คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 101/2510

เมื่อไม่ปรากฏว่ามีสัญญาก่อนสมรสให้อำนาจภริยาผู้ร้องเป็นผู้จัดการสินบริคณห์อย่างไร ผู้ร้องจึงเป็นผู้มีอำนาจจัดการสินบริคณห์ตามกฎหมาย การที่ภริยาผู้ร้องเข้าแย่งจัดการ ผู้ร้องจะมายื่นคำร้องขอให้ศาลตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการหาได้ไม่ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งจะนำคดีมาสู่ศาลได้ 2 อย่าง คือ คดีมีข้อพิพาทกับคดีที่ไม่มีข้อพิพาท คดีของผู้ร้องปรากฏว่ามีคำขอให้บังคับคดีแก่ภริยาผู้ร้อง โดยขอให้ศาลสั่งห้ามภริยาไม่ให้เข้าจัดการในที่ดินสินบริคณห์ เป็นการโต้แย้งสิทธิซึ่งได้ตั้งพิพาทกันในทางแพ่งจึงเป็นคดีมีข้อพิพาทอันจะต้องเริ่มคดีด้วยการทำเป็นคำฟ้องมายื่นต่อศาลเรียกเอาภริยาเข้ามาเป็นคู่ความเพื่อให้โอกาสแก่ภริยาต่อสู้คัดค้านป้องกันสิทธิและเพื่อที่จะบังคับคดีเอาแก่ภริยาได้ตามคำร้องขอของผู้ร้อง จึงต้องเสนอคดีโดยทำเป็นคำฟ้องมายื่นต่อศาล

ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องเป็นสามีนางฉลวย กล้ากลางสมร มีที่ดินเป็นสินบริคณห์รวม ๘๘ แปลง ผู้ร้องทำนาเองบ้าง ให้ผู้อื่นเช่าทำบ้าง เมื่อประมาณปี ๒๕๐๕ นางฉลวยเข้าแย่งทำและจัดการผลประโยชน์ในที่ดินทั้ง ๘๘ แปลงไม่ยอมให้ผู้ร้องจัดการขอให้ศาลสั่งห้ามไม่ให้เป็นผู้จัดการ และมีคำสั่งตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการทำผลประโยชน์ต่อไป ศาลชั้นต้นให้ยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามคำร้องไม่ปรากฏว่ามีสัญญาก่อนสมรสให้อำนาจภริยาเป็นผู้จัดการสินบริคณห์อย่างไร ผู้ร้องจึงเป็นผู้มีอำนาจจัดการสินบริคณห์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๔๖๘ การที่ภริยาที่ผู้ร้องเข้าแย่งจัดการสินบริคณห์เสียดังนี้ ผู้ร้องจะยื่นคำร้องขอให้ศาลสั่งและตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการสินบริคณห์โดยอ้างว่ามีประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา ๑๔๗๐, ๑๔๗๑, ๑๔๗๒ บัญญัติให้ยื่นคำร้องต่อศาลได้นั้น เห็นว่า กรณีของผู้ร้องไม่ต้องด้วยบทบัญญัติของกฎหมายทั้ง ๓ มาตรา ปัญหาที่ว่าคดีอย่างไรจะเริ่มดำเนินคดีโดยยื่นเป็นคำร้องหรือจะต้องทำเป็นคำฟ้องมายื่นต่อศาลนั้น จะต้องปฏิบัติให้ถูกต้องตามกฎหมายวิธีสบัญญัติ ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งซึ่งจะนำคดีมาสู่ศาลได้ ๒ อย่าง คือ คดีมีข้อพิพาทกับคดีไม่มีข้อพิพาท คดีของผู้ร้องปรากฏว่ามีคำขอให้บังคับคดีแก่นางฉลวยโดยขอให้ศาลสั่งห้ามนางฉลวยไม่ให้เข้าจัดการที่ดิน เป็นการโต้แย้งสิทธิซึ่งได้ตั้งพิพาทกันในทางแพ่ง จึงเป็นคดีมีข้อพิพาทอันจะต้องเริ่มคดีด้วยการทำเป็นคำฟ้องมายื่นต่อศาลเรียกเอานางฉลวยภริยามาเป็นคู่ความเพื่อให้โอกาสแก่เขาต่อสู้คัดค้านป้องกันสิทธิและเพื่อที่จะบังคับคดีเอาแก่นางฉลวยได้ตามคำร้องขอของผู้ร้อง คดีเรื่องนี้ต้องเสนอคดีโดยทำเป็นคำฟ้องมายื่นต่อศาล พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 101/2510 พันตำรวจเอกพระกล้ากลางสมร ผู้ร้อง