คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1398/2510

เจ้าพนักงานที่ดินไม่ยอมจดทะเบียนโอนที่ดินให้แก่โจทก์ตามคำสั่งศาลเพราะเห็นว่าไม่อาจทำได้ตามกฎหมาย มิใช่เพราะมีสาเหตุโกรธเคืองกับโจทก์มาก่อน ยังไม่พอจะถือว่าเจ้าพนักงานที่ดินนั้นจงใจหรือประมาทเลินเล่อทำต่อโจทก์โดยผิดกฎหมายให้โจทก์เสียหาย

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยที่ ๑ เป็นเจ้าพนักงานที่ดินมีอำนาจหน้าที่จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมที่ดินที่มีโฉนด ที่ดินโฉนดที่ ๑๒๓๑ ซึ่งเดิมเป็นของมารดาโจทก์ถูกเวนคืนเมื่อปี ๒๔๘๗ ต่อมามารดาโจทก์วายชนม์ โจทก์ทั้ง ๓ รับมรดก และเนื่องจากทางการมิได้กระทำกิจการอันเป็นสาธารณูปโภคในที่ดินที่เวนคืนไป โจทก์จึงฟ้องกระทรวงกลาโหมเป็นจำเลยจนศาลฎีกาพิพากษาให้เจ้าพนักงานที่ดินแก้ทะเบียนหลังโฉนดให้โจทก์ถือกรรมสิทธิ์ โจทก์ขอให้ศาลสั่งจำเลยที่ ๑ ให้ดำเนินการตามคำพิพากษา แต่จำเลยที่ ๑ แจ้งศาลว่าโอนให้โจทก์ไม่ได้ตามมาตรา ๓๒ แห่งพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ฯ ศาลแพ่งได้แจ้งยืนยันไปให้จำเลยที่ ๑ ปฏิบัติตามคำพิพากษาของศาลเมื่อวันที่ ๒๐ สิงหาคม ๒๔๙๖ ครั้นต่อมาวันที่ ๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๐๓ มีประกาศใช้พระราชบัญญัติโอนกรรมสิทธิ์อสังหาริมทรัพย์ให้แก่เจ้าของเดิม โจทก์จึงขอให้ศาลสั่งจำเลยที่ ๑ ดำเนินการตามคำพิพากษาต่อไปแต่จำเลยที่ ๑ ก็ไม่ยอมจัดการโอนให้ แต่จำเลยที่ ๑ มีหนังสือถึงโจทก์ว่าเมื่อเจ้าของเดิมวายชนม์ ต้องดำเนินการตามประกาศมรดก มิใช่ปฏิบัติตามคำสั่งศาล โจทก์จึงต้องฟ้องจำเลยทั้ง ๒ อีกคดีหนึ่งขอให้จัดการโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินลงชื่อโจทก์ทั้งสามเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ตามคำพิพากษา จนศาลฎีกาพิพากษาให้จำเลยจัดการจดทะเบียนให้ โจทก์เพิ่งได้รับโอนโฉนดดังกล่าว เมื่อวันที่ ๔ มีนาคม ๒๕๐๖ จำเลยที่ ๑ จงใจขัดขวางไม่ยอมทำนิติกรรมโอนให้ เป็นการละเมิดสิทธิในทรัพย์สินของโจทก์ จำเลยที่ ๑ อยู่ในบังคับบัญชาของจำเลยที่ ๒ ขอให้บังคับจำเลยทั้งสองร่วมกันชดใช้ค่าเสียหาย จำเลยทั้งสองให้การว่า เมื่อศาลแพ่งมีหนังสือแจ้งให้จำเลยที่ ๑ ปฏิบัติตามคำพิพากษา จำเลยที่ ๑ ขอผัดให้ออกกฎหมายเวนคืนเสียก่อน และเมื่อประกาศใช้พระราชบัญญัติโอนกรรมสิทธิ์อสังหาริมทรัพย์ฯ ให้แก่เจ้าของเดิม จำเลยที่ ๑ ได้แจ้งให้โจทก์ทราบว่าเมื่อเจ้าของเดิมวายชนม์ไปแล้ว ก็ให้ทายาทมาขอจดทะเบียนเมื่อโจทก์ได้ฟ้องจำเลยและศาลฎีกาพิพากษาให้จำเลยจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ให้โจทก์ได้รับโอนกรรมสิทธิ์ไปแล้ว จำเลยมิได้ใช้อำนาจหน่วงเหนี่ยวขัดขวางด้วยความจงใจ แต่กระทำด้วยความสุจริตใจ โดยมีเหตุผลว่าจำเลยมีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายที่จะกระทำได้ ฯลฯ ขอให้ศาลยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า จำเลยนำสืบแสดงได้ว่าโจทก์จำเลยไม่มีอริสาเหตุโกรธเคืองกันมาก่อน การที่จำเลยมิได้โอนกรรมสิทธิ์ที่พิพาทให้โจทก์ เพราะจำเลยเห็นว่าที่พิพาทได้ตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินแล้ว พระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. ๒๔๗๗ มาตรา ๓๒ บัญญัติว่า การส่งทรัพย์เวนคืนนั้น ใช้บังคับตามมาตรา ๑๓๐๕ แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ซึ่งบัญญัติว่าทรัพย์สินซึ่งเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินนั้นจะโอนแก่กันมิได้ เว้นแต่อาศัยอำนาจแห่งบทกฎหมายเฉพาะหรือพระราชกฤษฎีกา จำเลยที่ ๑ ได้แจ้งความเห็นนี้ให้ศาลทราบแล้ว แม้ศาลจะได้มีหนังสือแจ้งมาอีกว่าจำเลยที่ ๑ ชอบที่จะปฏิบัติตามคำพิพากษา แต่โจทก์ทิ้งเรื่องไว้เองประมาณ ๖ ปี จนมีประกาศใช้พระราชบัญญัติโอนกรรมสิทธิ์ฯ พ.ศ. ๒๕๐๓ โจทก์จึงดำเนินการในเรื่องนี้ขึ้นใหม่ การกระทำของจำเลยที่ ๑ ดังกล่าวแล้ว ยังไม่ชอบที่จะถือได้ว่าจำเลยที่ ๑ จงใจหรือประมาทเลินเล่อทำต่อโจทก์โดยผิดกฎหมายให้โจทก์เสียหาย จำเลยทั้งสองไม่ต้องรับผิดในความเสียหายตามฟ้อง พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1398/2510 นายอุบล ลิมปพันธ์ ที่ 1 กับพวกรวม 3 คน โจทก์ นายจินดา พร้อมเพรียงพันธ์ เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดธนบุรี ที่ 1 กับพวกรวม 2 คน จำเลย