คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 520/2519

ห้างหุ้นส่วนจำกัดโจทก์ มี ช. เป็นหุ้นส่วนผู้จัดการ พ. บุตรของ ช. เป็นหุ้นส่วนและเป็นพนักงานของห้างโจทก์ พ. คิดเงินที่จำเลยซื้อของไปจากห้องโจทก์แล้วค้างชำระ และ พ. กับจำเลยได้ตกลงเรื่องจำนวนเงินที่เป็นหนี้กันทันที โดยยินยอมให้จำเลยผ่อนชำระหนี้ได้ด้วย ซึ่งวันนั้นเอง พ. กับจำเลยได้ทำสัญญายอมให้จำเลยผ่อนชำระหนี้เป็นงวด ๆ พฤติการณ์ดังนี้ส่อแสดงให้เห็นว่า ช. ได้มอบอำนาจให้ พ. กระทำการของห้างโจทก์แทน ช. ได้ในระหว่างที่ ช. ไม่อยู่ ห้างโจทก์จึงต้องผูกพันตามสัญญานั้น

โจทก์ฟ้องว่า จำเลยซื้อน้ำมันจากโจทก์หลายครั้งรวมเป็นเงิน ๙๖,๘๑๐ บาท ชำระให้บ้างแล้ว ยังคงเป็นหนี้อยู่อีก ๓๙,๑๐๕ บาท จำเลยทำหนังสือรับสภาพหนี้ให้โจทก์ไว้ โดยนายชุมพร ลิ่มทองเป็นผู้แทนโจทก์ แต่โจทก์ไม่ยอมให้จำเลยผ่อนชำระหนี้ตามสัญญาท้ายฟ้อง จึงได้บอกกล่าวให้จำเลยชำระหนี้ทั้งหมด จำเลยไม่ชำระ ขอให้จำเลยชำระหนี้จำนวน ๓๙,๑๐๕ บาทพร้อมทั้งดอกเบี้ย จำเลยให้การว่า สัญญาที่นายชุมพรทำกับจำเลยผูกพันโจทก์เพราะนายชุมพรเป็นตัวแทนโจทก์ แต่หนี้ตามสัญญาดังกล่าวยังไม่ถึงกำหนดชำระ โจทก์จึงไม่มีอำนาจฟ้อง ศาลชั้นต้นให้งดสืบพยานคู่ความ แล้วพิพากษายกฟ้องโจทก์ โจทก์อุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน โจทก์ฎีกา ปัญหาว่าสัญญาท้ายฟ้องระหว่างจำเลยกับนายชุมพรผูกพันโจทก์หรือไม่ ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า นายชุมพรได้ลงลายมือชื่อในสัญญาฉบับนี้แทนนายชวน ลิ่มทอง หุ้นส่วนผู้จัดการของห้างโจทก์ โจทก์อ้างมาในฟ้องแต่เพียงว่า นายชวนไม่ยินยอมให้จำเลยผ่อนชำระหนี้ที่ค้างเป็นงวด ๆ โดยอ้างว่านานเกินไปเท่านั้น ไม่ได้กล่าวอ้างมาในฟ้องเลยว่า นายชุมพรได้ลงลายมือชื่อในสัญญาฉบับนี้แทนนายชวนโดยไม่มีอำนาจและไม่ได้รับมอบอำนาจจากนายชวนหรือโจทก์ โจทก์เพิ่งจะมากล่าวอ้างความข้อนี้ในชั้นฎีกา โดยเหตุที่นายชุมพรเป็นบุตรของนายชวน และนายชุมพรเป็นหุ้นส่วนและเป็นพนักงานของโจทก์ ทั้งเมื่อได้คิดเงินที่ค้างชำระกันแล้ว นายชุมพรกับจำเลยได้ตกลงจำนวนเงินที่เป็นหนี้กันทันที และยินยอมให้จำเลยผ่อนชำระหนี้นั้นได้ด้วย นายชุมพรกับจำเลยจึงได้ทำสัญญาฉบับนี้ไว้ในวันนั้นเอง พฤติการณ์ส่อแสดงให้เห็นว่า นายชวนได้มอบอำนาจให้นายชุมพรกระทำการของห้างโจทก์แทนตนได้ในระหว่างนายชวนไม่อยู่ โจทก์จึงต้องผูกพันไปตามข้อสัญญาซึ่งโจทก์เองก็รับมาในฟ้องว่าเป็นทั้งหนังสือรับสภาพหนี้และสัญญาประนีประนอมยอมความ เมื่อขณะโจทก์ฟ้องหนี้ตามสัญญายังไม่ถึงกำหนดชำระ โจทก์จึงยังไม่มีอำนาจฟ้อง พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 520/2519 ห้างหุ้นส่วนจำกัดสายสัมพันธ์ฯ โจทก์ นายบัญญํติ โสขุมา ล.