คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 777/2523
📌 หลักกฎหมายที่วางไว้
การครอบครองทรัพย์สินโดยสุจริตและเปิดเผยเพื่อตนเอง แม้จะเริ่มต้นจากการครอบครองแทนบุคคลอื่น ย่อมสามารถเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือเป็นการครอบครองเพื่อตนเองได้โดยเด็ดขาด โดยไม่จำต้องบอกกล่าว
ย่อคำพิพากษา
บ.ซึ่งเป็นบิดาจำเลยทำพินัยกรรมยกนาพิพาทให้โจทก์ โจทก์ได้เข้าครอบครองทำนาพิพาทตั้งแต่นั้นมา แม้พินัยกรรมจะไม่สมบูรณ์ไม่ได้สิทธิตามพินัยกรรม แต่เมื่อ บ.ตายโจทก์ได้ครอบครองที่พิพาทเพื่อตนเอง ไม่ได้ครอบครองแทนทายาทของบ. โจทก์ย่อมได้สิทธิครอบครองโดยไม่จำต้องบอกกล่าวเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือ
⚠️ ย่อนี้สรุปอัตโนมัติจากคำพิพากษาต้นฉบับ ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย — โปรดตรวจสอบกับฉบับเต็มด้านล่าง
มาตราที่เกี่ยวข้อง
คำพิพากษาศาลฎีกา (ฉบับเต็ม)
โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นเจ้าของนาพิพาทโดยได้รับพินัยกรรมจากนายบุญเลี้ยงบิดาจำเลยที่ ๑ โจทก์ได้เข้าครอบครองตั้งแต่ พ.ศ.๒๕๐๕ เมื่อพ.ศ.๒๕๑๘ จำเลยทั้งสามได้เข้าไปไถคลาดในที่พิพาทโดยอ้างว่าเป็นของบิดาซึ่งถึงแก่กรรมไปแล้ว ขอให้ขับไล่
จำเลยให้การว่าที่นาพิพาทเป็นมรดกบิดาจำเลย ซึ่งไม่เคยทำพินัยกรรมยกให้โจทก์ โจทก์อาศัยจำเลยทำนาในที่พิพาทบางส่วน ต่อมาโจทก์จะทำทั้งแปลงจำเลยไม่ยอมโจทก์มิได้ฟ้องเอาคืนใน ๑ ปี ขอให้ยกฟ้อง
ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า พินัยกรรมที่โจทก์อ้างไม่สมบูรณ์ แต่ได้สิทธิในที่พิพาทด้วยการครอบครอง พิพากษาห้ามจำเลยเข้าเกี่ยวข้อง
จำเลยอุทธรณ์
ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า พินัยกรรมนั้นไม่สมบูรณ์ โจทก์ครอบครองทำกินในที่นาพิพาทต่อมาเป็นการครอบครองโดยอาศัยสิทธิของจำเลย ไม่ได้สิทธิ พิพากษายกฟ้อง
โจทก์ฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า โจทก์ไม่มีที่นาจึงได้ทำนาของนายบุญเลี้ยง ต่อมา พ.ศ.๒๕๐๕ นายบุญเลี้ยงจึงได้ทำพินัยกรรมยกนาพิพาทให้โจทก์ โจทก์ได้เข้าครอบครองตั้งแต่นั้นมา เห็นว่าแม้พินัยกรรมนั้นจะไม่สมบูรณ์ โจทก์ไม่ได้สิทธิโดยพินัยกรรม แต่เมื่อนายบุญเลี้ยงตายเมื่อ พ.ศ.๒๕๐๖ ถือได้ว่าโจทก์เข้าครอบครองเพื่อตนเอง ไม่ได้ครอบครองแทนจำเลยซึ่งเป็นทายาทของนายบุญเลี้ยง จึงไม่จำต้องมีการบอกกล่าวเปลี่ยนลักษณะแห่งการยึดถือไปยังจำเลย และเชื่อว่าจำเลยและสามีเข้าครอบครองทำนาพิพาทฝ่ายเดียวตลอดมาหลังนายบุญเลี้ยงตายแล้ว โจทก์ได้สิทธิครอบครอง จำเลยเพิ่งเข้าแย่งทำนาพิพาทฟ้องโจทก์ไม่ขาดอายุความ
พิพากษากลับให้บังคับคดีไปตามคำพิพากษาศาลชั้นต้น
ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 777/2523
นางแสม จันทร์ทิพย์ หรือนาครินทร์ โจทก์
นางนด สาระพงษ์ กับพวก ล.
รายละเอียดคดี
| คู่ความ | โจทก์ - นางแสม จันทร์ทิพย์ หรือนาครินทร์ · ล. - นางนด สาระพงษ์ กับพวก |
| องค์คณะ (ผู้พิพากษา) | ไพบูลย์ ไวกาสี · วิทูร เทพพิทักษ์ · เพียร ศรีอรุณ |
| ศาลชั้นต้น / อุทธรณ์ | ศาลจังหวัดศรีสะเกษ - นายองอาจ โรจนสุพจน์ · ศาลอุทธรณ์ - นายประกอบ วณิคพันธุ์ |
| แหล่งที่มา | กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา |
ฎีกาที่เกี่ยวข้อง
💬 ให้ AI อธิบายฎีกานี้แบบเข้าใจง่าย + ปรับกับเรื่องของคุณแหล่งที่มา: คำพิพากษาศาลฎีกา (เอกสารสาธารณะ) · กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา