คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 798/2508

เมื่อสัญญาเช่าซื่อไม่มีข้อความว่าให้จำเลยออกเงินทดรองค่าซ่อมรถที่จำเลยเช่าซื้อมาจากโจทก์แทนโจทก์ไปก่อน เช่นนี้ จำเลยจะนำสืบถึงข้อตกลงนี้ซึ่งนอกเหนือจากที่ปรากฏในสัญญาที่กฎหมายบังคับว่าต้องทำเป็นหนังสือไม่ได้ เป็นการสืบเพิ่มเติมเปลี่ยนแปลงข้อความในเอกสาร โจทก์ฟ้องว่า จำเลยผิดสัญญาโดยไม่ชำระเงินค่าเช่าซื้อรถยนต์ประเภทโดยสารรับจ้างจำเลยต่อสู้ว่า ได้มอบเงินให้โจทก์ไปต่อใบอนุญาตแล้วโจทก์ไม่ต่อให้ จึงไม่อาจใช้รถออกวิ่งรับคนโดยรับสารได้ตามวัตถุประสงค์ที่เช่าซื้อกันมา ดังนี้ แม้ในสัญญาเช่าซื้อไม่มีข้อความว่าโจทก์จะต้องต่อใบอนุญาตรถยนต์ให้จำเลย จำเลยก็นำสืบข้อเท็จจริงดังกล่าวมาข้างต้นได้ ไม่ใช่เรื่องนำสืบเพิ่มเติมเปลี่ยนแปลงข้อความในเอกสาร

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยผิดสัญญาโดยไม่ชำระเงินค่าเช่าซื้อรถยนต์ประเภทโดยสารรับจ้าง ขอให้จำเลยส่งรถยนต์คืน จำเลยต่อสู้ว่า โจทก์ขอให้จำเลยออกเงินทดรองค่าซ่อมรถค่าต่อใบอนุญาตให้ก่อน จำเลยได้ใช้จ่ายค่าซ่อมรถและได้มอบเงินค่าต่อใบอนุญาตให้โจทก์ไปแล้ว โจทก์ยังไม่ยอมหักเงินค่าซ่อมรถและไม่ยอมต่อใบอนุญาตให้จำเลย จำเลยไม่อาจนำรถออกวิ่งรับคนโดยสารได้ตามวัตถุประสงค์ที่เช่ากันมา อันเป็นความผิดของโจทก์ ขอให้ยกฟ้อง ศาลชั้นต้นเห็นว่า คดีพอวินิจฉัยได้แล้ว ให้งดสืบพยานโจทก์จำเลย พิพากษาให้จำเลยส่งคืนรถยนต์ที่เช่าซื้อให้โจทก์ จำเลยอุทธรณ์ขอให้สืบพยานโจทก์จำเลย แล้วพิพากษาใหม่ ศาลอุทธรณ์พิพากษายกคำพิพากษาศาลชั้นต้น ให้ศาลชั้นต้นสืบพยานในประเด็นข้อต่อสู้ของจำเลยที่ว่า โจทก์ไม่ยอมต่อใบอนุญาตให้จำเลยได้ใช้รถยนต์ที่เช่าซื้อเสียก่อน แล้วพิพากษาใหม่ตามรูปคดี โจทก์จำเลยฎีกา จำเลยฎีกาว่า ข้อตกลงที่ให้จำเลยออกเงินทดรองค่าซ่อมรถแทนโจทก์ไปก่อนนั้น เป็นการนำสืบถึงที่มาของการทำสัญญาฉบับนี้ หาใช่เป็นการสืบแก้ไขสัญญา จึงไม่ต้องห้าม ศาลฎีกาเห็นว่า สัญญาเช่าซื้อไม่ได้กล่าวถึงเรื่องนี้ไว้ ทั้งไม่ได้ระบุว่าให้จำเลยซึ่งเป็นผู้เช่ามีอำนาจหักเงินค่าซ่อมแซมจากเงินค่าเช่าซื้อที่ต้องชำระเป็นงวดนั้นได้จำเลยจะนำสืบถึงข้อตกลงนอกเหนือไปจากที่ปรากฏในสัญยาที่กฎหมายบังคับว่าต้องทำเป็นหนังสือไม่ได้ เป็นการสืบเพิ่มเติมเปลี่ยนแปลงข้อความในเอกสาร ต้องห้ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๙๔(ข) และศาลฎีกาเห็นต่อไปว่า เงินค่าซ่อมแซมกับเงินค่าเช่าซื้อที่ต้องชำระเป็นงวดเป็นหนี้คนละเรื่องกัน หากเจ้าของหรือผู้ให้เช่าไม่ชำระค่าซ่อมแซมให้ จำเลยก็ชอบที่จะใช้สิทธิเรียกร้องเอาต่างหากได้ ไม่ใช่เป็นเหตุที่จำเลยจะยกขึ้นอ้างเพื่องดชำระหนี้ค่าเช่าซื้อตามงวดในสัญญาได้ ส่วนฎีกาโจทก์ที่ว่าสัญญาเช่าซื้อไม่มีข้อความว่าโจทก์จะต้องต่อใบอนุญาตรถให้จำเลย จำเลยไม่มีสิทธินำพยานสืบเพิ่มเติมสัญญาเช่าซื้อนั้น เห็นว่า ทรัพย์ที่เช่าเป็นรถยนต์ประเภทโดยสารรับจ้าง เมื่อคำนึงถึงหน้าที่ผู้ให้เช่าตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๕๔๘ ประกอบมาตรา ๕๓๗ ที่ผู้ให้เช่าตกลงให้ผู้เช่าได้ใช้หรือได้รับประโยชน์ในทรัพย์สินที่เช่านั้นแล้ว จะเห็นได้ว่าผู้ให้เช่ามีหน้าที่ต้องส่งมอบดูแลทรัพย์ที่ให้เช่าอยู่ในสภาพที่เหมาะแก่การที่จะใช้เพื่อประโยชน์ของผู้เช่า เมื่อจำเลยต่อสู้ว่าได้มอบเงินให้โจทก์ไปเพื่อต่อใบอนุญาตแล้ว โจทก์ไม่ต่อให้ ทำให้จำเลยไม่อาจใช้รถออกวิ่งรับคนโดยสารได้ตามวัตถุประสงค์ที่เช่าซื้อกันมา ถ้าหากเป็นจริง จะฟังว่าจำเลยเป็นฝ่ายผิดสัญญายังไม่ได้ จึงสมควรที่จะได้ฟังข้อเท็จจริงเสียก่อน ไม่ใช่เรื่องนำสืบเพิ่มเติมเปลี่ยนแปลงข้อความในสัญญาเช่าซื้อ ที่ศาลอุทธรณ์ให้ศาลชั้นต้นดำเนินการในประเด็นข้อนี้ต่อไปนั้นชอบแล้ว พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 798/2508 นายเจตน์ วงษ์เที่ยง โจทก์ นางประภา สภาพการณ์ จำเลย