คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 143/2537

เงินค่าหุ้นที่จำเลยที่ 1 ลูกหนี้ตามคำพิพากษาซึ่งเป็นสมาชิกของสหกรณ์ผู้ร้องได้ชำระแก่ผู้ร้องไปแล้วนั้น แม้ว่าจะเป็นเงินทุนของผู้ร้องแต่จำเลยที่ 1 ก็ยังมีสิทธิเรียกร้องเอาคืนได้ และไม่อยู่ในข้อยกเว้นในความรับผิดแห่งการบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 285,286 แม้จำเลยที่ 1จะได้จำนำหุ้นไว้เป็นประกันหนี้เงินกู้กับผู้ร้อง ผู้ร้องก็มีสิทธิเพียงได้รับชำระจากเงินค่าหุ้นที่ถูกอายัดไว้ก่อนเจ้าหนี้รายอื่นเท่านั้น จะขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีและคำสั่งให้ผู้ร้องส่งเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1 หาได้ไม่

คดีสืบเนื่องมาจากศาลจังหวัดชัยภูมิได้ขอให้ศาลจังหวัดนครราชสีมาดำเนินการบังคับคดีแทน เจ้าพนักงานบังคับคดีสำนักงานบังคับคดีและวางทรัพย์ภูมิภาคที่ 3 ได้มีคำสั่งอายัดเงินค่าหุ้น(ทุนเรือนหุ้น) ของจำเลยที่ 1 อันมีต่อผู้ร้องและให้ผู้ร้องส่งมอบเงินดังกล่าวจำนวน 22,000 บาท แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีผู้ร้องยื่นคำร้องขอให้เจ้าพนักงานบังคับคดีเพิกถอนคำสั่งดังกล่าวเจ้าพนักงานบังคับคดีมีคำสั่งยกคำร้องและขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีแก่ผู้ร้อง ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการอายัดเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1 และให้ผู้ร้องส่งเงินค่าหุ้นดังกล่าวไม่ชอบด้วยกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งเพราะกรณีการบังคับคดีเอาจากหุ้นของจำเลยที่ 1 ที่ได้จำนำเป็นประกันหนี้เงินกู้ไว้แก่ผู้ร้องนั้น เจ้าพนักงานบังคับคดีชอบที่จะยึดตราสารแห่งหุ้นของจำเลยที่ 1 ออกขายทอดตลาดต่อไปเท่านั้น และไม่มีสิทธิขอให้ศาลออกหมายบังคับคดีแก่ผู้ร้องขอให้เพิกถอนคำสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดีและงดการออกหมายบังคับคดีแก่ผู้ร้อง และขอให้ศาลมีคำสั่งให้ผู้ร้องส่งมอบตราสารแห่งหุ้นของจำเลยที่ 1 จำนวนเงิน22,000 บาท แก่เจ้าพนักงานบังคับคดีเพื่อนำออกขายทอดตลาด ศาลจังหวัดนครราชสีมามีคำสั่งว่า ผู้ร้องต้องไปยื่นที่ศาลจังหวัดชัยภูมิยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิจารณาแล้วพิพากษากลับ ให้ศาลจังหวัดนครราชสีมารับคำร้องของผู้ร้องไว้ดำเนินการต่อไป ศาลจังหวัดนครราชสีมาพิจารณาแล้วมีคำสั่งยกคำร้อง ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า "ตามที่ผู้ร้องฎีกาว่าเจ้าพนักงานบังคับคดีไม่มีสิทธิที่จะมีคำสั่งให้ผู้ร้องส่งเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1แต่มีสิทธิเพียงให้ผู้ร้องส่งมอบใบหุ้นของจำเลยที่ 1 แล้วนำออกขายทอดตลาดเท่านั้น เห็นว่า เงินค่าหุ้นจำนวน 22,000 บาท ที่จำเลยที่ 1 ซึ่งเป็นลูกหนี้ตามคำพิพากษาและเป็นสมาชิกของสหกรณ์ผู้ร้องได้ชำระแก่ผู้ร้องไปแล้วนั้นแม้ว่าจะเป็นเงินทุนของผู้ร้อง แต่จำเลยที่ 1 ก็ยังมีสิทธิเรียกร้องเอาคืนได้ อีกทั้งก็ไม่อยู่ในข้อยกเว้นในความรับผิดแห่งการบังคับคดีตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 285, 286 แม้จะได้ความว่าจำเลยที่ 1 ได้จำนำหุ้นดังกล่าวไว้เป็นประกันเงินกู้กับผู้ร้อง ผู้ร้องก็มีสิทธิเพียงได้รับชำระจากเงินค่าหุ้นที่ถูกอายัดไว้ก่อนเจ้าหนี้รายอื่นเท่านั้น เหตุนี้หาใช่เหตุที่ผู้ร้องจะขอให้ศาลเพิกถอนคำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีและคำสั่งให้ผู้ร้องส่งเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1 ได้ไม่ ส่วนที่ผู้ร้องฎีกาว่าหากแม้เจ้าพนักงานบังคับคดีเห็นว่าหุ้นดังกล่าวเป็นสิทธิเรียกร้องของจำเลยที่ 1 แต่สิทธิเรียกร้องนั้นก็ยังไม่เกิดขึ้นจนกว่าจำเลยที่ 1 จะพ้นจากการเป็นสมาชิก และปราศจากภาระหนี้ที่มีต่อผู้ร้องเจ้าพนักงานบังคับคดีจะบังคับคดีให้กระทบสิทธิของผู้ร้องซึ่งเป็นบุคคลภายนอกไม่ได้นั้น ศาลฎีกาเห็นว่า ฎีกาของผู้ร้องข้อนี้ ผู้ร้องมิได้ยกขึ้นว่ากล่าวมาในศาลชั้นต้นแม้ผู้ร้องจะยกปัญหานี้อุทธรณ์ด้วย แต่ศาลอุทธรณ์ก็มิได้วินิจฉัยให้ ทั้งปัญหาดังกล่าวไม่เกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน จึงต้องห้ามมิให้คู่ความฎีกาตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา 249ศาลชั้นต้นสั่งรับฎีกาปัญหาข้อนี้ขึ้นมาเป็นการมิชอบ ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ ที่ศาลล่างทั้งสองยกคำร้องของผู้ร้องนั้น ศาลฎีกาเห็นพ้องด้วย ฎีกาผู้ร้องฟังไม่ขึ้น" พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 143/2537 บริษัท เทคนิค อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด โจทก์ สหกรณ์ออมทรัพย์ ครู นครราชสีมา จำกัด ผู้ร้อง นาย ทอง อา น ตาลไธสงค์ กับพวก จำเลย