คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 880/2511

ที่ชายตลิ่งเป็นทรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน เมื่อไม่อยู่หน้าที่ดินโจทก์ แม้โจทก์จะได้ครอบครองทำกินมาก่อนจำเลย โจทก์ก็ไม่มีสิทธิขอให้ขับไล่จำเลยเพื่อโจทก์จะเข้ายึดถือเพื่อตน

โจทก์ฟ้องขับไล่จำเลยสองสามีภริยาโดยอ้างว่า ที่พิพาทเป็นที่ลาดหน้าตลิ่ง ซึ่งโจทก์ครอบครองมา เดิมจำเลยเคยเช่าจากโจทก์แล้วเลิกเช่า ต่อมาจำเลยได้บุกรุกเข้าแย่งสิทธิครอบครองทำให้โจทก์เสียหาย จำเลยต่อสู้ว่า ที่พิพาทเป็นที่สาธารณะ โจทก์ไม่มีสิทธิครอบครอง จำเลยได้ยึดถือครอบครองมาประมาณ ๒๐ ปี ไม่ได้บุกรุกและไม่เคยเช่าจากโจทก์ คู่ความรับกันว่า ที่พิพาทเป็นที่ชายตลิ่งน้ำท่วมถึงในฤดูน้ำอยู่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาโจทก์ถือสิทธิครอบครองมาก่อนจำเลย จำเลยเข้าอยู่โดยอาศัยสัญญาเช่ากับโจทก์ แต่เลิกเช่ามา ๓ ปีแล้ว ที่จำเลยเช่าเพราะเข้าใจว่าที่พิพาทเป็นของโจทก์ เมื่อทราบว่าเป็นที่สาธารณะจำเลยจึงบอกเลิกการเช่า ขณะนี้จำเลยไม่ได้ครอบครองที่พิพาทโดยอาศัยอำนาจของโจทก์แล้วคู่ความไม่ติดใจสืบพยาน ศาลชั้นต้นวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินโจทก์ไม่มีสิทธิครอบครอง จะขอให้ขับไล่จำเลยไม่ได้ พิพากษายกฟ้อง โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ที่พิพาทเป็นที่ชายตลิ่งริมลำน้ำเจ้าพระยาน้ำท่วมถึงในฤดูน้ำและไม่ติดกับที่ของโจทก์ โดยมีทางสาธารณะคั่นจึงเป็นทรัพย์สินสำหรับพลเมืองใช้ร่วมกันอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๓๐๔(๒) ฉะนั้นแม้โจทก์จะได้ครอบครองทำกินในที่พิพาทมาก่อนจำเลย โจทก์ก็ไม่มีสิทธิฟ้องขับไล่จำเลยเพื่อโจทก์จะได้เข้ายึดถือที่พิพาทเพื่อตนโดยไม่ยอมให้สาธารณชนเข้าใช้สอยด้วยได้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 880/2511 นายคล้อย ไชยนันท์ โจทก์ นายประชุม อาจไชยชาญ ที่ 1 นางประถัม อาจไชยชาญ ที่ 2 จำเลย