มาตรานี้อธิบายว่าภาระจำยอมจะหมดไปเมื่อที่ดินที่ได้รับประโยชน์ (สามยทรัพย์) หรือที่ดินที่ต้องรับภาระ (ภารยทรัพย์) สลายไปทั้งหมด เช่น ถูกน้ำท่วมจนหายไป หรือถูกกัดเซาะจนไม่มีสภาพเป็นที่ดินอีกต่อไป
📎 ที่มาตัวบท (ทางการ): สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ↗
💬 ถาม AI เกี่ยวกับมาตรา 1397 หรือเล่าเหตุการณ์ของคุณพบ 11 คดีที่อ้างถึงมาตรานี้ (พ.ศ. 2485–2558) — แสดงคำพิพากษาที่มีคำวินิจฉัยครบถ้วนที่สุด (ย่อโดย AI ยังไม่ได้ตรวจทานโดยนักกฎหมาย)
ฎีกาที่ 2091/2542 🤖 ย่อโดย AIภาระจำยอมที่เกิดขึ้นแล้ว แม้ผู้รับโอนภารยทรัพย์โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน ก็ไม่อาจยกเลิกภาระจำยอมนั้นได้หากมิได้จดทะเบียน และภาระจำยอมจะสิ้นไปก็ต่อเมื่อภารยทรัพย์หรือสามยท…ฎีกาที่ 2191/2542 🤖 ย่อโดย AIการรับโอนภารยทรัพย์โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน ไม่ทำให้ภารจำยอมสิ้นไปหากมิได้จดทะเบียน และภารจำยอมจะสิ้นไปก็ต่อเมื่อภารยทรัพย์หรือสามยทรัพย์สลายไปทั้งหมด หรือมิได้ใช้สิบปี …ฎีกาที่ 3984/2533 🤖 ย่อโดย AIการได้มาซึ่งภาระจำยอมโดยการครอบครองปรปักษ์ตามกฎหมายนั้น ไม่จำเป็นต้องจดทะเบียน และไม่ตกอยู่ภายใต้บังคับของบทบัญญัติเรื่องการยกสิทธิที่ยังไม่ได้จดทะเบียนขึ้นต่อสู้บุคคลภาย…ฎีกาที่ 356/2516 🤖 ย่อโดย AIสัญญาประนีประนอมยอมความระงับข้อพิพาทที่มีอยู่ก่อนทำสัญญาให้สิ้นไปตามกฎหมาย และสิทธิในภารจำยอมที่ระงับไปแล้วโดยนิติกรรมหรือคำพิพากษาตามยอม ย่อมไม่อาจนำกลับมาอ้างเป็นข้อต่อ…ฎีกาที่ 816/2533 🤖 ย่อโดย AIภารจำยอมเป็นทรัพยสิทธิที่ผูกพันกับอสังหาริมทรัพย์ ไม่ใช่สิทธิส่วนตัวบุคคล การโอนกรรมสิทธิ์ในภารยทรัพย์โดยเสียค่าตอบแทนและสุจริต ไม่ทำให้ภารจำยอมสิ้นไปตามมาตรา 1299 แห่งปร…ฎีกาที่ 816-818/2533 🤖 ย่อโดย AIภารจำยอมเป็นทรัพยสิทธิที่ผูกพันกับอสังหาริมทรัพย์ ไม่ใช่สิทธิส่วนบุคคล และการได้มาซึ่งกรรมสิทธิ์ในภารยทรัพย์โดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน ไม่สามารถยกขึ้นเป็นข้อต่อสู้เพื่อให้…ฎีกาที่ 6208/2545 🤖 ย่อโดย AIสัญญาที่ก่อให้เกิดบุคคลสิทธิในอันที่จะเรียกร้องบังคับกันได้ระหว่างคู่สัญญายังคงมีผลบังคับ แม้จะยังไม่ได้จดทะเบียนตามกฎหมายเพื่อให้ได้มาซึ่งทรัพย์สิทธิโดยสมบูรณ์ก็ตาม…ฎีกาที่ 800/2502 🤖 ย่อโดย AIผู้รับโอนกรรมสิทธิ์ในที่ดินอันเป็นภารยทรัพย์ย่อมรับภาระจำยอมที่มีอยู่เดิมไปด้วย และไม่อาจยกการรับโอนโดยสุจริตขึ้นเป็นข้อต่อสู้เพื่อให้ภาระจำยอมนั้นสิ้นไปได้…ดูคำพิพากษาทั้งหมด 11 คดีที่อ้างมาตรา 1397 →
ภาระจำยอมคือสิทธิที่เจ้าของที่ดินแปลงหนึ่ง (ภารยทรัพย์) ต้องยอมให้เจ้าของที่ดินอีกแปลงหนึ่ง (สามยทรัพย์) ใช้ประโยชน์บางอย่าง เช่น เดินผ่าน หรือวางท่อน้ำ มาตรานี้บอกว่าภาระจำยอมจะสิ้นสุดลงเมื่อที่ดินทั้งสองแปลงนี้สลายไปทั้งหมด
คำว่า 'สลายไปทั้งหมด' หมายถึงการที่ที่ดินนั้นไม่มีสภาพเป็นที่ดินอีกต่อไป เช่น ถูกน้ำท่วมจนกลายเป็นทะเลสาบ หรือถูกกัดเซาะจนหายไปจากแผนที่
ตามมาตรานี้ ภาระจำยอมจะสิ้นสุดลงเมื่อภารยทรัพย์หรือสามยทรัพย์สลายไป 'ทั้งหมด' เท่านั้น หากสลายไปเพียงบางส่วน ภาระจำยอมอาจยังคงอยู่ ขึ้นกับข้อเท็จจริงและควรปรึกษาทนายความ
เมื่อภาระจำยอมสิ้นไปตามมาตรานี้แล้ว หากต้องการให้มีภาระจำยอมอีกครั้ง จะต้องมีการตกลงหรือดำเนินการตามกฎหมายใหม่
↑ ดูประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ทั้งหมด
🗓️ ปรับปรุงข้อมูลตัวบทล่าสุด: 2026-07-26