คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4883/2533

ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง หมวด 3 ค่าฤชาธรรมเนียมมาตรา 149 วรรคแรกนั้น บัญญัติว่า ค่าธรรมเนียมศาลในการดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างอื่นตามที่ระบุไว้ในตารางท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณา ความแพ่งนั้น ให้คู่ความผู้ดำเนินกระบวนพิจารณานั้น ๆ เป็นผู้ชำระ เมื่อโจทก์เป็นผู้ดำเนินการร้องขอให้ศาลมีคำสั่งอายัดเงินที่กรมทรัพยากรธรณีต้องชำระให้แก่จำเลยไว้ชั่วคราว ก่อนพิพากษา ถือได้ว่าโจทก์ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างอื่นตามมาตรานี้แล้ว เมื่อต่อมาศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกเลิกอายัดชั่วคราวตามคำร้องขอของจำเลย โจทก์จึงมีหน้าที่ต้องชำระค่าฤชาธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีเมื่อยึดหรืออายัดเงินแล้วไม่มีการขายหรือ จำหน่ายตามตาราง 5 ข้อ 4 ท้ายประมวลกฎหมายดังกล่าว

กรณีเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องจำเลยเรียกเงินค่าบำเหน็จนายหน้าในการที่โจทก์ชี้ช่องจนจำเลยได้เป็นคู่สัญญารับเหมากับกรมทรัพยากรธรณี เป็นเงิน ๒๐,๙๑๖,๓๕๔.๕๖ บาท พร้อมกับยื่นคำร้องขอใช้วิธีการชั่วคราวก่อนพิพากษาและยื่นคำร้องขอไต่สวนฉุกเฉิน ศาลชั้นต้นไต่สวน แล้วมีคำสั่งให้อายัดเงิน ๑๕,๙๑๖,๓๕๔.๕๖ บาท จากกรมทรัพยากรธรณีลูกหนี้ของจำเลยไว้ชั่วคราวก่อนพิพากษาและออกหมายอายัด ต่อมาจำเลยยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งยกเลิกวิธีการชั่วคราวก่อนพิพากษาและยื่นคำร้องขอไต่สวนฉุกเฉิน ศาลชั้นต้นไต่สวนแล้วมีคำสั่งให้จำเลยหาหลักประกันมาวางศาลแล้วจึงจะมีคำสั่งเพิกถอนคำสั่งอายัดของศาล จำเลยหาหลักประกันมาวางศาล ศาลชั้นต้นจึงมีคำสั่งยกเลิกคำสั่งอายัดชั่วคราวก่อนพิพากษาและให้เรียกค่าธรรมเนียมจากฝ่ายที่ต้องรับผิดตามกฎหมาย ภายหลังโจทก์จำเลยตกลงทำสัญญาประนีประนอมยอมความต่อหน้าศาล ศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอมและมีคำสั่งให้โจทก์เสียค่าธรรมเนียมการอายัดเงินแล้วไม่มีการจำหน่ายในอัตราร้อยละ ๑ ของจำนวนเงินที่ศาลมีคำสั่งอายัดตามท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ตาราง ๕ ข้อ ๔ ต่อมาศาลชั้นต้นได้มีคำสั่งให้เจ้าหน้าที่ศาลเรียกค่าธรรมเนียมส่วนนี้จากโจทก์แต่โจทก์ก็ยังไม่ได้ชำระ ศาลชั้นต้นจึงมีคำสั่งให้โจทก์ชำระค่าธรรมเนียมภายใน ๑๕ วันนับแต่วันมีคำสั่ง มิฉะนั้นให้ทำหนังสือแจ้งเจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อดำเนินการต่อไปตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๙๕ ตรี โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง หมวด ๓ค่าฤชาธรรมเนียม มาตรา ๑๔๙ วรรคแรก นั้น บัญญัติว่า ค่าธรรมเนียมศาลในการดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างอื่นตามที่ระบุไว้ในตารางท้ายประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งนั้นให้คู่ความผู้ดำเนินกระบวนพิจารณานั้น ๆ เป็นผู้ชำระ เมื่อโจทก์เป็นผู้ดำเนินการร้องขอให้ศาลมีคำสั่งอายัดเงินที่กรมทรัพยากรธรณีต้องชำระให้แก่จำเลยไว้ชั่วคราวก่อนพิพากษา ถือได้ว่าโจทก์ดำเนินกระบวนพิจารณาอย่างอื่นตามมาตรานี้แล้ว เมื่อต่อมาศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้ยกเลิกอายัดชั่วคราวตามคำร้องขอของจำเลย โจทก์จึงมีหน้าที่ต้องชำระค่าฤชาธรรมเนียมเจ้าพนักงานบังคับคดีเมื่อยึดหรืออายัดเงินแล้วไม่มีการขายหรือจำหน่ายตามตาราง ๕ ข้อ ๔ ท้ายประมวลกฎหมายดังกล่าว พิพากษายืน. ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4883/2533 บริษัทเอ.ไอ.ซี.อี.เอนเตอร์ไพรส์ (ไทย) จำกัด โจทก์ บริษัทเคนติ้ง เอิร์ธ ไซเอนซีส จำกัด หรือ เคนติ้ง เออท ไซแอนส์ ลิมิเต็ด จำเลย