คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1073/2533

ผู้จัดการมรดกอาจกระทำการตามหน้าที่ได้ โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากทายาท คำร้องขอให้ศาลสั่งถอนผู้จัดการมรดก ผู้คัดค้านอ้างว่าผู้จัดการมรดกไม่ได้ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายและจัดการแบ่งปันมรดกไม่ถูกต้อง เมื่อปรากฏจากบัญชีเครือญาติว่าเจ้ามรดกมีทายาทโดยธรรม 9 คน แต่ผู้จัดการมรดกแถลงรับต่อศาลว่าแบ่งมรดกให้ทายาทเพียง 8 คน โดยไม่แจ้งเหตุผลว่าเหตุใดจึงไม่แบ่งมรดกให้แก่ทายาทอีกคนหนึ่งศาลต้องไต่สวนให้ปรากฏข้อเท็จจริงว่า การจัดการมรดกถูกต้องและเป็นการละเลยไม่กระทำการตามหน้าที่หรือไม่ การที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งงดไต่สวน ไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา

คดีสืบเนื่องมาจากศาลชั้นต้นมีคำสั่งตั้งให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดก ของนางปอกี แซ่ตั้ง ผู้ตาย ให้จัดการทรัพย์สินที่มิได้กำหนดไว้ในพินัยกรรม ผู้คัดค้านยื่นคำร้องว่า ผู้ร้องมาขอเป็นผู้จัดการมรดกโดยทายาทส่วนใหญ่ไม่ทราบ และเมื่อเป็นผู้จัดการมรดกแล้วไม่ได้ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย ได้จัดแบ่งมรดกเพื่อประโยชน์ของผู้ร้องฝ่ายเดียว พฤติการณ์แบ่งมรดกไม่ถูกต้องเป็นธรรมเกิดการเสียหายแก่กองมรดก ขอให้สั่งถอนผู้ร้องออกจากการเป็นผู้จัดการมรดก ผู้ร้องยื่นคำแถลงว่า ได้จัดการมรดกถูกต้องแล้ว ขอให้ยกคำร้อง วันนัดไต่สวน ศาลชั้นต้นพิเคราะห์คำแถลงของคู่ความแล้วให้งดไต่สวนคำร้อง และมีคำสั่งยกคำร้องของผู้คัดค้าน ผู้คัดค้านอุทธรณ์คำสั่ง ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำสั่งศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นทำการไต่สวนคำร้องต่อไป แล้วมีคำสั่งใหม่ตามรูปคดี ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า การที่ศาลตั้งผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกของผู้ตายก็คำนึงถึงความสมควรเพื่อประโยชน์แก่กองมรดกนอกเหนือจากพินัยกรรม ผู้ร้องอาจกระทำการตามหน้าที่ผู้จัดการมรดกโดยไม่ต้องรับความยินยอมจากทายาทก็ได้ แต่เนื่องจากผู้คัดค้านยื่นคำร้องอ้างว่า ผู้ร้องไม่ได้ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายและจัดการแบ่งปันมรดกไม่ถูกต้อง ทั้งยังปรากฏจากบัญชีเครือญาติท้ายคำร้องว่าเจ้ามรดกมีทายาทโดยธรรม ๙ คน แต่ผู้ร้องแถลงรับต่อศาลตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่ ๒๒ กันยายน ๒๕๒๙ ว่าแบ่งมรดกให้ทายาทเพียง ๘ คนเท่านั้น โดยไม่แจ้งเหตผลว่า เหตุใดจึงไม่แบ่งมรดกให้แก่ทายาทอีกคนหนึ่ง ดังนั้นการจัดการมรดกของผู้ร้องจะถูกต้องและเป็นการละเลยไม่ทำการตามหน้าที่หรือไม่ จึงเป็นข้อเท็จจริงที่ผู้ร้องและผู้คัดค้านต้องนำสืบให้ปรากฏต่อไป ข้อเท็จจริงที่ศาลชั้นต้นสอบถามคู่ความไว้ตามรายงานกระบวนพิจารณาลงวันที่๒๒ กันยายน ๒๕๒๙ ยังไม่บริบูรณ์ จึงไม่สมควรงดการไต่สวน ที่ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้งดการไต่สวนคำร้องของผู้คัดค้าน จึงยังไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา ควรที่ศาลชั้นต้นต้องดำเนินกระบวนพิจารณาไต่สวนต่อไปให้สิ้นกระแสความ พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1073/2533 นายใจฮ้วด แซ่เจ็ง ผู้ร้อง นายสุเทพ จิตตวิไลย ผู้คัดค้าน