คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2523

การได้มาโดยนิติกรรมซึ่งสิทธิอาศัยอันเป็นทรัพย์สิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์นั้น หากมิได้ทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนการได้มากับพนักงานเจ้าหน้าที่ย่อมไม่บริบูรณ์ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1299 วรรคแรก โจทก์ซึ่งเจ้าของอสังหาริมทรัพย์ซึ่งจำเลยอาศัยอยู่ย่อมฟ้องขอให้ศาลบังคับให้จำเลยออกไปจากอสังหาริมทรัพย์นั้น เมื่อใดก็ได้โดยไม่จำเป็นต้องบอกกล่าวก่อน

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ ๕๓๖๑ ตำบลปทุมวัน อำเภอปทุมวัน กรุงเทพมหานคร เนื้อที่ ๑๕ ตารางวา และห้องแถวเลขที่ ๔๓๙ ซึ่งปลูกในที่ดินดังกล่าว จำเลยได้เช่าเฉพาะส่วนหน้าร้านของห้องแถวโจทก์ เพื่อใช้เป็นสำนักงานจัดหางานให้แก่บุคคลทั่วไป ในอัตราค่าเช่าเดือนละ ๖๐๐ บาท ต่อมาโจทก์ต้องการใช้ห้องแถวส่วนที่จำเลยเช่าที่อยู่อาศัยจึงได้บอกเลิกการเช่าและบริวารออกไป จำเลยไม่ยอมออก ขอให้บังคับ จำเลยให้การว่า โจทก์ยอมให้จำเลยอาศัยประกอบธุรกิจที่บ้านของโจทก์เป็นเวลา ๑ ปี ถ้าครบกำหนดแล้ว โจทก์ยอมให้จำเลยอาศัยต่อไปอีก ๑๐ ปี หากครบ ๑๐ ปี และโจทก์ต้องการสถานที่โจทก์จะแจ้งให้จำเลยทราบล่วงหน้า ๑เดือน จำเลยไม่ได้รับหนังสือบอกกล่าว ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นงดสืบพยาน พิพากษาให้จำเลยและบริวารขนย้ายทรัพย์สินออกไปจากบ้านของโจทก์ จำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน จำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามข้อต่อสู้ของจำเลยเป็นการกล่าวอ้างการได้มาโดยนิติกรรมซึ่งสิทธิอาศัยอันเป็นทรัพย์สิทธิอันเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ แต่สิทธิอาศัยของจำเลยนั้นมิได้ทำเป็นหนังสือสัญญาจดทะเบียนการได้มากับพนักงานเจ้าหน้าที่จึงไม่บริบูรณ์ตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๒๙๙ วรรคแรก จำเลยไม่มีอำนาจยกสิทธิอาศัยดังกล่าวขึ้นใช้เป็นข้อต่อสู้ของโจทก์ได้ จำเลยไม่มีสิทธิที่จะอยู่ในห้องแถวของโจทก์อีกต่อไป โจทก์ซึ่งเป็นเจ้าของห้องแถวย่อมฟ้องขอให้ศาลบังคับให้จำเลยออกไปจากห้องแถวเมื่อใดก็ได้ โดยไม่จำเป็นต้องบอกกล่าวให้จำเลยทราบก่อนฟ้องแต่ประการใด พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1752/2523 นายบุญยงค์ ผลทับทิม กับพวก โจทก์ นายมะลินหรือมลินทร์ จันทรี จำเลย