คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 85/2512

ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 77 สินค้าสำเร็จรูปหมายถึงสิ่งใดๆก็ตามที่อาจใช้อุปโภค (ใช้สอย) หรือบริโภค (กิน) ได้ทันที โดยไม่ต้องเอาของสิ่งนั้นไปปรุงแต่งเปลี่ยนแปลง หรือผสมกับสิ่งใดอีก เช่น เป็นของกินก็อาจกินได้ทันที หรือถ้าเป็นของใช้ก็อาจใช้ได้ทันที แต่การพิจารณาว่าสิ่งใดอาจใช้ได้ทันทีหรือไม่ จำต้องพิจารณาจากการใช้ในสภาพปกติ เพราะวัตถุไม่สำเร็จรูปก็อาจนำมาใช้ได้ทันที เช่นเดียวกับวัตถุสำเร็จรูป เช่น นำวัตถุไม่สำเร็จรูปไปผสมกับสิ่งอื่นเพื่อผลิตสินค้าอย่างอื่นก็อาจเรียกได้ว่าวัตถุไม่สำเร็จรูปนั้นใช้ได้ทันทีเหมือนกัน. แต่ก็มิใช่เป็นการใช้ในสภาพของวัตถุสำเร็จรูปหากเป็นการใช้ในสภาพของวัตถุไม่สำเร็จรูปหรือวัตถุดิบคือต้องมีการเปลี่ยนแปลง หรือผสมกับสิ่งอื่นเสียก่อน จนวัตถุสิ่งนั้นเปลี่ยนจากสภาพปกติหรือสภาพเดิม จึงถือไม่ได้ว่าสิ่งนั้นเป็นสินค้าสำเร็จรูป สภาพปกติของปูนซีเมนต์ผง มิใช่สิ่งที่จะนำไปใช้สอยได้ทันทีโดยมิต้องเปลี่ยนแปลงหรือผสมกับสิ่งหนึ่งสิ่งใด การใช้สอยปูนซีเมนต์ผงตามสภาพปกตินั้น ใช้สำหรับเป็นวัตถุดิบเพื่อผลิตสินค้าหรือสิ่งของอื่น มิใช่สิ่งที่ตามปกติย่อมนำไปใช้ได้ในสภาพเดิมโดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลงหรือผสมสิ่งอื่น (คือยังคงรูปเป็นปูนซีเมนต์ผงอยู่)ปูนซีเมนต์ผงจึงมิใช่สินค้าสำเร็จรูป

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์รับหนังสือแจ้งการประเมินภาษีการค้าของเจ้าพนักงานของจำเลยที่ ๑ ว่าโจทก์ยื่นรายการ เสียภาษีสำหรับปูนซีเมนต์ผงที่จำหน่ายให้โรงงานขาดอัตราให้โจทก์นำเงินภาษี ๓,๓๒๔,๐๖๔ บาท๘๕ สตางค์ไปชำระ โจทก์อุทธรณ์ จำเลยที่ ๑ ในฐานะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์วินิจฉัยให้ลดเบี้ยปรับลง คงเรียกเก็บ ๑,๗๕๗,๘๒๘ บาท๕๖ สตางค์ ปูนซีเมนต์ผงมิใช่สินค้าสำเร็จรูป จึงต้องเสียภาษีร้อยละ ๑.๕ ขอให้พิพากษาเพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์และคำสั่งของเจ้าพนักงานประเมินฯ จำเลยให้การว่า ปูนซีเมนต์ผงเป็นสินค้าสำเร็จรูป จะต้องเสียภาษีร้อยละ ๕ ฯลฯ ศาลชั้นต้นพิพากษาให้เพิกถอนคำวินิจฉัยอุทธรณ์ ฯลฯ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ประมวลรัษฎากร มาตรา ๗๗ บัญญัติว่า สินค้าสำเร็จรูปคือสินค้าซึ่งตามสภาพอาจอุปโภคบริโภคได้โดยไม่จำต้องเปลี่ยนหรือดัดแปลง หรือนำไปผสมกับสิ่งอื่น เมื่อพิจารณาตามบทวิเคราะห์ศัพท์ดังกล่าว สินค้าสำเร็จรูปหมายความถึงสิ่งใด ๆก็ตามที่อาจใช้อุปโภค (ใช้สอย) หรือบริโภค (กิน) ได้ทันทีโดยไม่ต้องเอาของสิ่งนั้นไปปรุงแต่งเปลี่ยนแปลงหรือผสมกับสิ่งอื่นใดอีก เช่น เป็นของกินก็อาจกินได้ทันที หรือถ้าเป็นของใช้ก็ใช้ได้ทันที แต่การพิจารณาว่าสิ่งใดอาจใช้ได้ทันทีหรือไม่ จำต้องพิจารณาจากการใช้ในสภาพปกติ เพราะวัตถุไม่สำเร็จรูปก็อาจนำมาใช้ได้ทันทีเช่นเดียวกับวัตถุสำเร็จรูปเช่น นำวัตถุไม่สำเร็จรูปไปผสมกับสิ่งอื่นเพื่อผลิตสินค้าอย่างอื่น ก็อาจเรียกได้ว่าวัตถุไม่สำเร็จรูปนั้นใช้ได้ทันทีเหมือนกัน แต่นั่นมิใช่เป็นการใช้ในสภาพของวัตถุสำเร็จรูปหากเป็นการใช้ในสภาพของวัตถุไม่สำเร็จรูปหรือวัตถุดิบ คือต้องมีการเปลี่ยนแปลงหรือผสมกับสิ่งอื่นเสียก่อน จนวัตถุสิ่งนั้นเปลี่ยนจากสภาพปกติหรือสภาพเดิมจึงถือไม่ได้ว่าสิ่งนั้นเป็นสินค้าสำเร็จรูปตามบทวิเคราะห์ศัพท์ของประมวลรัษฎากร มาตรา ๗๗ สภาพปกติของปูนซีเมนต์ผงมิใช่สิ่งที่จะนำไปใช้สอยได้ทันทีโดยมิต้องเปลี่ยนแปลงหรือผสมกับสิ่งหนึ่งสิ่งใด เช่น จะใช้ปูนซีเมนต์ผงในการทำคอนกรีต ก็ต้องผสมกับทรายหิน หรือกรวด และน้ำคลุกเคล้าให้เข้ากันจึงจะเทเข้าแบบเป็นคอนกรีตได้ หรือถ้าจะใช้ทำสิ่งของเครื่องใช้ เช่น โอ่งน้ำหรือกระเบื้องก็ต้องผสมกับทราย น้ำ หรือสิ่งอื่นด้วย คลุกเคล้าให้เข้ากันจึงสามารถปั้นเป็นโอ่งหรือทำเป็นกระเบื้องได้ ลำพังแต่ใช้ปูนซีเมนต์ผงอย่างเดียวไม่มีส่วนผสมอย่างอื่นดังกล่าวข้างต้น ย่อมไม่สามารถจะทำคอนกรีต โอ่งน้ำหรือกระเบื้องได้ เห็นว่า การใช้สอยปูนซิเมนต์ผงตามสภาพปกตินั้นใช้สำหรับเป็นวัตถุดิบเพื่อผลิตสินค้าหรือสิ่งของอื่น มิใช่สิ่งที่ตามปกติย่อมนำไปใช้ได้ในสภาพเดิมโดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลงหรือผสมสิ่งอื่น (คือยังคงรูปเป็นปูนซีเมนต์ผงอยู่) ฉะนั้น ปูนซีเมนต์ผงจึงมิใช่สินค้าสำเร็จรูป พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 85/2512 บริษัทปูนซีเมนต์ไทย จำกัด โจทก์ กรมสรรพากร ที่ 1 กับพวกรวม 4 คน จำเลย