คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1173/2497

ผู้ได้รับมอบอำนาจให้จัดการเก็บผลประโยชน์ในนาพิพาทย่อมมีอำนาจเป็นผู้คัดค้านไต่สวนและยอมรับผู้คัดค้านให้เข้าเป็นคู่ความ ผู้ร้องไม่คัดค้านจนสืบพยานไปเสร็จแล้ว ดังนี้ศาลก็ย่อมมีอำนาจวินิจฉัยคดีนั้นได้ แม้ผู้คัดค้านจะไม่มีส่วนได้ในทรัพย์สินที่พิพาท แต่มีหน้าที่ดูแลเกี่ยวทรัพย์สินนั้น ก็มีอำนาจคัดค้านได้

คดีนี้ นายบัวรอดตัวได้ยื่นคำร้องต่อศาลว่านายแกรนางตัวกวยได้ตกลงขายนาพิพาทดังกล่าวให้เป็นกรรมสิทธิแก่ผู้ร้อง ๆ ได้ผ่อนชำระราคาให้ครบแล้ว ยังไม่ทันได้โอนกันนายแกรนางตัวกวยได้ถึงแก่กรรมเสียก่อนผู้ร้องได้ครอบครองนาพิพาทและทำประโยชน์อย่างเจ้าของตลอดมา ขอให้ศาลแสดงว่านาพิพาทเป็นกรรมสิทธิของผู้ร้องและให้เจ้าพนักงานที่ดินแก้ทะเบียนถอนชื่อนายแกรนางตังกวยออกจากโฉนดและใส่ชื่อผู้ร้อง ศาลชั้นต้นประกาศนัดไต่สวน มีนางสาวประเทืองกนกมณี คัดค้านเข้ามาว่านาแปลงพิพาทนายแกรนางตัวกวยประสงค์ยกให้วัดเขาแก้ว ได้ทำพินัยกรรมให้ผู้คัดค้านกับนางหลิน บำรุงศรี เป็นผู้จัดการเก็บประโยชน์ถวายวัดผู้คัดค้านได้ให้ผู้ร้องเช่านาพิพาททำนามาหลายปีแล้ว เนื่องจากมีผู้คัดค้านเข้ามาศาลชั้นต้นจึงดำเนินเป็นคดีข้อพิพาทโดยให้ผู้ร้องเป็นโจทก์ ผู้คัดค้านเป็นจำเลย ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์และศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาฟังว่านายแกรนางตัวกวยได้ทำพินัยกรรม์มอบอำนาจให้จำเลยกับนางหลินหลายอีกคนหนึ่ง เป็นผู้จัดการนำประโยชน์อันเกิดจากนาพิพาทกับนาอื่นอีกแปลงหนึ่ง ถวายวัดเขาแก้ว นายแกรนางตังกวยหาได้ขายนาพิพาทใช้โจทก์ไม่ ที่โจทก์ ฎีกาว่าจำเลยไม่อยู่ในฐานะที่จะมาเป็นคู่ความคัดค้านในคดีนี้ได้เพราะที่พิพาทเป็นของวัดเขาแก้ว ตามพินัยกรรม์ฉะบับแรกและพินัยกรรม์ฉะบับหลัง ที่ยกทรัพย์ให้จำเลยก็หากินถึงที่พิพาทไม่ ข้อนี้ศาลฎีกาเห็นว่าแม้ตามพินัยกรรม์ดังกล่าวจำเลยจะมีส่วนได้ในนาพิพาทนี้หรือไม่ก็ตาม แต่ก็ได้ความว่าจำเลยได้รับมอบอำนาจให้จัดการดูแลเก็บผลประโยชน์ในนาพิพาทถวายวัดเขาแก้วและเป็นผู้ให้โจทก์เช่านารายนี้ จำเลยจึงอยู่ในฐานะที่จะคัดค้านได้ อีกประการหนึ่งคดีนี้ เป็นการร้องฝ่ายเดียว ศาลประกาศนัดไต่สวนนางสาวประเทืองจึงมาคัดค้านและศาลก็ยอมรับให้เข้าเป็นคู่ความดดยฝ่ายผู้ร้องไม่ได้คัดค้านจนสืบพยานไปเสร็จสิ้นแล้ว ศาลย่อมมีอำนาจฟังคำพยานเพื่อวินิจฉัยว่าความจริง เป็นดังคำร้องหรือไม่ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1173/2497 นายบัว รอดตัว โจทก์ นางสาวประเทือง กนกมณี จำเลย