คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 621/2514

คดีที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่งกำหนดให้ชำระเงินจำนวนหนึ่งนั้นวิธีอายัดเงินที่บุคคลภายนอกจะต้องชำระให้แก่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาในภายหลังก็ตกอยู่ภายใต้การบังคับคดีเช่นเดียวกับการยึดหรืออายัดทรัพย์สินของลูกหนี้โดยตรง โดยไม่จำต้องกระทำก่อนหลังตามลำดับเลขหมายที่ระบุไว้ในมาตรา 282ประมวล กฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งนั้น มาตรา 310 ที่บัญญัติว่า "เมื่อได้มีการยึดทรัพย์แล้ว สิทธิเรียกร้องของลูกหนี้อันมีต่อบุคคลภายนอกนั้น ให้จัดการดังต่อไปนี้ ฯลฯ" นั้น มีความหมายว่า เมื่อศาลได้ออกหมายบังคับคดีแล้ว ซึ่งในลักษณะ 2 ว่าด้วยการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง และ หมวด 2 บัญญัติวิธีการยึดทรัพย์ไว้ก่อนการอายัดอันเป็นบทมาตราที่เรียงต่อกันมาเท่านั้นมิได้มีความหมายจำกัดว่าจะต้องทำการยึดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาก่อนแล้วจึงจะอายัดสิทธิเรียกร้องได้ ศาลชั้นต้นได้ออกหมายบังคับคดีระบุให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำการอายัดเงินค่าหุ้นจาก พ. มิใช่คำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีหากแต่เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการไปตามคำสั่งของศาลเท่านั้น ข้อที่ผู้ร้องฎีกาว่า โจทก์ไม่ได้ส่งคำสั่งอายัดให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาทราบ คำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีถึงผู้ร้องไม่มีข้อห้ามชำระเงินแก่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือว่าห้ามลูกหนี้งดเว้นการจำหน่ายสิทธิเรียกร้อง ผู้ร้องไม่ได้ว่ามาแต่ศาลชั้นต้นศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้

คดีนี้ โจทก์ขอให้ศาลบังคับคดีอายัดสิทธิเรียกร้องที่จำเลยมีต่อนายพานิชผู้ร้องอันเป็นเงินค่าหุ้นที่ผู้ร้องยังไม่ได้ชำระให้จำเลยซึ่งเป็นบริษัทจำกัดเป็นเงิน ๑๐๐,๐๐๐ บาท ศาลชั้นต้นได้ออกหมายบังคับคดีตั้งเจ้าพนักงานบังคับคดีทำการอายัดเงินจำนวนนั้น เจ้าพนักงานบังคับคดีได้ทำการอายัดไปยังผู้ร้องแล้ว แต่ผู้ร้องโต้แย้งคัดค้านว่าโจทก์ชอบที่จะบังคับคดีเอาจากทรัพย์สินของจำเลยโดยตรงเสียก่อนโจทก์ยื่นคำร้องขอให้ศาลมีคำสั่งให้นายพานิชปฏิบัติตามคำสั่งอายัดตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๓๑๒ ศาลชั้นต้นมีคำสั่งให้นายพานิชผู้ร้องปฏิบัติตามคำสั่งอายัดของศาลแจ้งคำสั่งให้นายพานิชทราบ ผู้ร้องอุทธรณ์ ศาลอุทธรณ์พิพากษายืน ผู้ร้องฎีกา ศาลฎีกาเห็นว่า ตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๘๒ คดีที่มีคำพิพากษาหรือคำสั่งกำหนดให้ชำระเงินจำนวนหนึ่งนั้น วิธีอายัดเงินที่บุคคลภายนอกจะต้องชำระให้แก่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาในภายหลังก็ตกอยู่ภายใต้การบังคับคดีเช่นเดียวกับการยึดหรืออายัดทรัพย์สินของลูกหนี้โดยตรงโดยไม่จำต้องกระทำก่อนหลังตามลำดับเลขหมายที่ระบุไว้ในมาตรานั้น ส่วนมาตรา ๓๑๐ ที่บัญญัติว่า "เมื่อได้มีการยึดทรัพย์แล้ว สิทธิเรียกร้องของลูกหนี้อันมีต่อบุคคลภายนอกนั้น ให้จัดการดังต่อไปนี้ ฯลฯ" นั้น มีความหมายว่าเมื่อศาลได้ออกหมายบังคับคดีแล้ว ซึ่งในลักษณะ ๒ ว่าด้วยการบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง และ หมวด ๒ บัญญัติวิธีการยึดทรัพย์ไว้ก่อนการอายัดอันเป็นบทมาตราที่เรียงต่อกันมาเท่านั้น มิได้มีความหมายจำกัดว่า จะต้องทำการยึดทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษาก่อนแล้วจึงจะอายัดสิทธิเรียกร้องได้ คดีนี้ศาลชั้นต้นได้ออกหมายบังคับคดีลงวันที่ ๘ เมษายน ๒๕๑๒ ระบุให้เจ้าพนักงานบังคับคดีทำการอายัดเงินค่าหุ้นจากนายพานิชลูกหนี้ของจำเลยเป็นเงิน ๑๐๐,๐๐๐ บาทแล้วมิใช่คำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีหากแต่เจ้าพนักงานบังคับคดีดำเนินการไปตามคำสั่งของศาลเท่านั้นข้อที่ผู้ร้องฎีกาว่าโจทก์ไม่ได้ส่งคำสั่งอายัดให้ลูกหนี้ตามคำพิพากษาคือจำเลยทราบ กับที่ว่า คำสั่งอายัดของเจ้าพนักงานบังคับคดีถึงผู้ร้องไม่มีข้อห้ามให้ชำระเงินแก่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาหรือว่าห้ามลูกหนี้งดเว้นการจำหน่ายสิทธิเรียกร้องแต่อย่างไร ในคำสั่งมีเพียงให้นายพานิชส่งเงินให้เจ้าพนักงานบังคับคดีภายในกำหนดอย่างเดียวนั้นไม่ได้ว่ากันมาแต่ศาลชั้นต้น ศาลฎีกาไม่รับวินิจฉัยให้ พิพากษายืน ดูฉบับย่อ ฎีกาตัดสินเกี่ยวกับปัญหาข้อกฎหมาย คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 621/2514 องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ โดยนายเฉลิม ศิริวรรณ ผู้อำนวยการ โจทก์ บริษัทไพรพัฒนา จำกัด โดยนายพานิช สัมภวคุปต์ กรรมการผู้จัดการ จำเลย นายพานิช สัมภวคุปต์ ผู้ร้อง