้ให้โจทก์โดยสมัครใจ มิได้มีการบังคับขู่เข็ญแต่ประการใด ที่จำเลยนำสืบว่าโจทก์กับพวกใช้อาวุธบังคับขู่เข็ญให้จำเลยทำสัญญา ไม่มีเหตุผลน่าเชื่อ ที่จำเลยฎีกาว่า สัญญากู้ที่โจทก์นำมาฟ้อง ปราศจากมูลหนี้ที่ชอบด้วยกฎหมายตกเป็นโมฆะนั้น ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยทำละเมิดต่อโจทก์ หนี้เดิมเป็นมูลละเมิด จำเลยไม่มีเงินชำระค่าเสียหายจึงทำสัญญากู้ให้ไว้ สัญญากู้จึงสมบูรณ์ โจทก์ฟ้องบังคับเอาจากจำเลยได้ และอายุความเรียกร้องก็ต้องเป็นไปตามเรื่องกู้ มิใช่เรื่องละเมิด คดีโจทก์จึงไม่ขาดอายุความ ที่จำเลยอ้างว่า โจทก์ยอมให้ลงวันที่ในสัญญากู้ย้อนหลังไป เป็นการอุปการระช่วยเหลือจำเลยให้พ้นจากการถูกลงโทษทางอาญา สัญญากู้จึงเป็นโมฆะเพราะขัดต่อความสงบเรียบร้อยและศีลธรรมอันดีของประชาชน ศาลฎีกาเห็นว่า สัญญากู้รายนี้หาได้มีวัตถุประสงค์โดยตรงอันจะมีผลให้จำเลยหลุดพ้นจากการต้องหาคดีอาญาฐานกระทำให้เกิดเพลิงไหม้โดยประมาทไปแต่ประการใดไม่ และไม่ใช่เป็นการทำสัญญากู้เพื่อให้โจทก์ช่วยเหลือจำเลยให้พ้นผิดทางอาญาด้วย เจตนาอันแท้จริงของคู่กรณี เป็นเรื่องจะชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่กัน การอำพรายวันที่ลงในสัญญากู้ก็โดยจำเลยขอร้อง จึงหาเป็นเหตุให้สัญญากู้เป็นโมฆะไม่ ที่จำเลยฎีกาว่า ฟ้องโจทก์เคลือบคลุม ศาลฎีกาเห็นว่าฟ้องโจทก์ได้บรรยายรายละเอียดแห่งทรัพย์สินที่เสียหายไปเพราะการทำละเมิดของจำเลย โดยชัดแจ้งแล้วว่า มีเรือน เรือนครัว ยุ้งข้าว ข้าวเปลือก สิ่งของเครื่องใช้ในบ้านและต้นผลไม้ ฟ้องโจทก์จึงไม่เป็นฟ้องเคลือบคลุม ฎีกาจำเลยฟังไม่ขึ้น พิพากษายืนตามคำพิพากษาศาลอุทธรณ์ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 89/2508 นางพุด อุ่นทา โจทก์ นายหึ่ม จุ้ยสุริ จำเลย