คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3339/2524

เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดทรัพย์สินใดไว้แทนเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีอื่นแล้ว การที่โจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สินดังกล่าวซ้ำอีกและเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ทำการยึดให้ ย่อมเป็นการต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 290 ไม่มีผลเป็นการยึด เมื่อทรัพย์สินดังกล่าวได้ขายทอดตลาดไปในคดีอื่นแล้วการยึดซ้ำดังกล่าวถือไม่ได้ว่ามีกรณียึดทรัพย์สินซึ่งไม่ใช่ตัวเงินแล้วไม่มีการขายหรือจำหน่ายอันจะต้องเรียกค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีตามที่บัญญัติไว้ในตาราง 5 ข้อ 3 ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

มูลคดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำพิพากษาตามยอมให้จำเลยทั้งสามร่วมกันชำระเงินจำนวนหนึ่งให้โจทก์ จำเลยไม่ชำระ โจทก์ขอให้ออกหมายบังคับคดีและนำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สินของจำเลย ๓ รายการคือที่ดินโฉนดเลขที่ ๑๑๑๘๖ เครื่องยนต์ดีเซลกำเนิดไฟฟ้า หนึ่งเครื่อง เครื่องชั่งหัวมันสดหนึ่งเครื่อง เพื่อขายทอดตลาด ปรากฏว่าเครื่องยนต์ดีเซลและเครื่องชั่งหัวมันสดขายไม่ได้ เพราะยึดซ้ำกับคดีอื่นและขายทอดตลาดไปในคดีนั้นแล้วเจ้าพนักงานบังคับคดีเรียกค่าธรรมเนียมกรณียึดทรัพย์สินแล้วไม่มีการขายหรือจำหน่ายอัตราร้อยละ ๓ ครึ่งจากโจทก์เป็นเงิน ๑๐,๕๐๐ บาท ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้โจทก์เสียค่าธรรมเนียมการยึดแล้วไม่มีการขาย โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๙๐ บัญญัติว่า "เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดหรืออายัดทรัพย์สินอย่างใดของลูกหนี้ตามคำพิพากษาไว้แทนเจ้าหนี้ตามคำพิพากษา ห้ามไม่ให้เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาอื่นยึดหรืออายัดทรัพย์สินนั้นซ้ำอีก" เห็นว่าเครื่องยนต์ดีเซลกำเนิดไฟฟ้าหนึ่งเครื่องและเครื่องชั่งหัวมันสดหนึ่งเครื่องเจ้าพนักงานบังคับคดีได้ยึดไว้แทนเจ้าหนี้ตามคำพิพากษาในคดีอื่นแล้ว การที่โจทก์นำเจ้าพนักงานบังคับคดียึดทรัพย์สินดังกล่าวซ้ำอีก และเจ้าพนักงานบังคับคดีก็ทำการยึดให้ ย่อมเป็นการต้องห้ามตามกฎหมายที่กล่าวแล้ว ไม่มีผลเป็นการยึด เมื่อเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการขายทรัพย์ดังกล่าวไม่ได้เพราะเป็นการยึดซ้ำกับคดีอื่นและได้ขายทอดตลาดไปในคดีนั้นแล้ว จึงถือไม่ได้ว่ามีกรณียึดทรัพย์สินซึ่งไม่ใช่ตัวเงินแล้วไม่มีการขายหรือจำหน่ายตามที่บัญญัติไว้ในตาราง ๕ ข้อ ๓ ท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง จะเรียกค่าธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีตามข้อนี้จากโจทก์มิได้ พิพากษากลับเป็นว่า โจทก์ไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมยึดทรัพย์สินแล้วไม่มีการขายหรือจำหน่ายสำหรับเครื่องยนต์ดีเซลกำเนิดไฟฟ้าและเครื่องชั่งหัวมันสด ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 3339/2524 บริษัทธนาคารแห่งเอเซีย เพื่อการอุตสาหกรรมและพาณิชยกรรม จำกัด โจทก์ บริษัทแป้งมันวาริน จำกัด กับพวก จำเลย