คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 763/2493

การที่จำเลยซึ่งเป็นนายทหารอากาศชั้นสัญญาบัตรประจำการมีตำแหน่งเป็นผู้จัดการสโมสรทหารอากาศอันเป็นหน่วยราชการ ได้รับคำสั่งจากผู้บัญชาการทหารอากาศให้มีหน้าที่รับเงินทดรองใช้จ่ายทางราชการมาจัดซื้อข้าวสารมาจำหน่ายแก่ข้าราชการกองทัพอากาศ ขายได้แล้วให้นำเงินส่งแก่ทางราชการ เมื่อจำเลยทุจริตยักยอกเอาเงินนั้นไป จำเลยย่อมมีผิดฐานเป็นเจ้าพนักงานทุจริตต่อหน้าที่ตาม ก.ม.อาญา ม.131 เงินที่ทางราชการมอบให้จำเลยทดลองใช้โดยเฉพาะที่ให้จำเลยทำจะเรียกว่ายืมหรืออะไรก็ตาม จำเลยไม่มีอำนาจเอาไปใช้การอื่น

โจทก็ฟ้องว่า จำเลยเป็นนายทหารชั้นสัญญาบัตรประจำการสังกัดกองทัพอากาศ ผู้บัญชาการอากาศได้สั่งให้จำเลยเป็นเจ้าพนักงานมีหน้าที่จัดซื้อข้าวสารมาจำหน่ายแก่ข้าราชการกองทัพอากาศ และปกครองรักษาเงินที่ซื้อข้าวสารและได้จากการจำหน่ายข้าวสาร จำเลยมีเจตนาทุจริตยักยอกเงินของกองทัพอากาศ ซึ่งอยู่ในความปกครองรักษาของจำเลยเป็นจำนวน ๕๗,๐๔๑ บาท ๑ สตางค์ ไปเป็นอาณาประโยชน์ส่วนตัว ขอให้ลงโทษตา ก.ม.อาญา ม. ๑๓๑,๓๑๙ ข้อ ๓ แก้ไขเพิ่มเติม จำเลยได้การว่าไม่ได้กระทำผิด เงินตามที่ฟ้องจำเลยเป็นหนี้ผู้ใดก็ได้ส่งใช้ให้หมดสิ้นก่อนโจทก์ฟ้องแล้ว ศาลทหารกรุงเทพฯ พิพากษาจำคุกจำเลย ๑ ปี ตาม ก.ม.อาญา ม. ๓๑๙ ข้อ ๓ โดยลด ๑ ใน ๓ แล้ว จำเลยต้องขังมาพอแก่โทษแล้วให้ปล่อยตัวไป ศาลทหารกล่าวฟังว่า เงินรายนี้เป็นเรื่องยืมใช้สิ้นเปลืองตาม ป.พ.แพ่ง ม. ๖๕๐ ไม่ใช่เงินรับมอบหมายอันจะเป็นผิดฐานยักยอก พิพากษากลับให้ยกฟ้อง โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาเชื่อข้อเท็จจริงตามฟ้องเห็นว่า เงินของทางราชการที่จำเลยเอามาใช้จ่ายในกิจการนี้จะเรียกว่ายืมหรืออะไรก็ตาม แต่ความจริงก็คือเงินซึ่งทางราชการมอบหมาายให้จำเลย เพื่อทดลองใช้จ่ายโดยเฉพาะการซื้อข้าวสารมาจำหน่ายตามคำสั่งของผู้บังคับบัญชาทหารอากาศนั้นเอง และเมื่อขายข้าวได้เงินมาแล้วจำเลยมีหน้าที่ต้องนำเงินส่งคืนแก่ทางราชการ จำเลยไม่มีอำนาจจะเอาเงินนั้นไปใช้กิจการอย่างอื่นนอกเหนือไปจากที่รับมอบหมายข้อที่ว่าจะผิดบทมาตราใด เห็นว่าจำเลยรับราชการตำแหน่งผู้จัดการสโมรสรทหารอากาศ ซึ่งเป็นหน่วยราชการ ขึ้นตรงกองบังคับการทหารอากาศ แม้ถึงหากโดยตำแหน่งหน้าที่ของจำเลยจะไม่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการซื้อข้าวสารรายนี้ก็ตาม แต่เมื่อผู้บังคับัญชาการทหารอากาศซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชาจำเลยได้สั่งในหน้าที่ราชการให้จำเลยมีหน้าที่จัดการในเรื่องนี้ จำเลยก็ได้ชื่อว่าเป็นเจ้าพนักงานท่านใช้ให้มีหน้าที่การนั้น จึงผิดตาม ก.ม.อาญา ม. ๑๓๑ พิพากษากลับว่าจำเลยมีผิดตาม ก.ม.อาญา ม. ๑๓๑ ที่แก้ไข เนื่องจากคดีนี้ได้ใช้เงินกันเสร็จแล้ว ชั้นอุทธรณ์โจทก์ก็ไม่คัดค้านในข้อกำหนดโจทก์จึงให้บังคับคดีตามศาลทหารกรุงเทพฯ ทุกประการ ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 763/2493 อัยการศาลทหารกรุงเทพฯ โจทก์ เรืออากาศเอก เชษฐ์ ชวนลิชิกร จำเลย