คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 680/2522

ความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คนั้นเกิดขึ้นในวันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน เมื่อขณะที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินครั้งแรก โจทก์ไม่ได้เป็นผู้ทรงเช็ค โจทก์ก็ไม่เป็นผู้เสียหาย แม้ต่อมาโจทก์จะได้รับเช็คดังกล่าวมาแล้วนำไปเบิกเงินจากธนาคารและถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินอีก ไม่ว่าจำเลยจะตกลงให้โจทก์นำเช็คไปเรียกเก็บเงินอีกหรือไม่ก็ตาม ก็ไม่ทำให้การกระทำของจำเลยซึ่งเป็นความผิดแล้วกลับเป็นความผิดซ้ำขึ้นมาอีก โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้องจำเลย

โจทก์ฟ้องขอให้ลงโทษจำเลยตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค ฯ มาตรา ๓ จำเลยให้การปฏิเสธ ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วเห็นว่าโจทก์ไม่ใช่ผู้เสียหาย จึงไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาเฉพาะปัญหาข้อกฎหมาย ศาลฎีกาตรวจสำนวนประชุมปรึกษาคดีแล้ว คดีนี้ศาลอุทธรณ์ฟังข้อเท็จจริงว่าจำเลยออกเช็คหมาย จ. ๑ และ จ. ๓ ให้โจทก์ ต่อมานายเตียสิบเซ้งนำเช็คเอกสารหมาย จ. ๑ และนายบุ้นเอี่ยมนำเช็คเอกสารหมาย จ. ๓ ไปเข้าบัญชีของแต่ละคนที่ธนาคารกรุงเทพจำกัด สาขาราชวงศ์ เมื่อวันที่ ๑๕ มกราคม ๒๕๑๙ และวันที่ ๒๘ มกราคม ๒๕๑๙ ตามลำดับ เพื่อเรียกเก็บเงินตามเช็คธนาคารกรุงเทพ จำกัด สาขาคลองสาน ปฏิเสธไม่จ่ายเงินตามเช็คนั้น โจทก์จึงรับเช็ค ๒ ฉบับนั้นคืน แล้วนำไปเข้าบัญชีของโจทก์ที่ธนาคารไทยพัฒนา จำกัด สาขาหัวลำโพง อีกครั้งหนึ่งเมื่อวันที่ ๒๐ เมษายน ๒๕๑๙ เพื่อเรียกเก็บเงินตามเช็ค ธนาคารปฏิเสธไม่จ่ายเงินอีก ทั้งนายเตียลิบเซ้ง และนายบุ้นเอี่ยมเป็นผู้ทรงเช็คเอกสารหมาย จ. ๑ และ จ. ๓ โดยชอบ ศาลฎีกาได้พิเคราะห์แล้วเห็นว่า ความผิดตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คนั้น เกิดขึ้นในวันที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน เมื่อขณะที่ธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินครั้งแรก นายเตียลิบเซ้ง และนายบุ้นเอี่ยมเป็นผู้ทรงเช็คเอกสารหมาย จ. ๑ และ จ. ๓ โดยชอบ นายเตียลิบเซ้งและนายบุ้นเอี่ยมจึงเป็นผู้เสียหายในความผิดที่จำเลยกระทำนั้น โจทก์ซึ่งไม่ใช่ผู้ทรงเช็คในขณะนั้นจึงไม่ใช่ผู้เสียหาย แม้ต่อมาโจทก์จะรับเช็คดังกล่าวนั้นกลับคืนมา แล้วนำไปเบิกเงินจากธนาคารและถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินอีก ไม่ว่าจำเลยจะตกลงให้โจทก์นำเช็คไปเรียกเก็บเงินอีกหรือไม่ก็ตาม ก็ไม่ทำให้การกระทำของจำเลยซึ่งเกิดเป็นความผิดแล้วกลับเป็นความผิดซ้ำขึ้นมาอีก โจทก์จึงไม่เป็นผู้เสียหายไม่มีอำนาจฟ้องจำเลย พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 680/2522 นายอาตี๋ แซ่ลิ้ม โจทก์ นายสุรชัย จิตสืบสาย ล.