คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1994/2524

จำเลยตาย แม้ทนายจำเลยจะมีอำนาจยื่นอุทธรณ์แทนได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 828 ทำให้คดีกลับมีกรณีที่จะต้องตั้งต้นพิจารณาชั้นอุทธรณ์ขึ้นใหม่แต่เมื่อจำเลยตายแล้ว ทนายจำเลยย่อมหมดสภาพเป็นทนายจำเลย จึงทำให้คดีมีแต่โจทก์ฝ่ายเดียว ฝ่ายจำเลยยังไม่มีผู้เข้าเป็นคู่ความดำเนินคดีแทน จึงต้องจัดหาผู้เข้ามาเป็นคู่ความดำเนินคดีแทนจำเลยเสียก่อน

คดีนี้ศาลฎีกาบังคับให้จำเลยส่งมอบที่ดินให้โจทก์ จำเลยไม่ปฏิบัติตามคำบังคับ ต่อมาจำเลยถึงแก่กรรม ไม่มีผู้ใดขอเข้ามาเป็นคู่ความแทนจำเลย และไม่มีผู้ใดยอมรับว่าจำเลยเก็บโฉนดไว้ที่ใด โจทก์จึงขอให้ศาลชั้นต้นมีหนังสือแจ้งให้เจ้าพนักงานที่ดินออกใบแทนโฉนดพิพาทให้โจทก์ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า กรณีถือได้ว่า โฉนดที่ดินสูญหาย จึงให้เจ้าพนักงานที่ดินออกใบแทนโฉนดพิพาทให้โจทก์ ทนายจำเลยอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์วินิจฉัยว่า สัญญาระหว่างทนายจำเลยกับจำเลยระงับสิ้นไปแล้วเพราะจำเลยตาย ทนายจำเลยไม่มีสิทธิยื่นอุทธรณ์แทนจำเลย ให้ยกอุทธรณ์ของทนายจำเลย ทนายจำเลยฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ทนายจำเลยทราบการตายของจำเลยแล้วแต่ไม่มีฝ่ายใดขอให้ศาลหมายเรียกผู้มีสิทธิหรือผู้มีสิทธิผู้ใดร้องขอเข้ามาเป็นคู่ความแทนที่จำเลยผู้ตายเพื่อดำเนินคดีต่อไป เมื่อฝ่ายจำเลยอุทธรณ์คัดค้านคำสั่งศาลชั้นต้น ศาลชั้นต้นสั่งรับอุทธรณ์ของทนายจำเลย แม้ทนายจำเลยจะมีอำนาจยื่นอุทธรณ์แทนจำเลยได้ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 828 ก็ตามทำให้คดีกลับมีกรณีที่จะต้องตั้งต้นพิจารณาชั้นอุทธรณ์ใหม่ในระหว่างโจทก์จำเลยเมื่อจำเลยได้ตายไปเสียแล้ว ทนายจำเลยย่อมหมดสภาพเป็นทนายจึงทำให้คดีนี้คงมีแต่โจทก์ฝ่ายเดียว ส่วนฝ่ายจำเลยยังไม่มีผู้เข้าเป็นคู่ความดำเนินคดีแทนที่จำเลยผู้ตาย จึงต้องจัดหาผู้เข้ามาเป็นคู่ความดำเนินคดีแทนจำเลยเสียก่อน พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1994/2524 นายสามารถ ภู่ไหมทอง โจทก์ นางเล็ก ภู่ไหมทอง จำเลย