คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1161/2515

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 วรรคสาม บัญญัติว่า 'ในกรณีที่ยึดทรัพย์สินเพื่อขายทอดตลาดหรือจำหน่ายโดยวิธีอื่น คำขอเช่นว่านี้ให้ยื่นก่อนสิ้นระยะเวลา 14 วันนับแต่วันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้น' การที่ผู้ร้องยื่นคำขอเฉลี่ยก่อนวันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้นไม่มีอะไรห้ามไม่ให้ยื่นเพราะกฎหมายบัญญัติไว้แต่เพียงว่าอย่าให้ช้ากว่า 14 วันนับแต่วันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินเท่านั้น การขอเฉลี่ยทรัพย์นั้น เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอื่นจะเข้าเฉลี่ยในทรัพย์สินไม่ได้ ก็แต่ในกรณีที่ยังมีทรัพย์สินอื่น ๆ ของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอยู่ และเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอื่นยังสามารถเอาชำระได้จากทรัพย์สินอื่น ๆ นั้น คำว่า สามารถเอาชำระได้จากทรัพย์สินอื่นๆ ของลูกหนี้ได้นั้น หมายความว่าสามารถเอาชำระได้โดยสิ้นเชิง การได้รับชำระหนี้แต่เพียงบางส่วน หาเป็นการสามารถเอาชำระหนี้ตามความหมายของมาตรา 290 วรรคสอง ไม่

คดีนี้ โจทก์นำยึดทรัพย์สินของจำเลยเพื่อบังคับชำระหนี้ ผู้ร้องยื่นคำร้องว่าเป็นเจ้าหนี้จำเลยตามคำพิพากษาในคดีอื่นจำเลยไม่มีทรัพย์อื่นที่จะบังคับชำระหนี้ได้ ขอเข้าเฉลี่ยเงินที่ขายทอดตลาดทรัพย์สินของจำเลย โจทก์คัดค้านว่าคำร้องขอเฉลี่ยทรัพย์ต้องยื่นหลังวันขายทอดตลาดทรัพย์ที่ยึด แต่ผู้ร้องยื่นขอเฉลี่ยก่อนวันดังกล่าว จึงไม่ชอบด้วยประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 วรรค 3 และจำเลยยังมีทรัพย์อื่นเพียงพอที่จะยึดขายทอดตลาดเอาชำระหนี้ได้ ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งอนุญาตให้ผู้ร้องเข้าเฉลี่ยทรัพย์ที่ยึดได้ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามที่โจทก์ฎีกาว่าผู้ร้องจะยื่นคำขอเฉลี่ยทรัพย์ก่อนวันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินไม่ได้นั้น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 วรรค 3 บัญญัติว่า "ในกรณีที่ยึดทรัพย์สินเพื่อขายทอดตลาดหรือจำหน่ายโดยวิธีอื่นคำขอเช่นว่านี้ให้ยื่นก่อนสิ้นระยะเวลา 14 วัน นับแต่วันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้น" การที่ผู้ร้องยื่นคำขอเฉลี่ยก่อนวันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินนั้น ไม่มีอะไรห้ามไม่ให้ยื่นเพราะกฎหมายบัญญัติเพียงว่า อย่าให้ช้ากว่า 14 วัน นับแต่วันขายทอดตลาดหรือจำหน่ายทรัพย์สินเท่านั้น คำร้องขอเฉลี่ยของผู้ร้องจึงไม่ขัดต่อมาตรา 290 วรรค 3 ที่โจทก์ฎีกาว่า ข้อเท็จจริงของคดีถือไม่ได้ว่าผู้ร้องไม่สามารถเอาชำระได้จากทรัพย์อื่น ๆ ของจำเลยที่ 2 นั้น ข้อเท็จจริงฟังได้ว่าผู้ร้องคงได้รับชำระหนี้แต่เพียงบางส่วนเท่านั้น ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ว่าด้วยการขอเฉลี่ยทรัพย์นั้น เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอื่นจะเข้าเฉลี่ยทรัพย์สินไม่ได้ก็แต่ในกรณีที่ยังมีทรัพย์สินอื่น ๆ ของลูกหนี้ตามคำพิพากษาอยู่และเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอื่นยังสามารถเอาชำระได้จากทรัพย์สินอื่น ๆ นั้น คำว่า สามารถเอาชำระได้จากทรัพย์สินอื่น ๆ ของลูกหนี้ได้นั้น หมายความว่าสามารถเอาชำระได้โดยสิ้นเชิง การได้รับชำระหนี้แต่เพียงบางส่วน ไม่เป็นการสามารถเอาชำระหนี้ตามความหมายของมาตรา 290 วรรค 2 พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1161/2515 บริษัทอุตสาหกรรมเครื่องจักรกลไทย จำกัด โจทก์ นายสมชัย ทวีผล ที่ 1 นายรึบ ชาญวิจิตร ที่ 2 จำเลย ธนาคารกรุงศรีอยุธยา จำกัด โดยนายชวน รัตนรักษ์ กรรมการผู้จัดการ ผู้ร้อง