คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2944/2536

จำเลยที่ 1 มีเงินค่าหุ้นอยู่ในสหกรณ์ผู้ร้อง จำเลยที่ 1ย่อมมีสิทธิเรียกร้องเงินค่าหุ้นดังกล่าวจากผู้ร้อง เจ้าพนักงานบังคับคดีจึงมีสิทธิที่จะอายัดเงินค่าหุ้นซึ่งจำเลยที่ 1 มีสิทธิเรียกร้องในเงินดังกล่าวต่อผู้ร้องได้ หากจำต้องอายัดเฉพาะใบหุ้นไม่ หนังสือแจ้งการอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีมิได้กำหนดระยะเวลาให้ผู้ร้องส่งมอบเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1 ให้เป็นการฝ่าฝืนข้อจำกัดหรือเงื่อนไขแห่งสิทธิเรียกร้องที่จำเลยที่ 1มีต่อผู้ร้อง จึงไม่มีเหตุที่จะต้องเพิกถอนคำสั่งอายัดดังกล่าว

คดีสืบเนื่องมาจากโจทก์ฟ้องขอให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระหนี้ตามสัญญากู้ยืมเงินและค้ำประกัน ศาลชั้นต้นพิพากษาตามยอมให้จำเลยทั้งสองร่วมกันชำระเงิน 42,800 บาท พร้อมดอกเบี้ยแก่โจทก์จำเลยทั้งสองผิดนัดโจทก์จึงขอให้ศาลตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีอายัดทรัพย์ของจำเลยทั้งสอง เจ้าพนักงานบังคับคดีแจ้งอายัดเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1 ที่มีอยู่ในสหกรณ์จำนวนเงิน 42,800 บาท ผู้ร้องยื่นคำร้องว่า คำสั่งของเจ้าพนักงานบังคับคดีที่สั่งอายัดเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1 ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เจ้าพนักงานบังคับคดีชอบที่จะมีคำสั่งให้ผู้ร้องส่งมอบตราสารที่แสดงมูลค่าหุ้น(ใบหุ้น) ของจำเลยที่ 3 แล้วนำออกขายทอดตลาดแทนการส่งเงินค่าหุ้นและจำเลยที่ 1 ได้จำนำหุ้นเป็นประกันการชำระหนี้แก่ผู้ร้องผู้ร้องจึงเป็นเจ้าหนี้บุริมสิทธิในเงินค่าหุ้นดังกล่าวจำเลยที่ 1ยังไม่มีสิทธิเรียกร้องเอาเงินค่าหุ้นจนกว่าจะพ้นจากการเป็นสมาชิกและปราศจากภาระหนี้ที่มีต่อผู้ร้อง เจ้าพนักงานบังคับคดีจะบังคับคดีให้กระทบสิทธิของผู้ร้องซึ่งเป็นบุคคลภายนอกไม่ได้ขอให้เพิกถอนคำสั่งอายัด ศาลชั้นต้นมีคำสั่งว่า ไม่มีเหตุเพิกถอนคำสั่งให้ยกคำร้องค่าคำร้องเป็นพับ ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์ภาค 1 พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า เมื่อจำเลยที่ 1 มีเงินอยู่ในสหกรณ์ผู้ร้อง จำเลยที่ 1 ย่อมมีสิทธิเรียกร้องเงินค่าหุ้นดังกล่าวจากผู้ร้อง เจ้าพนักงานบังคับคดีจึงมีสิทธิที่จะอายัดเงินค่าหุ้นซึ่งจำเลยที่ 1 มีสิทธิเรียกร้องในเงินดังกล่าวต่อผู้ร้องได้หาจำต้องอายัดเฉพาะใบหุ้นดังที่ผู้ร้องฎีกาไม่ ส่วนสิทธิเรียกร้องของจำเลยที่ 1 จะมีขึ้นเมื่อใดย่อมเป็นไปตามข้อบังคับของผู้ร้องซึ่งตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติสหกรณ์ พ.ศ. 2511 มาตรา 14(5)ในเรื่องนี้ หากข้อบังคับของผู้ร้องกำหนดไว้ว่าสิทธิเรียกร้องเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1 ยังไม่เกิดขึ้นจนกว่าจำเลยที่ 1จะพ้นจากการเป็นสมาชิกและปราศจากภาระหนี้ที่มีต่อผู้ร้องแล้วผู้ร้องก็ชอบที่จะตอบแจ้งเหตุขัดข้องในการส่งเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1 ไปยังเจ้าพนักงานบังคับคดีตามหนังสือสอบถามของเจ้าพนักงานบังคับคดี เมื่อหนังสือแจ้งการอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีมิได้กำหนดระยะเวลาให้ผู้ร้องส่งมอบเงินค่าหุ้นของจำเลยที่ 1ให้เป็นการฝ่าฝืนข้อจำกัดหรือเงื่อนไขแห่งสิทธิเรียกร้องที่จำเลยที่ 1 มีต่อผู้ร้อง จึงไม่มีเหตุที่จะต้องเพิกถอนคำสั่งอายัดดังกล่าว พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2944/2536 นาง นิตทิกุล พานิช การ โจทก์ สหกรณ์ออมทรัพย์ ครู นครราชสีมา จำกัด ผู้ร้อง นาง สุภาพ ซอมกระโทก ที่ 1 กับพวก จำเลย