คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3279/2524

เจ้าของเดิมตกลงให้จำเลยที่ 1 และสามีเช่าที่พิพาทปลูกตึกแถวอยู่อาศัยกำหนด 30 ปี โดยจำเลยที่ 1 กับสามีต้องเสียค่าตอบแทนให้เจ้าของเดิมเป็นจำนวนเงิน 50,000 บาท เมื่อครบกำหนด 30 ปี แล้วตึกแถวที่จำเลยที่ 1 กับสามีสร้างขึ้นตกเป็นของเจ้าของเดิม ข้อตกลงระหว่างจำเลยที่ 1และสามีกับเจ้าของเดิมจึงเป็นสัญญาต่างตอบแทนยิ่งกว่าสัญญาเช่าธรรมดาซึ่งสัญญาดังกล่าวไม่มีกฎหมายบังคับให้ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ และเมื่อเจ้าของเดิมถึงแก่กรรม โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกและในฐานะภริยาผู้มีส่วนได้รับมรดกต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ซึ่งเจ้าของเดิมมีต่อจำเลยที่ 1 ตามสัญญาต่างตอบแทนที่ตกลงกันไว้

โจทก์ฟ้องว่า โจทก์เป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์ที่ดินโฉนดเลขที่ ๒๙๓๙ จำเลยทั้งสองได้เช่าที่ดินโฉนดดังกล่าวเนื้อที่ ๖๐ ตารางวา สัญญาเช่าหายไป จำเลยทั้งสองได้ปลูกตึกแถว ๒ คูหา เลขที่ ๓๙๖,๓๙๘ ด้านหลังมีเรือนไม้ ๒ ชั้น หนึ่งหลังปัจจุบันตึกและเรือนไม้อยู่ในสภาพทรุดโทรมน่าจะเป็นอันตรายในการอยู่อาศัย และอยู่ในที่ชุมนุมชนทำให้ไม่น่าดู โจทก์บอกกล่าวให้จำเลยปรับปรุง จำเลยเพิกเฉย โจทก์มีความจำเป็นต้องใช้ที่ดิน ประกอบกับจำเลยค้างค่าเช่า จึงได้บอกเลิกการเช่าให้จำเลยและบริวารรื้อตึกแถวและเรือนไม้ออกไป จำเลยเพิกเฉย การที่จำเลยยังอยู่ในที่พิพาทเป็นการอยู่โดยละเมิด ทำให้โจทก์เสียหาย ขอให้พิพากษาให้จำเลยและบริวารรื้อถอนตึกแถวและบ้านไม้ออกไปจากที่ดินโจทก์ ห้ามเกี่ยวข้อง กับให้จำเลยใช้ค่าเช่าและค่าเสียหาย จำเลยทั้งสองให้การว่า โจทก์ไม่มีอำนาจฟ้อง จำเลยทั้งสองไม่ได้เช่าที่ดินโจทก์ แต่หลวงศรีศรยุทธสามีโจทก์และโจทก์ได้ตกลงให้จำเลยที่ ๑ กับสามีปลูกตึกแถวและเรือนไม้บนที่ดินพิพาทเพื่ออยู่อาศัยมีกำหนด ๓๐ ปี จำเลยและสามีจ่ายเงินค่าตอบแทนจำนวน ๘๗,๐๐๐ บาท ให้แก่หลวงศรีศรยุทธและโจทก์ ข้อตกลงดังกล่าวจึงเป็นสัญญาต่างตอบแทน จำเลยทั้งสองจึงมีสิทธิอยู่ในสถานที่ปลูกสร้างไปจนครบกำหนดตามที่ตกลงกัน โจทก์ไม่เคยบอกกล่าวเลิกการเช่ากับจำเลยและไม่ต้องรับผิดในค่าเสียหายขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นพิจารณาแล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า หลวงศรีศรยุทธได้ตกลงให้จำเลยที่ ๑ และสามีเช่าที่พิพาทปลูกตึกแถวอยู่อาศัย กำหนด ๓๐ ปี โดยจำเลยที่ ๑ และสามีต้องเสียค่าตอบแทนให้หลวงศรีศรยุทธเป็นจำนวนเงิน ๕๐,๐๐๐ บาท เมื่อครบ ๓๐ ปีแล้ว ตึกแถวที่จำเลยที่ ๑ กับสามีสร้างขึ้นตกเป็นของหลวงศรีศรยุทธ ข้อตกลงระหว่างจำเลยที่ ๑ และสามีกับหลวงศรีศรยุทธจึงเป็นสัญญาต่างตอบแทนยิ่งกว่าสัญญาเช่าธรรมดา ซึ่งสัญญาดังกล่าวไม่มีกฎหมายบังคับให้ต้องทำเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงานเจ้าหน้าที่และเมื่อหลวงศรีศรยุทธถึงแก่กรรม โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกและในฐานะภริยาผู้มีส่วนได้รับมรดกของหลวงศรีศรยุทธต้องรับไปทั้งสิทธิและหน้าที่ซึ่งหลวงศรีศรยุทธมีต่อจำเลยที่ ๑ ตามสัญญาต่างตอบแทนที่ตกลงกันไว้ตามกฎหมาย ที่ศาลล่างทั้งสองพิพากษายกฟ้องโจทก์โดยเห็นว่าโจทก์ไม่มีอำนาจฟ้องขับไล่จำเลยทั้งสอง เพราะจำเลยอยู่ในที่พิพาทยังไม่ถึง ๓๐ ปีนั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3279/2524 นางศรี ศรยุทธ โจทก์ นางเกียงม้วย แซ่โต๋ว กับพวก จำเลย